Perhimpunan Mesti Berkhidmat untuk Keadilan, Bukan Populisme Semata
Rakyat Malaysia perlu belajar untuk membenarkan proses wajar berlaku sebelum turun ke jalanan. Saya akan terus terang. Saya menyokong gerakan Reformasi 1998, yang dicetuskan oleh pemecatan dan penganiayaan terhadap Anwar Ibrahim. Saya juga tidak mempunyai masalah dengan Bersih yang turun ke jalanan untuk menuntut pembaharuan pilihan raya, walaupun saya melarang anak perempuan saya menyertai semata-mata atas kebimbangan untuk keselamatannya.
Secara peribadi, saya tidak pernah mengambil bahagian dalam — atau menyokong — demonstrasi sedemikian, sama ada semasa pengajian saya di Amerika Syarikat dan Scotland atau selepas pulang ke Malaysia. Alasan mudahnya ialah saya tidak percaya kepada mereka. Namun, saya tidak akan pernah mengutuk mereka yang berarak untuk keadilan. Lagipun, perhimpunan aman adalah kebebasan asas yang dijamin kepada setiap warganegara di bawah Perlembagaan Persekutuan.
Pemerhatian Terhadap Demonstrasi Terkini
Antara tahun lepas dan sekarang, saya telah memerhatikan dua demonstrasi melalui liputan media: perhimpunan "Turun Anwar", yang membantah terhadap perdana menteri, dan perhimpunan "Turun Azam" baru-baru ini, yang menuntut perletakan jawatan ketua Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. Terdapat juga rancangan untuk perhimpunan terhadap rumah ibadat yang didakwa haram, walaupun usaha itu akhirnya gagal.
Sebagai seorang ahli akademik, berdasarkan penilaian saya pada laporan berita dan andaian tertentu, saya mesti menekankan bahawa tidak semua penunjuk perasaan adalah sama. Terlalu kerap, pelajar universiti membantah mengenai isu yang mereka hampir tidak fahami, didorong lebih oleh sentimen populisme daripada keyakinan berasaskan maklumat. Kebebasan bersuara dan berhimpun, walaupun penting, kadangkala boleh datang dengan kos kestabilan negara.
Analisis Perhimpunan "Turun Anwar"
Ambil contoh perhimpunan "Turun Anwar". Ia dianjurkan oleh ahli pembangkang dan segelintir influencer yang mencari perhatian dan keuntungan. Penunjuk perasaan adalah pakcik dan makcik biasa, dilaporkan dibawa bas ke Kuala Lumpur dengan elaun tunai. Saya percaya ramai yang mempunyai sedikit pemahaman tentang slogan yang mereka diajar untuk menyanyi, mahupun implikasinya.
Protes yang dirancang terhadap kuil yang didakwa haram menimbulkan persoalan yang lebih mendalam. Adakah kita akan membenarkan vigilante dan kumpulan mereka menentukan hasil di luar undang-undang? Tidakkah pihak berkuasa tempatan harus menangani perkara sedemikian melalui proses wajar? Mengapa mengarahkan kemarahan kepada rakyat Malaysia yang hanya ingin mengamalkan kepercayaan mereka dengan aman, bukannya mempersoalkan kelewatan pihak berkuasa dalam menyelesaikan isu tanah?
Prinsip Proses Wajar dalam Kes Azam Baki
Kemudian datang perhimpunan anti-Azam Baki. Saya membaca liputan Bloomberg tetapi akan menahan diri daripada mengulas sehingga siasatan selesai. Mengapa? Kerana proses wajar wujud, dan seseorang tetap tidak bersalah sehingga terbukti bersalah — walaupun mahkamah pendapat awam telah menyampaikan keputusannya.
Biar saya jelaskan: Saya bukan pro- mahupun anti-Azam Baki. Saya untuk proses wajar, dan saya akan menggunakan prinsip yang sama walaupun kepada mereka yang saya benci. Adakah kita benar-benar mahu orang ramai turun ke jalanan sebelum sesiapa mempunyai hari mereka di mahkamah? Tidak — kerana pemerintahan kumpulan bukan pemerintahan.
Perspektif Sejarah dan Prinsip Perundangan
Sejarah menawarkan perspektif. Dr Mahathir Mohamad tidak meletak jawatan walaupun demonstrasi Reformasi menuntut perletakan jawatannya. Beliau hanya akan dipaksa meletak jawatan jika kehilangan sokongan majoriti di Dewan Rakyat. Begitu juga, Azam hanya harus meletak jawatan jika SOP sedia ada menentukannya. Rafizi Ramli dari PKR dan Faisal Abdul Aziz dari Bersih tidak mempunyai kuasa dalam perkara sedemikian.
Perhimpunan tidak seharusnya didorong oleh populisme atau trend, mahupun peraturan undang-undang harus dianggap sebagai pilihan, digunakan hanya apabila sesuai. Perhimpunan juga tidak seharusnya dieksploitasi untuk membangkitkan sentimen kaum atau menaburkan ketidakharmonian dalam masyarakat majmuk.
Kesimpulan: Perhimpunan yang Konstruktif
Ya, perhimpunan harus diadakan — tetapi biarlah ia konstruktif, bertujuan untuk hasil yang memberi manfaat kepada semua orang. Bukan perhimpunan yang berkhidmat untuk segelintir dengan kepentingan politik tersendiri, atau mereka yang mengejar sorotan tanpa menawarkan substans sebenar.
Pandangan yang dinyatakan adalah milik penulis dan tidak semestinya mencerminkan pandangan FMT. Kekal terkini — Ikuti FMT di WhatsApp, Google news dan Telegram.
