KOTA KINABALU, 5 Jun — Satu kajian baharu mendedahkan jurang besar dalam kebajikan kanak-kanak di Sabah merangkumi aspek kesihatan, pembelajaran, pemakanan, keselamatan makanan dan keselamatan, walaupun tahap akses kepada perkhidmatan asas seperti penjagaan kesihatan dan persekolahan adalah tinggi.
Jurang kesihatan walaupun akses tinggi
Indeks Kebajikan Kanak-Kanak Sabah (SCWI) 2026 menunjukkan bahawa walaupun kebanyakan kanak-kanak boleh mengakses perkhidmatan, jauh lebih sedikit yang memenuhi penanda aras kebajikan minimum merentas bidang pembangunan utama. Indeks itu mendapati hanya 55.9 peratus kanak-kanak mencapai penanda aras kesihatan keseluruhan, walaupun 92.3 peratus mempunyai akses kepada perkhidmatan kesihatan.
SCWI mengukur sama ada kanak-kanak memenuhi piawaian minimum merentas petunjuk termasuk imunisasi, pemakanan dan hasil kesihatan khusus umur. Hanya 73.6 peratus kanak-kanak telah diimunisasi sepenuhnya pada usia 23 bulan, bermakna hampir satu daripada empat tidak melengkapkan jadual vaksinasi yang disyorkan.
Hasil kesihatan adalah paling kukuh dalam kalangan kanak-kanak berumur lima tahun dan ke bawah, tetapi menurun secara mendadak dalam kalangan kumpulan umur yang lebih tua, dengan hanya 20.8 peratus remaja berumur 13 hingga 17 tahun mencapai penanda aras kesihatan. Penurunan itu amat ketara dalam kesihatan reproduktif dan seksual, di mana hanya 31.8 peratus remaja berumur 15 hingga 17 tahun mencapai penanda aras.
Jurang wilayah dalam negeri juga jelas, dengan Tawau mencatatkan peratusan terendah kanak-kanak yang mencapai penanda aras kesihatan pada 45.9 peratus, berbanding 70.8 peratus di bahagian Pedalaman. Laporan itu mengaitkan jurang tersebut dengan faktor termasuk geografi, cabaran pengangkutan dan akses tidak sekata kepada perkhidmatan.
Jurang jauh lebih ketara dalam kalangan kumpulan rentan, dengan hanya 27.7 peratus kanak-kanak kurang upaya mencapai penanda aras kesihatan, dan hanya 0.6 peratus dalam kalangan kanak-kanak tanpa dokumen dan tanpa kerakyatan.
Ketidakamanan makanan menjejas tiga perempat kanak-kanak
Dalam pemakanan dan perkembangan, 30.6 peratus kanak-kanak mencapai ambang untuk pemakanan dan pemeriksaan perkembangan yang mencukupi. Laporan itu menyatakan ini selaras dengan penemuan kesihatan nasional yang menunjukkan sebahagian besar kanak-kanak di Sabah kurang berat badan atau terbantut. Ketidakamanan makanan kekal sebagai kebimbangan utama, dengan 28.2 peratus kanak-kanak diklasifikasikan sebagai selamat makanan, menunjukkan kira-kira tiga perempat mengalami beberapa tahap ketidakamanan makanan.
Hasil pembelajaran ketinggalan walaupun penyertaan sekolah tinggi
Di bawah domain pembelajaran, hanya 27.2 peratus kanak-kanak mencapai penanda aras pembelajaran keseluruhan, yang mengukur penyertaan sekolah, akses kepada sumber pembelajaran dan hasil pendidikan. Walaupun kehadiran sekolah kekal agak tinggi, hanya 34.6 peratus kanak-kanak mencapai penanda aras untuk akses kepada maklumat dan sumber pembelajaran.
Hasil pendidikan adalah tertinggi dalam kalangan kanak-kanak berumur lima tahun dan ke bawah pada 41.8 peratus, tetapi menurun kepada 26.6 peratus di sekolah rendah dan 20.3 peratus di sekolah menengah. Lebih daripada 97 peratus remaja mengatakan pendidikan penting untuk masa depan mereka, tetapi hanya 75.6 peratus berada di landasan untuk menamatkan sekolah, menunjukkan halangan struktur dan bukan motivasi untuk pembelajaran.
Hasil adalah jauh lebih rendah dalam kalangan kumpulan rentan, dengan hanya 8.2 peratus kanak-kanak kurang upaya dan 2.7 peratus kanak-kanak tanpa dokumen dan tanpa kerakyatan mencapai penanda aras pembelajaran.
Keselamatan dan perlindungan kekal domain paling lemah
Domain keselamatan dan perlindungan mencatatkan hasil terendah secara keseluruhan, dengan hanya 6.1 peratus kanak-kanak mencapai piawaian minimum. Domain ini merangkumi keadaan perumahan, pendedahan kepada keganasan, keselamatan alam sekitar dan perlindungan daripada buli dan bahaya. Hanya 41.4 peratus kanak-kanak didapati mempunyai keadaan perumahan yang mencukupi. Laporan itu menekankan keselamatan sebagai jurang paling kritikal, menunjukkan pendedahan meluas kepada risiko yang menjejaskan kebajikan kanak-kanak.
SCWI dibangunkan melalui kerjasama antara Unicef Malaysia dan Unit Perancang Ekonomi Negeri Sabah (Upen), meliputi 4,441 kanak-kanak daripada anggaran 1.07 juta di Sabah. Laporan itu mengesyorkan pengukuhan perkhidmatan kesihatan dan pemakanan, perluasan akses pendidikan inklusif, penambahbaikan perumahan dan sistem perlindungan kanak-kanak, serta penggunaan dasar berasaskan data untuk menangani jurang.
