Wabak Tuberkulosis di Johor: Ancaman Kesihatan yang Membimbangkan
Penyakit tuberkulosis (TB), yang dahulu sering dianggap sebagai "hukuman mati", kembali menarik perhatian di Malaysia berikutan wabak terkini di Johor. Sehingga Februari tahun ini, sebanyak 10 kluster TB telah direkodkan di seluruh negara, kesemuanya masih aktif, manakala 35 daripada 88 kluster yang dilaporkan pada 2025 juga kekal aktif.
Dua Insiden TB di Johor: Pontian dan Kota Tinggi
Pihak berkuasa kesihatan menegaskan bahawa dua insiden TB semasa yang dilaporkan di Johor tidak berkaitan, walaupun berlaku dalam negeri yang sama. Kes terkini diumumkan pada Isnin lalu melibatkan seorang murid sekolah rendah lelaki di Pontian, Johor, yang disahkan positif TB minggu lepas, mendorong saringan terhadap kenalan rapatnya.
Pengumuman ini dibuat hanya seminggu selepas Kementerian Kesihatan, pada Sabtu lalu, melaporkan wabak TB di Kota Tinggi, Johor, di mana 33 orang—termasuk enam pelajar—disahkan positif penyakit pernafasan ini. Bilangan itu kini meningkat kepada 37 kes.
Lebih daripada 800 kenalan rapat telah disaring antara 25 Januari dan 5 Februari dalam kluster Kota Tinggi, yang juga merekodkan satu kematian yang menurut pihak berkuasa kesihatan bukan disebabkan oleh TB. Kedua-dua lokasi ini terletak kira-kira 125 kilometer antara satu sama lain.
Apa Itu Tuberkulosis dan Bagaimana Ia Merebak?
TB adalah penyakit pernafasan berjangkit yang disebabkan oleh bakteria Mycobacterium tuberculosis. Jika tidak dikawal, ia boleh menyebabkan jangkitan paru-paru serius seperti pneumonia, dan kekal sebagai salah satu penyakit berjangkit paling mematikan di seluruh dunia.
Penyakit ini merebak melalui titisan mikroskopik yang dilepaskan apabila seseorang yang dijangkiti batuk, bersin atau bercakap. Ia cenderung merebak dengan mudah dalam persekitaran padat dan sesak seperti kuarters pekerja dan bilik kecil.
Kanak-kanak serta mereka yang mempunyai masalah imun serius seperti jangkitan HIV atau kemoterapi kanser berisiko lebih tinggi dijangkiti jika terdedah.
Statistik Kluster TB di Malaysia
Tahun ini, Selangor merekodkan empat kluster melibatkan 10 kes, Johor melaporkan satu kluster dengan 37 kes, Kedah dan Kelantan masing-masing merekodkan satu kluster dengan dua kes, Pahang melaporkan satu kluster dengan empat kes, Perlis satu kluster dengan dua kes, dan Sabah satu kluster melibatkan lima kes.
Pada 2025, sejumlah 88 kluster TB melibatkan 254 kes dilaporkan di seluruh negara. Pada 2024, Malaysia merekodkan 26,183 kes TB, mewakili peningkatan marginal sebanyak 34 kes berbanding 26,149 kes yang dilaporkan pada 2023.
Jangkitan TB Laten dan Rawatan
Selepas terdedah kepada TB, ramai orang dengan sistem imun normal tidak jatuh sakit, tetapi menyimpan bakteria TB dalam keadaan tidak aktif yang dikenali sebagai jangkitan TB laten. Mereka yang mempunyai TB laten tidak boleh menjangkiti orang lain, tetapi keadaan ini boleh dikesan melalui ujian darah atau kulit.
Rawatan antibiotik tersedia untuk TB laten dan boleh mengurangkan risiko dengan ketara untuk membangunkan penyakit aktif pada masa hadapan. Bagi mereka yang dijangkiti, rawatan biasanya memerlukan kursus antibiotik yang panjang selama kira-kira enam bulan.
Kesediaan dan Sasaran Kesihatan Awam
Apabila kes TB berlaku, pihak berkuasa kesihatan awam negeri dan persekutuan bertanggungjawab memastikan individu yang dijangkiti menerima rawatan yang sesuai, termasuk antibiotik dan penjagaan hospital jika perlu.
Kementerian Kesihatan telah menetapkan sasaran untuk mencapai status bebas TB untuk Malaysia menjelang 2035. Sasaran ini digariskan di bawah "Strategi Akhiri TB" yang dibangunkan oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO).
Strategi ini termasuk langkah-langkah seperti pengesanan kes awal, ujian makmal, dan penggunaan pangkalan data TB kebangsaan.
Vaksin BCG dan Pencegahan
Vaksin Bacille Calmette-Guérin (BCG) digunakan untuk melindungi daripada tuberkulosis. Ia telah menjadi sebahagian daripada program imunisasi Malaysia selama beberapa dekad dan berkesan dalam mencegah bentuk TB yang teruk dalam kalangan kanak-kanak kecil.
Pihak berkuasa kesihatan menekankan bahawa situasi di Malaysia masih terkawal, dengan pendidikan awam dan akses kepada maklumat tepat antara langkah yang digunakan untuk menangani penularan TB.
