AI Jadi Teras Baharu Pendidikan Negara dalam RPM 2026-2035
Pengintegrasian kecerdasan buatan (AI) dalam sistem pendidikan negara disifatkan sebagai pembaharuan paling signifikan dalam Rancangan Pendidikan Malaysia (RPM) 2026-2035, menurut pandangan terkini ahli akademik terkemuka. Mereka menegaskan bahawa langkah ini menandakan peralihan besar sistem pendidikan Malaysia ke arah kesediaan masa depan yang lebih dinamik dan berteknologi tinggi.
Anjakan Paradigma Pendidikan Nasional
Effendi @ Ewan Matore dari Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) menjelaskan bahawa RPM 2026-2035 bukan sekadar kesinambungan Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013-2025, tetapi membawa anjakan paradigma yang ketara. "Perbezaan utamanya terletak pada anjakan daripada perubahan akses kepada penekanan terhadap kualiti, ketahanan dan kesediaan masa hadapan pasca-pandemik Covid-19," katanya dengan tegas.
Rancangan pendidikan baharu ini diperkenalkan sebagai pelan reformasi pendidikan nasional yang komprehensif bagi membina semula sistem pendidikan negara secara lebih adil, tersusun dan berdaya saing di peringkat global. Rancangan tersebut merangkumi perubahan penting termasuk pengukuran pembelajaran secara berpusat, penetapan mata pelajaran teras kebangsaan serta penyelarasan umur kemasukan murid ke Tahun 1.
Transformasi Kaedah Pembelajaran Berasaskan Teknologi
Dalam tempoh lima tahun pertama pelaksanaan RPM, murid dijangka mengalami perubahan ketara daripada segi kaedah pembelajaran berasaskan teknologi. Effendi menekankan bahawa pendekatan ini memberi ruang kepada guru untuk lebih fokus pada pembangunan karakter dan bakat murid.
"Kurikulum baharu akan menekankan pembelajaran berasaskan projek dan literasi asas di Tahap 1, serta memberi penekanan eksplisit kepada kesihatan mental dan daya tahan murid termasuk pembentukan karakter yang holistik," jelas beliau. Namun, beliau turut mengakui cabaran pelaksanaan termasuk beban kerja guru yang bertambah, pemikiran ibu bapa yang masih tradisional, serta jurang digital antara sekolah yang boleh membantutkan usaha transformasi ini.
Pendekatan Fleksibel dan Berpaksikan Perkembangan Individu
Salah satu inisiatif penting dalam RPM ialah dasar membenarkan kanak-kanak berusia enam tahun mendaftar masuk ke Tahun 1 secara sukarela. Menurut Effendi, pendekatan ini mencerminkan falsafah pendidikan yang lebih fleksibel dan berpaksikan perkembangan individu setiap murid.
Noor Azlan Ahmad Zanzali dari Universiti Muhammadiyah Malaysia pula menegaskan bahawa RPM 2026-2035 akan membawa anjakan penting ke arah pembangunan murid secara menyeluruh. "Rancangan ini memperkenalkan naratif lebih jelas tentang pembentukan insan sejahtera yang beradab, berilmu, berkemahiran, berdaya tahan dan berkeyakinan," katanya.
Cabaran Pelaksanaan dan Keperluan Perubahan Budaya
Walaupun mempunyai visi yang progresif, Noor Azlan memberi amaran bahawa RPM berisiko menjadi sekadar dokumen dasar jika pelaksanaannya tidak disertai perubahan budaya dalam sistem pendidikan. "Perubahan hanya akan memberi impak signifikan jika disertai dengan pengurangan beban birokrasi sekolah, autonomi profesional guru, dan keberanian mengubah cara pentaksiran yang sedia ada," tegasnya.
Beliau menambah bahawa rancangan ini berpotensi mengurangkan kebergantungan kepada sistem yang terlalu berorientasikan peperiksaan, sekaligus mewujudkan ekosistem pendidikan yang lebih seimbang antara pencapaian akademik dan pembangunan sahsiah.
Masa Depan Pendidikan Berteraskan AI
RPM 2026-2035 membayangkan masa depan di mana kecerdasan buatan bukan sekadar alat tambahan, tetapi menjadi teras dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Pendekatan ini selaras dengan aspirasi Kerajaan untuk melahirkan generasi berilmu, berdaya saing dan berteraskan nilai-nilai murni yang mampu menghadapi cabaran era digital.
Kedua-dua ahli akademik bersetuju bahawa kejayaan pelaksanaan RPM bergantung kepada komitmen semua pihak termasuk Kementerian Pendidikan, institusi pengajian tinggi, guru, ibu bapa dan komuniti setempat dalam menyokong transformasi pendidikan negara ke arah yang lebih progresif dan relevan dengan keperluan abad ke-21.
