MCW Cadang Unit Integriti Bebas di IPT untuk Elak SOP Jadi 'Dokumen Hiasan'
PETALING JAYA: Pemerhati Rasuah Malaysia (MCW) telah mengemukakan cadangan penting untuk menubuhkan unit integriti bebas di setiap institusi pengajian tinggi (IPT) di negara ini. Cadangan ini bertujuan memastikan penambahbaikan prosedur operasi standard (SOP) yang diumumkan oleh kerajaan tidak sekadar menjadi 'dokumen hiasan' tanpa kesan praktikal yang signifikan.
Lapor Langsung kepada Pihak Luar untuk Jamin Ketelusan
Presiden MCW, Jais Abdul Karim, menegaskan bahawa unit integriti yang dicadangkan itu perlu melapor terus kepada pihak luar dan bukannya kepada pentadbiran dalaman universiti semata-mata. "Langkah ini penting untuk menjamin ketelusan dan mengelakkan konflik kepentingan dalam proses pemantauan integriti di IPT," jelas Jais dalam satu kenyataan terperinci.
Beliau menyambut baik inisiatif Menteri Pendidikan Tinggi, Zambry Abd Kadir, yang sedang menyemak semula sistem dan memperketat SOP universiti. Namun, Jais mengingatkan bahawa keberkesanan langkah-langkah ini bergantung sepenuhnya kepada pelaksanaan yang tegas dan bebas daripada sebarang campur tangan dalaman atau luaran yang boleh menjejaskan objektif asal.
Tiga Langkah Kritikal Dicadangkan
MCW turut mengesyorkan tiga langkah kritikal tambahan untuk memperkukuh sistem integriti di IPT:
- Pemantauan Digital: Menggunakan teknologi terkini seperti jejak audit dan sistem e-perolehan yang telus untuk memantau semua urusan kewangan dan pentadbiran.
- Perlindungan Pemberi Maklumat: Memberi jaminan perlindungan menyeluruh kepada individu yang tampil melaporkan salah laku atau rasuah di IPT.
- Penilaian Berasaskan Integriti: Menilai prestasi kepimpinan universiti berdasarkan tahap integriti dan pematuhan etika, bukan hanya pencapaian akademik semata-mata.
Jais menekankan bahawa penambahbaikan SOP secara prinsipnya mampu mengurangkan risiko rasuah dengan menutup ruang budi bicara yang melampau dalam proses penting seperti perolehan, kemasukan pelajar, dan pelantikan jawatan akademik. Namun, beliau memberi amaran bahawa SOP sahaja tidak mencukupi tanpa disertai perubahan budaya organisasi yang mendalam.
Perubahan Budaya Penting untuk Keberkesanan
"Risiko rasuah di IPT sering berpunca daripada budaya organisasi yang lemah dan sikap kompromi terhadap salah laku yang wujud dalam sistem," tegas Jais. Beliau menambah bahawa pelantikan pegawai berpengalaman dari latar belakang penguatkuasaan merupakan langkah positif, tetapi mereka mesti diberi kuasa dan kebebasan secukupnya untuk bertindak tanpa sekatan.
Mengulas mengenai langkah kerajaan yang sedang menyemak semula SOP universiti, Jais mengakui bahawa perubahan sistem jawatankuasa tertentu yang sebelum ini dipengerusikan oleh naib canselor boleh membantu mewujudkan semak dan imbang yang lebih telus. Namun, beliau mengingatkan bahawa tanpa penguatkuasaan tegas dan transformasi budaya, semua SOP berisiko menjadi sekadar dokumen formaliti.
"Tanpa elemen penguatkuasaan yang tegas dan perubahan budaya yang holistik, SOP berisiko tinggi menjadi sekadar dokumen, bukannya instrumen pencegahan rasuah yang sebenar dan berkesan," kata Jais dengan penuh keyakinan. Cadangan MCW ini diharap dapat memberi sumbangan konstruktif kepada usaha kerajaan membanteras rasuah dalam sistem pendidikan tinggi negara.
