Laporan Audit Negara Dedah 273 Isu Baharu Pengurusan Kewangan
Laporan Ketua Audit Negara (LKAN) 1/2026 yang dibentangkan di Dewan Rakyat hari ini telah mendedahkan sebanyak 273 isu baharu yang melibatkan pengurusan kewangan serta tadbir urus di peringkat persekutuan dan negeri. Ketua Audit Negara Wan Suraya Wan Mohd Radzi menyatakan bahawa laporan ini dibentangkan selepas mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong dan terdiri daripada 15 naskhah yang merangkumi pelbagai aspek pentadbiran.
Komponen Utama Laporan Audit
Menurut Wan Suraya, laporan tersebut melibatkan Penyata Kewangan Agensi Persekutuan Tahun 2024, aktiviti kementerian, jabatan serta badan berkanun persekutuan. Selain itu, ia turut merangkumi aktiviti kementerian, jabatan dan agensi negeri termasuk pengurusan syarikat kerajaan negeri. Semua isu yang didedahkan boleh diakses melalui Papan Pemuka dalam Talian Ketua Audit Negara atau Auditor General's Dashboard (AGD) bagi memastikan pemantauan dan tindakan susulan audit dilaksanakan secara berterusan.
Pemulihan Hasil Mencapai RM316.68 Juta
"Bagi tempoh 2024 hingga Disember 2025, pelaksanaan sistem AGD ini telah menyumbang kepada pemulihan hasil dan bayaran balik kerajaan berjumlah RM316.68 juta," jelas Wan Suraya dalam kenyataannya. Daripada jumlah tersebut, sebanyak RM221.52 juta merupakan kutipan daripada agensi persekutuan yang merangkumi tuntutan penalti, tunggakan sewa, pajakan tanah serta kutipan duti dan cukai.
Pengesahan Penyata Kewangan Agensi Persekutuan
Mengenai Penyata Kewangan Agensi Persekutuan Tahun 2024, Wan Suraya berkata setakat 9 Januari lepas, sebanyak 143 daripada 145 penyata kewangan telah dikemukakan untuk pengesahan dan selesai pensijilan. Daripada jumlah itu, 128 menerima Sijil Ketua Audit Negara dengan Pendapat Tanpa Teguran manakala 15 lagi menerima Pendapat Diubah Suai.
Fokus Utama pada Ketakteraturan Serius di UKM
Fokus Utama Audit bagi LKAN kali ini ialah berkaitan isu ketakteraturan serius dalam kutipan hasil yuran dan perbelanjaan di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Ketakteraturan ini berlaku apabila perjanjian kerjasama dibuat tanpa kelulusan menteri kewangan selaras dengan peruntukan perlembagaan universiti tersebut. Selain itu, wujud perbelanjaan yang tidak mematuhi prosedur kewangan yang ditetapkan.
"Isu ketakteraturan serius itu telah dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Tindakan Ketakteraturan Serius Bil.1 Tahun 2026 pada 6 Februari lepas," kata Wan Suraya. Tindakan ini selaras dengan peluasan kuasa Ketua Audit Negara di bawah subseksyen 9(4) Akta Audit 1957 bagi membolehkan syor dikemukakan untuk menangani ketakteraturan dalam pengakaunan atau penjagaan wang awam.
Peluasan Kuasa Jabatan Audit Negara
Wan Suraya turut menekankan bahawa pindaan Akta Audit 1957 telah memperluas kuasa Jabatan Audit Negara untuk mengaudit badan lain termasuk syarikat yang menerima kepentingan awam. Sebanyak 1,856 badan telah diwartakan bagi tujuan pengauditan melalui pendekatan Follow The Public Money Audit.
Hasil Audit melalui Sistem e-SelfAudit
Hasil audit melalui Sistem e-SelfAudit mendedahkan beberapa isu kritikal:
- Syarikat yang menjalankan aktiviti tidak selaras dengan objektif penubuhan
- Syarikat yang tidak membayar dividen walaupun mencatat keuntungan
- Syarikat yang berdepan isu usaha berterusan walaupun menerima sokongan kewangan kerajaan
Pengauditan Program Berimpak Tinggi
LKAN 1/2026 turut melaporkan hasil pengauditan prestasi pelaksanaan program berimpak tinggi termasuk Program Penyelidikan, Pembangunan, Pengkomersialan dan Inovasi serta perbelanjaan Projek Pembangunan MyDigital ID. Selain itu, laporan ini juga merangkumi pengauditan aktiviti kementerian, jabatan dan agensi negeri.
Akses Awam kepada Laporan Audit
Wan Suraya memaklumkan bahawa orang awam boleh mengakses LKAN 1/2026 peringkat Persekutuan melalui laman sesawang Jabatan Audit Negara bermula jam 10 pagi hari ini. Langkah ini diambil bagi memastikan ketelusan dan akauntabiliti dalam pengurusan kewangan awam.
