PUTRAJAYA: Keberanian dan kesediaan untuk membuat keputusan sukar tanpa terpengaruh dengan kritikan adalah kualiti yang diperlukan oleh mereka yang mengetuai agensi penguat kuasa, kata Ketua Pesuruhjaya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), Azam Baki.
Pengalaman Azam dalam penguat kuasa
Azam, yang akan bersara pada 12 Mei selepas lebih empat dekad dalam penguat kuasa antirasuah, berkata beliau telah menyedari bahawa tugas ini sering meninggalkan seseorang dengan lebih banyak musuh daripada kawan. "Jika kita mahu selamat, kita sepatutnya tidak melakukan apa-apa. Tetapi dalam agensi penguat kuasa, kita perlu berani membuat keputusan walaupun ia mendapat kritikan," katanya dalam temu bual perpisahan baru-baru ini.
Kesukaran menyiasat rasuah
Azam berkata kes rasuah sering lebih sukar untuk disiasat berbanding kes jenayah biasa kerana "rasuah sering berlaku dalam kumpulan kecil yang saling melindungi". Ini menjadikannya lebih sukar untuk dikesan berbanding jenayah seperti rompakan atau kecurian. "Sesetengah kes boleh berlarutan selama bertahun-tahun tanpa dapat dibongkar secara langsung," katanya.
Beliau menyeru kerjasama yang lebih luas daripada profesional dalam pelbagai bidang, termasuk perakaunan, kejuruteraan, perubatan dan undang-undang, untuk mengukuhkan siasatan dan meningkatkan kapasiti analisis. "Setiap latar belakang membawa perspektif dan kepakaran berbeza yang boleh membantu menjadikan siasatan lebih berkesan," tambahnya.
Pendekatan lebih proaktif diperlukan
Azam berkata SPRM memerlukan pendekatan yang lebih proaktif dan berasaskan risikan, terutamanya dalam kes yang melibatkan rangkaian terancang dan individu berprofil tinggi. Siasatan tidak lagi boleh bergantung semata-mata pada aduan awam, tetapi mesti didorong oleh pengumpulan risikan, rangkaian maklumat dalaman, dan kerjasama strategik antara agensi.
Cabaran kes berprofil tinggi
Mengenai kes berprofil tinggi, Azam berkata salah satu cabaran terbesar dalam penguat kuasa adalah untuk berkesan dalam menangani bentuk rasuah dan penyalahgunaan kuasa yang semakin kompleks. "Tiada organisasi di dunia yang bebas daripada masalah, termasuk di negara maju seperti Amerika Syarikat dan United Kingdom. Pasti akan ada isu seperti kartel, penyalahgunaan kuasa dan kelemahan sistem. Yang penting adalah bagaimana konsisten masalah ini ditangani," katanya.
Beliau juga mempertahankan siasatan badan antirasuah terhadap tokoh politik berprofil tinggi, termasuk bekas perdana menteri Najib Razak dan Muhyiddin Yassin, dengan mengatakan ia dijalankan berdasarkan maklumat yang boleh dipercayai dan prosedur yang betul walaupun mendapat kritikan awam. "Tidak pernah dalam sejarah Malaysia kita menyiasat seorang perdana menteri yang sedang memegang jawatan. Sebab itu ada yang tidak selesa dengan pendekatan kita. Tetapi prinsip saya mudah: sesiapa yang bersalah mesti didakwa, tanpa mengira kedudukan mereka," katanya.
Tanggungjawab tidak boleh dielak
Azam berkata akauntabiliti tidak boleh dipisahkan daripada tugas penguat kuasa, kerana setiap pelantikan datang dengan tanggungjawab yang tidak boleh dielakkan atau dilimpahkan kepada orang lain. "Apabila seseorang diberi jawatan, tanggungjawab datang bersamanya. Tidak sepatutnya ada budaya mengelak tanggungjawab," katanya.
Perjalanan kerjaya Azam
Azam memulakan kerjayanya pada tahun 1984 apabila beliau menyertai Agensi Anti-Rasuah, pelopor kepada SPRM, dan berkhidmat sebagai ketua SPRM sejak 9 Mac 2020. Beliau berkata beliau telah membentuk kerjayanya melalui pembelajaran berterusan, perkongsian maklumat, dan pendedahan kepada operasi dan pentadbiran. "Wawasan adalah penting. Tanpanya, lebih baik tidak menjadi pemimpin," kata Azam.
