Obesiti Adalah Penyakit Kronik, Bukan Kegagalan Peribadi, Tegas Pakar Perubatan
Selama beberapa dekad, obesiti telah membawa beban berat – bukan hanya pada tubuh badan tetapi juga dalam bentuk stigma. Terlalu kerap, ia dikurangkan kepada persoalan penampilan, kekuatan kehendak atau disiplin peribadi, dilihat melalui kanta salah faham daripada biologi. Namun naratif itu kini berubah secara beransur-ansur: pakar perubatan mendesak orang ramai memikirkan semula andaian lama, menekankan bahawa obesiti bukan kegagalan peribadi tetapi penyakit kronik kompleks yang memerlukan penjagaan berstruktur, jangka panjang dan penuh belas kasihan.
Lebih Daripada Kekuatan Kehendak Semata-mata
Pakar endokrinologi dan perubatan dalaman, Dr Kiran Nair, berkata salah satu tanggapan salah yang paling berterusan ialah kepercayaan bahawa obesiti berpunca semata-mata daripada kemalasan atau kekurangan kawalan diri. "Ini tidak tepat dari segi perubatan. Obesiti adalah penyakit kronik yang diiktiraf secara rasmi oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia pada 1997, sama seperti diabetes atau penyakit jantung," katanya kepada Bernama sempena Hari Obesiti Sedunia pada Rabu.
"Ia dipengaruhi oleh genetik, hormon dan isyarat otak yang mengawal kelaparan, serta corak tidur, tekanan, ubat-ubatan dan persekitaran tempat kita tinggal."
Beliau berkata pendekatan rawatan moden semakin mengguna pakai strategi multidisiplin yang menangani faktor biologi, psikologi dan gaya hidup. Menurut Kiran, obesiti jauh lebih daripada sekadar isu berat badan. Ia boleh menjejaskan hampir setiap sistem organ dan meningkatkan risiko diabetes jenis-2, penyakit jantung, hipertensi, kanser tertentu dan ketidaksuburan dengan ketara.
Pendekatan Rawatan Komprehensif Diperlukan
Selama bertahun-tahun, nasihat penurunan berat badan berpusat pada formula mudah: makan kurang dan bersenam lebih. Walaupun pemakanan seimbang dan aktiviti fizikal kekal penting, beliau berkata pendekatan ini sahaja tidak berkesan untuk semua orang. "Seperti keadaan kronik lain, sesetengah individu memerlukan penjagaan perubatan berstruktur, ubat-ubatan atau pembedahan. Yang paling penting, orang yang hidup dengan obesiti layak mendapat penjagaan dan belas kasihan, bukan kutukan atau rasa malu," tegasnya.
Ramai pesakit, tambahnya, menggambarkan tahun-tahun mencuba diet dan program senaman hanya untuk bergelut berulang kali. Sebabnya terletak pada biologi: badan diprogramkan untuk mempertahankan berat tertinggi yang dikekalkan. Apabila penurunan berat badan berlaku, laluan hormon bertindak balas dengan meningkatkan kelaparan dan melambatkan metabolisme, menyukarkan pengekalan hasil.
"Badan kita direka untuk melindungi kita daripada kebuluran, bukan untuk membantu kita menurunkan berat badan," jelas Kiran. Faktor seperti ketidakseimbangan hormon, ubat-ubatan, tekanan kronik, menopaus dan keadaan perubatan asas boleh merumitkan lagi pengurusan berat badan. Dalam kes sedemikian, kemunduran berulang bukan tanda kelemahan peribadi tetapi petunjuk bahawa sokongan perubatan berstruktur diperlukan.
Perubahan Paradigma Dalam Rawatan Obesiti
Satu pergeseran utama dalam tahun-tahun kebelakangan ini ialah pengiktirafan yang semakin berkembang terhadap obesiti sebagai penyakit biologi kompleks. "Bagi individu dengan rintangan biologi ketara terhadap penurunan berat badan, penjagaan moden kini termasuk program pengurusan berat badan yang diselia secara perubatan, terapi preskripsi dan, dalam kes terpilih, prosedur bariatrik atau endoskopi invasif minimum," jelas Kiran.
Kemajuan ketara termasuk ubat-ubatan yang dikenali sebagai terapi peptida seperti glukagon-1 (GLP-1), yang berfungsi dengan sistem semula jadi badan untuk membantu orang berasa kenyang lebih awal dan memperbaiki cara badan mengawal gula darah dan metabolisme. Kiran menekankan bahawa ubat seperti Ozempic, Mounjaro dan Wegovy bukan penyelesaian cepat. "Ia adalah alat – sebahagian daripada pelan rawatan komprehensif jangka panjang yang termasuk pengubahsuaian gaya hidup, sokongan tingkah laku dan penjagaan perubatan berterusan."
Melampaui Diet Fad Yang Popular
Walaupun ubat-ubatan dan prosedur perubatan boleh menyokong penurunan berat badan, pemakanan kekal sebagai asas pengurusan obesiti mampan. Pakar diet Ng Kar Foo berkata ramai orang bergelut kerana mereka beralih kepada diet trendi atau terlalu ketat yang dipromosikan dalam talian atau oleh influencer.
"Salah satu kesilapan paling biasa ialah sekatan pemakanan berlebihan," katanya. "Ini termasuk melangkau makanan, menghapuskan kumpulan makanan keseluruhan atau mengikuti pelan melampau seperti pembersihan jus atau rutin puasa tegar."
Ng menunjuk kepada minuman "Oatzempic" yang viral di TikTok – diperbuat daripada oat, limau dan air – sebagai contoh trend yang mungkin mengurangkan pengambilan kalori sementara tetapi kekurangan bukti saintifik kukuh untuk faedah jangka panjang. Pendekatan sedemikian sering membawa kepada keletihan, pemakanan emosi dan makan berlebihan berulang.
"Apabila kitaran ini berulang, orang sering menyalahkan diri sendiri. Pada hakikatnya, isunya bukan kekurangan kekuatan kehendak, tetapi pendekatan yang gagal mengenali kerumitan obesiti," tegasnya. Lebih daripada pelan makanan standard, pengurusan berat badan berkesan memerlukan perhatian kepada kualiti makanan, masa makan, tidur, pengurusan tekanan, dan hubungan yang lebih sihat dengan makanan, tambah Ng.
Prosedur Perubatan Moden Untuk Kes Kompleks
Bagi sesetengah pesakit, perubahan gaya hidup, sokongan pemakanan dan ubat-ubatan mungkin masih tidak mencukupi. Menurut pakar gastroenterologi dan hepatologi, Dr James Emmanuel, prosedur endoskopi invasif minimum boleh memainkan peranan dalam kes sedemikian. Prosedur tanpa insisi ini – yang termasuk gastroplasti lengan endoskopi (ESG) dan belon intragastrik – dilakukan melalui mulut tanpa insisi abdomen.
ESG mengurangkan saiz perut menggunakan jahitan dalaman, membantu pesakit berasa kenyang lebih awal dan makan kurang. Pemulihan biasanya mengambil masa hanya beberapa hari. "Terapi ini mengekalkan anatomi semula jadi saluran gastrousus, melibatkan tempoh pemulihan lebih pendek dan membawa risiko prosedur lebih rendah daripada pembedahan bariatrik tradisional," jelasnya.
Ia secara amnya disyorkan untuk individu dengan indeks jisim badan (BMI) 30 atau lebih tinggi, atau melebihi 27 dengan faktor risiko metabolik, terutamanya apabila intervensi gaya hidup sahaja tidak mencukupi. Emmanuel berkata kajian antarabangsa besar menunjukkan kejadian buruk serius berlaku dalam kurang daripada 2-3% kes, dengan kebanyakan pesakit kembali kepada aktiviti normal dalam beberapa hari.
Walau bagaimanapun, beliau menekankan bahawa prosedur sahaja bukan penyelesaian jangka panjang: kerana obesiti adalah keadaan kronik, perubahan gaya hidup mampan dan sokongan berterusan kekal penting. Ke hadapan, Emmanuel menjangkakan rawatan obesiti menjadi semakin diperibadikan. "Dalam tahun-tahun akan datang, prosedur endoskopi invasif minimum mungkin merapatkan jurang antara terapi perubatan dan pembedahan untuk membentuk bahagian penting penjagaan obesiti komprehensif," simpulnya.
