Ku Li Tegas Sabah Sarawak Mesti Patuh Perlembagaan Dalam Perbahasan Autonomi
Tengku Razaleigh Hamzah telah mengingatkan Sabah dan Sarawak bahawa mereka mesti beroperasi dalam rangka kerja perlembagaan yang digubal oleh pengasas Malaysia 63 tahun lalu, di tengah-tengah ketegangan yang meningkat berkenaan kuasa persekutuan dan hak negeri.
Dalam wawancara eksklusif dengan FMT, hos tetamu Jo-anna Rampas bertanya kepada negarawan veteran itu bagaimana rakyat Malaysia harus menavigasi ketegangan yang semakin meningkat antara hak negeri dan keperluan persekutuan, kerana kedua-dua negeri itu mencari autonomi yang lebih besar, dengan ada yang mencadangkan pemisahan.
Autonomi Bukan Bererti Kemerdekaan
"Bagaimana anda mentakrifkan autonomi anda?" tanya Tengku Razaleigh, yang berkhidmat sebagai ahli parlimen selama 48 tahun sehingga 2022 dan sebagai menteri persekutuan dari 1976 hingga 1987.
Beliau berkata ramai di Malaysia Timur nampaknya keliru antara autonomi dengan kemerdekaan. Tengku Razaleigh menekankan bahawa semua negeri, termasuk Sabah dan Sarawak, mesti berfungsi dalam struktur perlembagaan persekutuan, sambil menambah bahawa autonomi yang mereka cari sudah disediakan dalam Perlembagaan Persekutuan.
"Anda perlu bekerja dalam rangka kerja perlembagaan," katanya kepada Jo-anna, sambil menegaskan bahawa Sabah dan Sarawak bersetuju dengan rangka kerja itu apabila mereka menyertai Malaysia. Tidak boleh ada tuntutan di luar apa yang dibenarkan oleh perlembagaan, tambahnya.
Perlembagaan Tetapkan Had Untuk Semua Pihak
Tengku Razaleigh, yang dikenali ramai sebagai Ku Li, berkata perlembagaan dengan jelas menetapkan kedua-dua kuasa persekutuan dan hak negeri. Beliau berkata walaupun kerajaan persekutuan tidak mempunyai kuasa tanpa had.
"Anda masih dihadkan oleh undang-undang yang menghalang tindakan anda. Tiada siapa yang bebas. Malah para nabi perlu mematuhi had yang dikenakan oleh Tuhan," katanya.
Kenyataannya itu dibuat di tengah-tengah kenyataan oleh setiausaha agung GPS dan menteri kerja Alexander Nanta Linggi, yang berkata dalam wawancara radio BFM pada Januari bahawa jika rakyat Malaysia Semenanjung terus bertengkar dengan Sarawak "tentang segala-galanya", mereka patut "hanya ceraikan kami". Nanta kemudian menjelaskan bahawa kenyataannya bertujuan untuk menggalakkan keharmonian yang lebih besar, bukan menyeru pemisahan.
Sabah Sarawak Tidak Boleh Dipisahkan
Tengku Razaleigh, 87 tahun, tidak menangani kenyataan Nanta secara langsung tetapi tegas tentang tempat Sabah dan Sarawak dalam persekutuan.
"Sabah dan Sarawak adalah sebahagian daripada kerajaan persekutuan. Mereka tidak boleh dipisahkan," katanya kepada Jo-anna. Persekutuan, katanya, tidak dibina sebagai perjanjian transaksi antara kepentingan yang bersaing tetapi sebagai sistem tanggungjawab bersama.
"Yang kuat mesti membantu yang lemah — bukan: 'apa yang saya punya adalah milik saya'," katanya kepada Jo-anna. "Kita berkongsi. Anda tidak mempunyai tentera laut; anda tidak mempunyai tentera. Mereka yang berada di tempat lain mesti membantu."
"Tiada perkara seperti: ini milik Kuala Lumpur; ini milik Perlis. Tidak!"
Perbincangan Pemisahan Adalah Simptom Kekecewaan
Jo-anna, seorang Sabahan, menegaskan beliau tidak menyokong sentimen pemisahan. "Saya sayang Malaysia dan saya tidak melihat Sabah atau Sarawak berada dalam kedudukan yang baik jika kita berjaya keluar," katanya.
Namun, Jo-anna berkata beliau faham mengapa perbincangan sedemikian timbul, sambil menegaskan bahawa ia mencerminkan kekecewaan yang lebih mendalam yang dirasai oleh rakyat Malaysia Timur terhadap Putrajaya.
"Perbincangan tentang keluar adalah simptom. Mungkin ada defisit kepercayaan. Selepas 60 tahun berdiam diri, ia kini dibawa ke mahkamah," katanya, merujuk kepada tuntutan mahkamah yang sedang berjalan yang dibawa oleh Petronas dan kerajaan negeri Sabah mengenai hak minyak dan gas di luar pantai negeri itu.
Jo-anna menambah bahawa perbincangan mengenai Perjanjian Malaysia 1963 tidak sepatutnya dilihat sebagai kebimbangan eksklusif untuk Malaysia Timur.
"Kami tidak mahu Malaysia berpecah kerana kami gagal memahami sejarah kami. Idea bahawa MA63 hanya isu untuk Sabah dan Sarawak (adalah salah). Ia perlu dilihat secara holistik," katanya.
