Kenyataan Pengerusi Pilihan Raya Perikatan Nasional (PN), Sanusi Nor, mengenai Tanah Melayu mungkin telah menyinggung perasaan bukan Melayu, tetapi beberapa penganalisis berpendapat kesannya terhadap sentimen pengundi adalah terhad. Kenyataan itu dibuat pada 23 Julai lalu, di mana Sanusi menggambarkan Tanah Melayu sebagai satu-satunya tanah air untuk orang Melayu, berbeza dengan etnik lain, dan mencadangkan bahawa orang Cina dan India boleh pulang ke tanah air nenek moyang mereka. Kenyataan itu mencetuskan reaksi daripada Pengerusi Barisan Nasional (BN), Ahmad Zahid Hamidi, yang menasihati Sanusi supaya fokus mentadbir Kedah daripada terus berkempen di Negeri Sembilan.
Analisis: Kesan Terhad kepada Pengundi
Pengarah Eksekutif Ilham Centre, Hisomuddin Bakar, menegaskan bahawa orang Cina sudah lama mempunyai kebencian terhadap PAS, manakala Profesor Madya Dr Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia berpendapat corak pengundian Melayu tidak mungkin berubah secara ketara. “Komen beliau telah menakutkan pengundi Cina dan India daripada menyokong BN kerana kerjasama pilihan rayanya dengan PN, khususnya PAS,” kata Hisomuddin kepada FMT. Beliau menambah bahawa episod ini juga telah mengusik sebahagian penyokong Umno, dengan PAS dilihat semakin fokus kepada pengukuhan undi Melayu.
Kesan terhadap Kerjasama BN-PN
Hisomuddin menjelaskan bahawa kenyataan Sanusi telah merumitkan kempen BN, terutamanya di kerusi yang cuba direbut semula oleh MCA dan MIC daripada komponen Pakatan Harapan (PH) iaitu DAP dan PKR. “BN secara tradisinya memproyeksikan dirinya sebagai gabungan pelbagai kaum. Imej itu telah terjejas oleh strategi politik yang hanya menumpukan kepada pengundi Melayu,” tambahnya. Beliau berkata kekecewaan Zahid dapat difahami memandangkan kontroversi itu mengganggu momentum BN sejak kemenangan pilihan raya Johor.
Cabaran Masa Depan
Syaza Shukri berpendapat bahawa BN dan PN boleh memerintah bersama, tetapi tidak tanpa geseran. “Mereka boleh bekerjasama seperti BN dan PH sekarang. Mereka boleh bertahan, tetapi jangkakan perselisihan akan timbul,” katanya. Beliau berkata dua gabungan itu didorong oleh matlamat politik yang berbeza. “PN akan sentiasa bercakap kepada pengundi Melayu-Muslim, manakala BN masih melihat dirinya sebagai gabungan pelbagai kaum.”
Menurut Syaza, pengundi Melayu yang sudah menyokong BN-PN akan kekal setia kerana retorik perpaduan ummah dan keutamaan Melayu. “Pengundi bukan Melayu mungkin tidak mengundi DAP seperti dahulu, tetapi dengan tidak beralih kepada MCA dan MIC, ia masih memberi DAP peluang lebih baik,” tambahnya.
Peluang dan Cabaran PH
Hisomuddin berkata naratif yang sama yang mengukuhkan BN-PN di kerusi majoriti Melayu juga mewujudkan peluang untuk PH di tempat lain. Kenyataan Sanusi telah membantu DAP dan PKR mengekalkan sokongan di kerusi majoriti Cina dan campuran dengan menghalang pengundi bukan Melayu daripada menyokong MCA dan MIC. “Hasilnya adalah persaingan yang lebih terpolarisasi di mana keuntungan BN-PN di kalangan Melayu diimbangi oleh tentangan pengundi bukan Melayu,” katanya.
Bagaimanapun, penganalisis Akademi Nusantara, Azmi Hassan, percaya bahawa kesan kontroversi ini telah dibesar-besarkan. Katanya, PAS hanya cuba menunjukkan bahawa ia mengambil alih kepimpinan dalam gabungan BN-PN. “Apa yang Sanusi katakan tidak mengejutkan. Itulah cara kepimpinan PAS berkempen, terutamanya di kalangan pengundi Melayu,” jelasnya.
Paradoks Gabungan
Ahmad Zaharuddin Sani Ahmad Sabri dari Global Asia Consulting menyifatkan keadaan ini sebagai ‘paradoks gabungan’. “Dua pihak bersatu untuk mengalahkan musuh bersama, hanya untuk bersaing antara satu sama lain apabila kuasa hampir dicapai,” katanya. Beliau menambah bahawa apabila kuasa diperoleh, mereka akan berebut siapa yang menjadi rakan dominan. “Musuh luar menyatukan mereka, tetapi persaingan sebenar akan timbul dalam perkongsian itu,” ujarnya.
Secara keseluruhannya, penganalisis bersetuju bahawa kenyataan Sanusi telah mendedahkan perbezaan dalam kerjasama BN-PN dan menyukarkan BN untuk meluaskan sokongan di luar asas Melayunya. Namun, impak sebenar terhadap sentimen pengundi mungkin tidak sebesar yang digembar-gemburkan, dengan corak pengundian sedia ada dan polarisasi kaum terus memainkan peranan utama.
