Penerbangan Langsung China-Korea Utara Disambung Semula Selepas Penutupan Pandemik
China telah menyambung semula penerbangan langsung antara Beijing dan Pyongyang pada hari ini, menandakan kali pertama perkhidmatan udara antara kedua-dua negara beroperasi sejak penutupan sempadan akibat pandemik COVID-19. Walau bagaimanapun, buat masa ini, Korea Utara hanya membenarkan pelancong dengan tujuan rasmi atau keperluan khas memasuki negara tersebut.
Status Pelancongan di Negara Paling Terpencil Dunia
Sebelum kedua-dua negara menutup sempadan mereka akibat COVID-19, terdapat anggaran 300,000 pelancong asing melawat Korea Utara pada tahun 2019 menurut Institut Dasar Ekonomi Antarabangsa Korea Selatan, dengan 90 peratus daripadanya merupakan warganegara China. Selain itu, kira-kira 5,000 pelancong Barat dianggarkan melawat setiap tahun sebelum pandemik.
Washington mengharamkan perjalanan ke Korea Utara selepas pemenjaraan dan kematian pelajar Amerika Otto Warmbier pada tahun 2017. Namun, Korea Utara membenarkan pelancong Rusia melawat pada tahun 2024, dan pengendali pelancongan Barat kembali sebentar pada Februari 2025 untuk lawatan yang dikawal ketat.
"Beberapa kali saya terpaksa memberitahu (pemandu pelancong) apabila saya mahu menggunakan bilik air," kata pelawat British Ben Weston kepada BBC, menggambarkan tahap kawalan yang ketat terhadap pelancong asing.
Perkembangan Terkini dalam Pelancongan China-Korea Utara
Air Koryo, syarikat penerbangan Korea Utara, telah menyambung semula penerbangan dari Beijing ke Pyongyang pada tahun 2023. Trafik pengangkutan kereta api barang telah disambung semula pada akhir 2022, manakala kereta api penumpang yang menghubungkan kedua-dua ibu negara hanya beroperasi semula pada 13 Mac selepas jeda enam tahun.
Mereka yang melakukan perjalanan antara kedua-dua negara setakat ini dipercayai terdiri daripada pelajar, pekerja, dan mereka yang mempunyai hubungan keluarga merentasi sempadan. Bagaimanapun, agensi pelancongan China telah mula mengiklankan pakej pelancongan ke Korea Utara pada April, begitu juga dengan firma asing seperti Young Pioneer Tours yang sebelum ini membawa pelancong Barat melalui China.
Dinamik Hubungan China-Korea Utara
China selama beberapa dekad telah menjadi rakan dagang utama Korea Utara dan sumber sokongan diplomatik serta ekonomi yang penting untuk negara berpenduduk 26 juta orang ini. Ini termasuk eksport makanan China—termasuk semasa kebuluran melanda Korea Utara pada tahun 1990-an—dan tenaga.
Perdagangan dua hala tahunan—yang sebahagian besarnya terdiri daripada rambut palsu yang dibuat di Korea Utara—dilaporkan telah pulih sejak pandemik kepada hampir $3 bilion. Walau bagaimanapun, Beijing secara sejarah mempunyai hubungan yang tidak stabil dengan Pyongyang, dengan penganalisis menyatakan bahawa Korea Utara yang bersenjata nuklear sering menjadi liabiliti.
Dalam tahun-tahun kebelakangan ini, ketidakstabilan yang berpunca daripada perang Rusia di Ukraine dan penggal kedua yang bergelora Presiden Amerika Syarikat Donald Trump telah meningkatkan profil global Kim Jong Un. Menunjukkan statusnya yang meningkat, Kim muncul bersama Presiden China Xi Jinping dan Vladimir Putin Rusia di perarakan tentera di Beijing tahun lalu.
Peranan Rusia dalam Hubungan Serantau
Kim telah menghantar beribu-ribu tentera untuk menyokong perang Rusia di Ukraine—Seoul menganggarkan kira-kira 2,000 telah terbunuh—serta peluru berpandu dan munisi. Sebagai balasan, penganalisis mengatakan Korea Utara menerima bantuan kewangan, teknologi ketenteraan, makanan dan tenaga dari Rusia, membantu Pyongyang mengurangkan kebergantungannya terhadap China.
Ini ditunjukkan oleh pembukaan hubungan pengangkutan dengan Rusia lebih awal berbanding dengan China. "Pembukaan semula sempadan ini didorong terutamanya oleh jadual Pyongyang, yang mencabar andaian lapuk bahawa Beijing menentukan syarat kepada negara klien yang bergantung," kata Seong-Hyon Lee, sarjana lawatan di Pusat Asia Universiti Harvard, kepada AFP.
Implikasi Strategik dan Masa Depan
Walaupun begitu, China masih boleh menunjukkan pengaruhnya ke atas Korea Utara apabila Trump melawat Beijing pada Mei—terutamanya jika Xi dapat memujuk Kim untuk datang pada masa yang sama. "Hanya logik bahawa Beijing cuba menekankan kedekatannya dengan Pyongyang sebelum rundingan penting dengan AS," kata Vladimir Tikhonov, profesor pengajian Korea di Universiti Oslo.
Beijing beralih daripada usaha untuk "memaksa penyahsenjataan nuklear" Korea Utara dan sebaliknya bergerak ke arah "menjamin ketahanan rejim," kata Lee. "Dengan membuka semula arteri fizikal hubungan, China menunjukkan bahawa Korea Utara yang bersenjata nuklear adalah realiti geopolitik yang tetap, bukan pemboleh ubah yang boleh dirundingkan," tambah Lee kepada AFP.
Penyambungan semula penerbangan ini bukan sekadar langkah logistik, tetapi isyarat geopolitik yang penting dalam landskap hubungan antarabangsa yang semakin kompleks, dengan implikasi yang jauh untuk pelancongan, ekonomi dan keseimbangan kuasa serantau di Asia Timur.
