Pembangkang Cadang Jawatankuasa Dwipartisan Urus Lantikan dan Pemberhentian Pendakwa Raya
Pembangkang telah mengemukakan cadangan untuk menubuhkan sebuah jawatankuasa pilihan khas Parlimen yang bersifat dwipartisan, bertujuan menguruskan pelantikan dan pemberhentian pendakwa raya. Cadangan ini merupakan sebahagian daripada usaha tambah baik terhadap Rang Undang-Undang (RUU) pengasingan peranan peguam negara dan pendakwa raya, serta cadangan mengehadkan tempoh jawatan perdana menteri.
Mekanisme Bebas dan Telus Diperlukan
Ketua Pembangkang, Hamzah Zainudin, dalam satu kenyataan, menegaskan bahawa mekanisme atau kaedah setara yang menjamin kebebasan, ketelusan, dan keabsahan amat diperlukan untuk memastikan proses tersebut bebas daripada sebarang campur tangan. Beliau mencadangkan agar jawatankuasa tersebut mempunyai kedudukan dan autoriti yang setara dengan Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC), termasuk kuasa untuk memanggil dan menghadapkan pendakwa raya atau peguam negara.
"Ia terutama dalam prosiding tertentu yang menyentuh isu dasar pendakwaan serta pematuhan prinsip kedaulatan undang-undang tanpa menjejaskan prosiding kes perundangan sedang berjalan," kata Hamzah.
Semakan Kehakiman dan Prinsip Semak dan Imbang
Pembangkang turut menggesa agar pindaan perlembagaan ini mempertimbangkan peruntukan yang membolehkan semakan kehakiman terhadap keputusan berkaitan kuasa pendakwaan oleh pendakwa raya, serta pelaksanaan fungsi peguam negara. "Ini selaras dengan prinsip semak dan imbang dalam sistem demokrasi berparlimen," tegas Hamzah, sambil menekankan bahawa dua cadangan ini bertujuan memastikan peguam negara dan pendakwa raya bebas daripada campur tangan.
Had Tempoh Perkhidmatan Perdana Menteri
Berkaitan dengan pindaan had tempoh perkhidmatan perdana menteri, Hamzah menegaskan bahawa kerajaan perlu memastikan hak yang telah dijamin oleh Perlembagaan Persekutuan tidak terjejas secara langsung atau tidak langsung. Beliau menekankan bahawa sebarang pindaan tidak boleh membataskan budi bicara Yang di-Pertuan Agong untuk melantik seorang perdana menteri di bawah Perkara 40(2)(a), dibaca bersama Perkara 43(2)(a) Perlembagaan Persekutuan.
"RUU yang membataskan budi bicara Yang di-Pertuan Agong untuk melantik perdana menteri hanya dalam kalangan Ahli Dewan Rakyat yang tertentu hendaklah mendapat perkenan Majlis Raja-Raja selaras dengan Perkara 38(4) Perlembagaan Persekutuan terlebih dahulu," jelas Ahli Parlimen Larut itu.
Pendirian Tegas Pembangkang
Hamzah juga menyatakan bahawa pembangkang kekal dengan pendirian bahawa perdana menteri tidak boleh memegang jawatan menteri kewangan dalam satu masa yang sama, bagi memastikan pemusatan kuasa dapat diimbangi. "Secara dasarnya, pembangkang berpendirian langkah-langkah pembetulan institusi bagi memperkukuh amalan semak dan imbang tidak boleh dilaksanakan secara separuh jalan atau bersifat kosmetik," katanya.
Beliau menambah, pembangkang mendesak kerajaan menambah baik perkara-perkara dalam RUU yang dicadangkan berasaskan prinsip pemisahan kuasa yang tulen, kebebasan institusi kehakiman dan pendakwaan, serta memelihara budi bicara Yang di-Pertuan Agong seperti diperuntukkan dalam Perlembagaan Persekutuan.
Cadangan-cadangan ini diharapkan dapat mengukuhkan sistem pemerintahan dan memastikan ketelusan serta keadilan dalam proses pelantikan dan pemberhentian pegawai-pegawai penting negara.
