Pertikaian Petronas-Sarawak di Mahkamah 'Stabilkan' Isu, Kata Penganalisis
Samirul Ariff Othman, pensyarah tambahan di Universiti Teknologi Petronas, menyatakan bahawa pertikaian antara Petronas dan kerajaan Sarawak mengenai sumber petroleum kini akan berlaku dalam rangka kerja perlembagaan, dengan pelabur dijamin proses berasaskan peraturan.
Permohonan ke Mahkamah Persekutuan
Kedua-dua Petronas dan kerajaan Sarawak telah memfailkan permohonan ke Mahkamah Persekutuan bagi menyelesaikan pertikaian berkenaan sumber petroleum di dalam dan sekitar negeri itu. Pada 23 Februari 2026, kerajaan Sarawak mengumumkan bahawa mereka telah memulakan prosiding di Mahkamah Persekutuan untuk mendapatkan kejelasan mengenai kesahihan perlembagaan Akta Pembangunan Petroleum 1974, Akta Pelantar Benua 1966, dan Akta Perlombongan Petroleum 1966, serta aplikasi mereka terhadap negeri itu.
Permohonan ini dibuat sebulan selepas Petronas memohon kebenaran dari mahkamah tertinggi untuk mendapatkan kejelasan kehakiman mengenai rangka kerja kawal selia yang mengawal operasinya di Sarawak. Samirul berkata, kedua-dua pemfailan ini menandakan bahawa kedua-dua pihak bersedia untuk menyelesaikan pertikaian melalui saluran undang-undang.
Peralihan ke Arena Perlembagaan
Samirul menekankan bahawa langkah terkini Sarawak mewakili eskalasi menegak, dari amalan operasi kepada seni bina perlembagaan, meletakkan isu ini secara langsung dalam bidang federalisme dan bukannya peraturan komersial. "Ini bukan sekadar prosedur kosmetik," katanya mengenai keputusan Sarawak untuk memulakan tindakan sendiri dan bukannya hanya bertindak balas terhadap pemfailan Petronas yang terdahulu.
"Ia menandakan niat untuk menentukan landskap undang-undang, mengawal pembingkaian isu, dan menegaskan kedudukan sebagai pelaku perlembagaan dan bukannya responden kawal selia," tambahnya. Beliau juga menyatakan bahawa sikap negeri itu adalah terukur dan bukannya konfrontasi, dengan Sarawak tidak menolak persekutuan atau mempersoalkan perpaduan nasional.
Kesan kepada Pelabur dan Proses Berasaskan Peraturan
Samirul mengalu-alukan peralihan ini kepada pertempuran di mahkamah. "Dengan kedua-dua Sarawak dan Petronas kini mencari kejelasan kehakiman, pertikaian telah berpindah secara muktamad ke saluran institusi. Ini, secara keseluruhan, adalah perkembangan yang menstabilkan," katanya.
Beliau menjelaskan bahawa bagi pelabur dan pihak berkepentingan lain, proses berasaskan peraturan, walau pun kompleks, adalah lebih baik daripada kekaburan yang berpanjangan yang didorong oleh tawar-menawar tidak formal atau isyarat awam. Penglibatan Mahkamah Persekutuan juga mengukuhkan pertikaian dalam rangka kerja perlembagaan Malaysia dan mengesahkan bahawa soalan sensitif politik boleh diselesaikan melalui cara undang-undang.
Kemungkinan Hasil dan Implikasi Masa Depan
Samirul berkata keputusan mahkamah akhirnya boleh mengambil beberapa laluan, dari mengesahkan semula kebolehgunaan rangka kerja petroleum persekutuan kepada menyelaraskan semula aspek kuasa persekutuan dan negeri. "Di satu hujung spektrum terletak pengesahan semula kebolehgunaan rangka kerja petroleum persekutuan. Ini akan mengukuhkan model nasional jangka panjang Malaysia dan menawarkan laluan paling tidak mengganggu untuk kontrak dan operasi sedia ada," katanya.
"Di hujung lain terletak penyelarasan separa atau substansial jangkauan persekutuan di Sarawak. Hasil sedemikian akan menandakan titik infleksi struktur, memerlukan urutan berhati-hati untuk mengelakkan pertindihan kawal selia dan kehilangan pelabur." Beliau juga menunjuk kepada kemungkinan yang lebih pragmatik di mana penjelasan kehakiman diikuti oleh penyelesaian politik berstruktur, dengan mahkamah sering menerangkan kontur kuasa tanpa menentukan setiap butiran operasi.
Ujian Kematangan Federalisme Malaysia
Akhirnya, Samirul menyatakan bahawa episod ini harus dibaca sebagai ujian kematangan federalisme Malaysia. "Bagi negara yang bukan kuasa besar sumber, skala, koordinasi dan kredibiliti institusi sentiasa penting seperti geologi," katanya. "Jika dikendalikan dengan berhati-hati, saat ini boleh mengukuhkan tatanan perlembagaan Malaysia dengan menggantikan kekaburan dengan kejelasan."
Beliau menambah bahawa kerajaan Sarawak juga mengulangi komitmennya untuk terus berbincang dengan kerajaan persekutuan, menandakan keterbukaannya kepada penyelesaian damai walaupun prosiding undang-undang sedang berjalan. Pendekatan ini mencerminkan keinginan untuk menangani isu secara menyeluruh dalam sistem perundangan negara.
