Tafsiran Maksimum Undang-Undang Sarawak Kaburkan Perundingan Gas Petronas
Perbezaan pendapat berterusan antara Petronas dan kerajaan negeri Sarawak mengenai isu pengagregatan gas semakin dikaburkan oleh tafsiran undang-undang yang berbeza, menurut pemerhati industri yang mengkaji perkembangan terkini dalam sektor tenaga negara.
Deklarasi Bersama dan Tafsiran Berbeza
Pada Mei 2025, Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Premier Sarawak Tan Sri Abang Johari Openg telah menandatangani Deklarasi Bersama yang menggariskan prinsip asas untuk pengagregatan gas dan mengesahkan kewujudan bersama Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA) persekutuan dan Ordinan Pengagihan Gas (DGO) Sarawak.
"Dalam nama hak negeri, Sarawak telah mentafsir undang-undang sendiri kepada tahap maksimum," kata Abd Halim Husin, bekas presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia (DPMM) dalam satu kenyataan media sosial.
Beliau menegaskan bahawa pendekatan ini dilakukan tanpa perundingan menyeluruh, tanpa resolusi politik persekutuan dan tanpa kejelasan undang-undang nasional yang mencukupi.
Naratif Pengagregatan Tunggal dan Persepsi Awam
Walaupun Deklarasi Bersama tidak merujuk kepada pengaturan "pengagregat tunggal", Samirul Ariff Othman, pensyarah tambahan di Universiti Teknologi Petronas dan perunding kanan di Global Asia Consulting, menyatakan terdapat penekanan awam yang semakin meningkat mengenai pengagregatan tunggal oleh pihak-pihak berkaitan Sarawak.
"Kerangka naratif ini telah menyumbang kepada persepsi bahawa Petronas tidak mematuhi perjanjian, walaupun perbincangan antara pihak-pihak terus berlangsung," jelas Samirul.
Beliau menegaskan bahawa tuntutan bahawa Petronas tidak menghormati Deklarasi Bersama dengan meminta penjelasan mahkamah mengenai bagaimana undang-undang persekutuan dan negeri terpakai kepada isu pengagregat sebenarnya salah membaca apa yang sebenarnya berlaku.
Risiko Ekonomi Pengagregatan Tunggal
Samirul memberikan amaran ekonomi terhadap desakan baru untuk pengagregatan tunggal, dengan menjelaskan bahawa pendekatan ini bukan sahaja bermaksud kawalan penuh tetapi juga pendedahan risiko kewangan yang lengkap.
"Pengagregatan tunggal sering dibentangkan sebagai sinonim dengan hasil yang lebih besar dan kedaulatan yang lebih kukuh, tetapi ia juga bermaksud menanggung beban penuh perbelanjaan modal, pendedahan penuh kepada turun naik harga komoditi, risiko infrastruktur penuh, liabiliti keselamatan bekalan penuh dan tanggungjawab pembiayaan penuh," terang beliau.
Beliau menambah bahawa pengagregatan tenaga secara semula jadi adalah perniagaan berskala yang berfungsi kerana portfolio dipelbagaikan, infrastruktur dikongsi, pengambilan seimbang merentasi medan dan kitaran, serta pengoptimuman dijalankan merentasi sistem dan bukannya dalam lingkungan terpencil.
Implikasi kepada Kerangka Nasional
Abd Halim Husin memberi amaran bahawa hasil tafsiran maksimum ini adalah hanyutan perlahan daripada kerangka berkongsi yang telah mentadbir sektor tenaga Malaysia selama hampir setengah abad.
"Yang lebih membimbangkan, langkah-langkah ini seolah-olah mengabaikan semangat perjanjian dan persefahaman masa lalu yang membina ekosistem petroleum Malaysia," tegas Halim.
Beliau menekankan bahawa Akta Pembangunan Petroleum bukan sekadar satu akta undang-undang, tetapi merupakan kontrak sosial antara negeri-negeri pengeluar dan kerajaan persekutuan demi kestabilan nasional.
Peranan Kerajaan Persekutuan dan Titah Agong
Halim juga menekankan bahawa isu ini mesti dilihat dalam konteks titah terkini Yang di-Pertuan Agong, yang menggunakan kebijaksanaan perlembagaan untuk mengingatkan kerajaan tentang tanggungjawabnya.
"Apabila Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong mengarahkan kerajaan persekutuan bertindak dan menyelesaikan pertikaian ini dengan sewajarnya, maksudnya jelas: Kerajaan tidak boleh lagi bersembunyi di sebalik mahkamah, syarikat atau alasan politik," kata Halim.
Beliau menegaskan bahawa kerajaan persekutuan mesti bertindak segera dengan tanggungjawab untuk melindungi kepentingan nasional tanpa takut akibat politik, sambil menjelaskan bahawa ketegasan tidak seharusnya dilihat sebagai menindas negeri-negeri tetapi sebagai menegakkan undang-undang, melindungi institusi dan memastikan kestabilan nasional.
Penyelesaian Alternatif dan Masa Depan
Samirul mencadangkan bahawa matlamat menjamin bekalan domestik Sarawak, kestabilan harga dan akses perindustrian tidak memerlukan pembubaran pengagregatan nasional.
"Objektif-objektif ini boleh dicapai melalui peruntukan domestik yang dipagarkan, model pengagregatan bersama berstruktur, rangka kerja bekalan khusus dan mekanisme harga terkawal," jelas beliau.
Beliau menambah bahawa rekod menunjukkan perbincangan berterusan, akomodasi sementara, perjanjian penyelesaian komersial dan perbincangan pengawalseliaan yang berkembang, yang mencerminkan penekanan Petronas terhadap kesinambungan perniagaan, penghormatan terhadap proses sewajarnya dan komitmennya terhadap ekonomi dan komuniti Sarawak.
