Laporan Ketua Audit Negara 1/2026 Dedah Isu Kewangan Serius di Universiti Kebangsaan Malaysia
Laporan Ketua Audit Negara (LKAN) 1/2026 yang dibentangkan di Dewan Rakyat pada 23 Februari 2026 telah mendedahkan 273 isu baharu berkaitan pengurusan kewangan dan tadbir urus di peringkat persekutuan dan negeri. Ketua Audit Negara Datuk Seri Wan Suraya Wan Mohd Radzi menyatakan laporan ini dibentangkan dengan perkenan Yang di-Pertuan Agong dan merangkumi 15 jilid yang menyeluruh.
Skop Audit dan Pemantauan Berterusan
Laporan audit tersebut meliputi Penyata Kewangan Agensi Persekutuan 2024, aktiviti kementerian persekutuan, jabatan dan badan berkanun, serta pengurusan kementerian negeri, jabatan, agensi dan syarikat milik kerajaan negeri. Semua isu yang dikenal pasti boleh diakses melalui Papan Pemuka Ketua Audit Negara (AGD) yang membolehkan pemantauan dan tindakan susulan berterusan oleh pihak berkuasa persekutuan dan negeri yang berkaitan.
"Antara tahun 2024 dan Disember 2025, sistem AGD telah memudahkan pemulihan dan pembayaran balik kerajaan berjumlah RM316.68 juta," jelas Wan Suraya dalam kenyataan rasmi. "Daripada jumlah tersebut, RM221.52 juta berasal dari agensi persekutuan termasuk tuntutan penalti, sewa tertunggak, pajakan tanah, serta kutipan duti dan cukai."
Isu Serius di Universiti Kebangsaan Malaysia
Fokus utama laporan audit tahun ini adalah ketakaturan serius dalam kutipan hasil dan perbelanjaan tidak teratur di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Masalah ini timbul daripada perjanjian kerjasama yang dilaksanakan tanpa kelulusan Menteri Kewangan, yang melanggar peruntukan perlembagaan universiti.
Ketakaturan serius ini telah dirujuk kepada Jawatankuasa Pertama Mengenai Ketakaturan Serius 2026 pada 6 Februari, di bawah kuasa diperluas Ketua Audit Negara mengikut subseksyen 9(4) Akta Audit 1957. Peruntukan ini membolehkan cadangan untuk menangani ketakaturan dalam perakaunan dan pengurusan dana awam.
Peningkatan Kuasa Audit dan Temuan Lain
Pindaan kepada Akta Audit 1957 telah memperluas kuasa Jabatan Audit Negara untuk mengaudit entiti lain termasuk syarikat yang mempunyai kepentingan awam. Sebanyak 1,856 badan telah digazetkan untuk audit di bawah pendekatan "Follow The Public Money Audit".
Audit melalui Sistem e-SelfAudit mendedahkan beberapa syarikat beroperasi di luar objektif penubuhan mereka, gagal membayar dividen walaupun memperoleh keuntungan, atau menghadapi cabaran operasi berterusan walaupun dengan sokongan kewangan kerajaan.
Penyata Kewangan dan Audit Prestasi
Mengenai penyata kewangan, Wan Suraya menyatakan sehingga 9 Januari, 143 daripada 145 penyata telah diserahkan dan disahkan. Daripada jumlah tersebut, 128 menerima Sijil Ketua Audit Negara dengan pendapat tanpa teguran, manakala 15 menerima pendapat terubah.
LKAN 1/2026 juga meliputi audit prestasi program berimpak tinggi termasuk Program Penyelidikan, Pembangunan, Pengkomersialan dan Inovasi, serta perbelanjaan bagi Projek Pembangunan MyDigital ID. Audit ini dilaksanakan bersama-sama audit terhadap kementerian, jabatan dan agensi persekutuan dan negeri.
Akses Awam kepada Laporan
Orang ramai boleh mengakses LKAN 1/2026 peringkat persekutuan melalui laman web Jabatan Audit Negara di https://lkan.audit.gov.my bermula jam 10 pagi pada hari laporan dibentangkan. Laporan lengkap memberikan gambaran menyeluruh tentang pengurusan kewangan kerajaan dan langkah pemulihan yang telah dilaksanakan.
