Kesan Kenyataan Kontroversi Sanusi terhadap Kerjasama BN-PN
Kenyataan Menteri Besar Kedah, Sanusi Nor, mengenai konsep Tanah Melayu sebagai satu-satunya tanah air orang Melayu telah mencetuskan kontroversi. Walaupun pernyataan itu mungkin menyinggung perasaan masyarakat bukan Melayu, beberapa penganalisis politik berpendapat bahawa kesannya terhadap sentimen pengundi dijangka tidak begitu ketara. Hisommudin Bakar, Pengarah Eksekutif Ilham Centre, menyatakan bahawa masyarakat Cina sejak sekian lama kurang menerima PAS, manakala Syaza Shukri dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia percaya corak pengundian orang Melayu tidak akan berubah secara besar-besaran.
Cabaran bagi Barisan Nasional dalam Mendapatkan Sokongan Bukan Melayu
Penganalisis bersetuju bahawa kenyataan Sanusi menyukarkan usaha Barisan Nasional (BN) untuk meluaskan sokongan di luar kelompok pengundi Melayu. Kenyataan pada 23 Julai 2026 itu mendorong Pengerusi BN, Zahid Hamidi, meminta pengarah pilihan raya Perikatan Nasional (PN) memberi tumpuan kepada pentadbiran Kedah dan tidak lagi berkempen di Negeri Sembilan. Sanusi bagaimanapun menafikan bahawa kenyataannya adalah saranan supaya kaum Cina dan India kembali ke negara asal.
Menurut Hisommudin, kenyataan Sanusi mungkin merumitkan kempen BN, terutamanya di kawasan yang cuba dirampas semula oleh MCA dan MIC daripada DAP dan PKR. “Kenyataannya menyebabkan pengundi Cina dan India menjauhkan diri daripada BN kerana kerjasama pilihan rayanya dengan PN, khususnya PAS,” katanya kepada FMT. Beliau menambah bahawa kontroversi itu turut menimbulkan rasa kurang senang dalam kalangan sebahagian penyokong Umno, ketika PAS semakin dilihat hanya menumpukan usaha mengukuhkan sokongan pengundi Melayu.
Pandangan Berbeza mengenai Corak Pengundian Melayu
Syaza Shukri berpendapat bahawa BN dan PN mungkin boleh mentadbir bersama, tetapi kerjasama itu tidak akan terlepas daripada perselisihan. “Mereka boleh bekerjasama seperti BN dan PH sekarang. Mereka boleh mempertahankan kerjasama itu pada tahap minimum diperlukan, tetapi perbezaan pendapat tetap akan timbul,” katanya. Menurut Syaza, pengundi Melayu biasa yang sudah menyokong kerjasama BN-PN dijangka kekal bersama gabungan itu kerana naratif penyatuan ummah dan keutamaan kepada orang Melayu.
Sebaliknya, pengundi bukan Melayu mungkin tidak beralih kepada MCA dan MIC, yang memberikan kelebihan kepada DAP. “Pengundi bukan Melayu mungkin tidak lagi mengundi DAP seperti sebelum ini, tetapi sekiranya mereka juga tidak beralih kepada MCA dan MIC, keadaan itu tetap memberi kelebihan kepada DAP,” kata Syaza.
Peluang dan Cabaran bagi Pakatan Harapan
Hisommudin berkata, naratif yang sama yang mengukuhkan BN-PN di kawasan majoriti Melayu turut membuka peluang kepada PH di kawasan lain. Walaupun PH masih bergelut mendapat sokongan di kerusi majoriti Melayu, kenyataan Sanusi membantu DAP dan PKR mengekalkan sokongan di banyak kawasan majoriti Cina dan kerusi campuran. “Kesannya adalah pertandingan menjadi semakin terpolarisasi, apabila peningkatan sokongan Melayu kepada BN-PN diimbangi penolakan dalam kalangan pengundi bukan Melayu,” katanya.
Bagaimanapun, Azmi Hassan dari Akademi Nusantara berpendapat kesan kontroversi itu telah diperbesar-besarkan. Beliau berkata, PAS hanya mahu menunjukkan parti itu memainkan peranan utama dalam kerjasama BN-PN. “Apa yang dikatakan Sanusi bukan sesuatu yang mengejutkan. Begitulah cara kepimpinan PAS berkempen, khususnya dalam kalangan pengundi Melayu,” katanya.
Paradoks Gabungan dalam Kerjasama BN-PN
Ahmad Zaharuddin Sani Ahmad Sabri dari Global Asia Consulting menggambarkan keadaan itu sebagai satu ‘paradoks gabungan’. “Dua pihak bersatu untuk menewaskan musuh bersama, tetapi mula bersaing sesama sendiri apabila kuasa semakin hampir untuk dicapai,” katanya. Menurutnya, selepas kuasa diperoleh, kedua-dua pihak akan berebut untuk menjadi rakan dominan. “Musuh dari luar menyatukan mereka, tetapi persaingan sebenar akan muncul dalam kerjasama itu sendiri,” katanya.
Secara keseluruhannya, kenyataan Sanusi telah menyerlahkan perbezaan antara BN dan PN, namun penganalisis berpendapat kesannya terhadap sentimen pengundi mungkin tidak sebesar yang disangkakan. Cabaran sebenar akan muncul apabila kerjasama itu diperluas ke negeri yang dikuasai PAS seperti Kedah, Kelantan, dan Terengganu, seperti yang diingatkan oleh Hisommudin.
