Peristiwa Ming Court 1987 Punca Perpecahan Politik Masyarakat Dayak, Kata Penganalisis
Krisis politik Sarawak pada tahun 1987 yang dikenali sebagai Peristiwa Ming Court telah menjadi titik tolak kepada perpecahan politik yang terus membelenggu masyarakat Dayak di negeri itu sehingga hari ini, menurut analisis terkini daripada pakar politik.
Strategi Pecah dan Perintah Abdul Taib Mahmud
James Chin daripada Universiti Tasmania mendedahkan bahawa Abdul Taib Mahmud secara aktif melaksanakan strategi untuk memecahbelahkan masyarakat Dayak kepada "seberapa banyak parti yang mungkin" selepas terselamat daripada komplot menyingkirkannya sebagai ketua menteri Sarawak.
"Mulai 1987, salah satu matlamat utama Taib adalah untuk memecahbelahkan kaum Dayak kepada sebanyak mungkin parti. Sejak itu, masyarakat Dayak tidak pernah lagi bersatu dari segi politik," tegas Chin dalam temu bual dengan media.
Beliau menjelaskan bahawa Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP) yang majoriti ahlinya terdiri daripada masyarakat Dayak merupakan parti induk kepada semua parti Dayak yang wujud kemudiannya. Semua parti Dayak baharu yang ditubuhkan selepas SNAP sebenarnya diasaskan oleh bekas pemimpin-pemimpin SNAP sendiri.
Latar Belakang Peristiwa Ming Court
Peristiwa Ming Court yang berlaku pada Mac 1987 menyaksikan Taib berjaya menangkis cubaan menggulingkan beliau yang diketuai oleh bekas ketua menteri Abdul Rahman Ya'kub, iaitu bapa saudara dan penyandang jawatan terdahulu yang juga memimpin Parti Pesaka Bumiputera Bersatu.
Pada 9 Mac tahun tersebut, seramai 27 Ahli Dewan Undangan Negeri termasuk empat menteri dan tiga timbalan menteri telah menandatangani usul undi tidak percaya terhadap kepimpinan Taib. Sebagai tindak balas, Taib membubarkan DUN pada keesokan harinya untuk membolehkan pilihan raya kilat diadakan.
Barisan Nasional pimpinan Taib berjaya memenangi 28 daripada 48 kerusi, membolehkannya bukan sahaja mengekalkan jawatan ketua menteri tetapi juga menyingkirkan semua penyokong Abdul Rahman daripada kerajaan negeri.
Kesan Jangka Panjang Terhadap Masyarakat Dayak
Taib terus mengekalkan kuasa sehingga tahun 2014 apabila beliau meletak jawatan untuk mengambil alih tugas sebagai Yang di-Pertua Negeri. Namun begitu, hubungan tegangnya dengan masyarakat Dayak semakin merosot sepanjang tempoh pemerintahannya.
Dalam kerajaan pimpinannya, parti-parti yang mewakili masyarakat Dayak hanya diberikan peranan kecil dan pengaruh yang terhad. Keadaan ini mencipta jurang politik yang semakin melebar dalam kalangan komuniti tersebut.
Amaran Tentang Kehilangan Pengaruh Politik
Presiden Parti Bangsa Malaysia Larry Sng yang juga Ahli Parlimen Julau telah memberi amaran bahawa masyarakat Dayak berdepan risiko kehilangan pengaruh politik walaupun merupakan etnik majoriti di Sarawak.
Dalam satu episod audiosiar Tuak Talk, Sng menyatakan kegagalan pemimpin Dayak menerima perbezaan gaya politik dan kepimpinan sebagai faktor utama yang menyumbang kepada perpecahan berterusan. Beliau menggesa perubahan minda yang bermula "dari hati" dan melibatkan penyertaan pelbagai pihak termasuk mereka yang tidak sehaluan.
Masyarakat Dayak yang merupakan kumpulan peribumi utama Sarawak dan merangkumi kaum Iban, Bidayuh dan Orang Ulu mewakili sekitar 40 peratus daripada populasi negeri tersebut.
Masyarakat Dayak Bukan Kelompok Monolitik
Arnold Puyok daripada Universiti Malaysia Sarawak menegaskan bahawa masyarakat Dayak sebenarnya bukanlah satu kelompok monolitik yang bersatu padu. Sebaliknya, ia terdiri daripada pelbagai kumpulan subetnik dengan aspirasi dan keutamaan politik yang berbeza-beza.
"Keadaan ini diburukkan lagi dengan hakikat bahawa masyarakat Dayak itu sendiri bukanlah satu kelompok monolitik. Ia terdiri daripada pelbagai kumpulan subetnik, masing-masing dengan aspirasi tersendiri," jelas felo pelawat di Pusat Asia Tenggara Saw Swee Hock LSE itu.
Puyok menambah bahawa tindakan menggerakkan sokongan politik berlandaskan etnik semata-mata adalah tidak memadai di Sarawak kerana identiti etnik dan wilayah, personaliti serta politik naungan kesemuanya mempengaruhi keputusan pengundi.
Keraguan Terhadap Kemungkinan Penyatuan
Kedua-dua penganalisis politik tersebut menyuarakan keraguan mengenai kemungkinan penyatuan semula masyarakat Dayak dari segi politik. Puyok berpendapat bahawa penyatuan mungkin tidak akan berlaku melainkan terdapat kebangkitan semula "Dayakisme" yang sejati.
Kesedaran baharu tentang perkongsian identiti dan matlamat Dayak yang mampu meraih sokongan meluas merentasi pelbagai kumpulan subetnik diperlukan untuk mengatasi perpecahan sedia ada.
"Tanpa kuasa penyatuan itu, perpecahan struktur yang sekian lama melemahkan perwakilan politik Dayak agak sukar untuk diselesaikan," tegas Puyok.
Chin pula menambah bahawa kaum Dayak tidak mempunyai pemimpin politik kanan yang mampu meraih penghormatan daripada semua parti yang mewakili komuniti tersebut.
"Masyarakat Dayak ada terlalu ramai ketua. Tidak cukup pahlawan, terlalu ramai jeneral, tetapi tidak cukup askar," analogi Chin menggambarkan keadaan politik masyarakat Dayak yang terpecah-belah sejak Peristiwa Ming Court 1987.
