Program SINAR YSD Beri Harapan Baharu kepada Ibu Remaja dan Bayi Mereka
Diasingkan oleh keluarga dan masyarakat, remaja hamil sering bergelut dengan rasa malu, bersalah dan kesunyian yang mendalam. Melalui Program SINAR YSD, Yayasan Sime Darby telah menjalinkan kerjasama strategik dengan pelbagai pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dengan sokongan Kementerian Kewangan untuk memberikan bantuan menyeluruh kepada golongan remaja wanita yang terdedah ini di seluruh negara.
Cabaran Besar yang Dihadapi
Ketua Pegawai Eksekutif YSD, Dr Hjh Yatela Zainal Abidin mendedahkan bahawa hampir 4,000 remaja bawah umur mengandung secara purata setiap tahun, namun stigma dan rasa malu sering menghalang mereka daripada mendapatkan sokongan yang sangat diperlukan.
"Kami berusaha memberikan peluang kedua kepada kedua-dua ibu dan bayi yang baru lahir," jelas Yatela. "Ini mengenai membantu mereka berintegrasi semula ke dalam masyarakat dan memberikan kehidupan yang bermaruah."
Memandangkan kompleksiti situasi ini, Yatela menekankan bahawa YSD tidak menggunakan pendekatan yang sama untuk semua kes, sebaliknya menyokong rakan-rakan NGO mereka dalam mereka bentuk pendekatan berpusatkan komuniti yang sesuai dengan keperluan tempatan.
Model Sarawak: Rumah Transit Dawn Hope
Salah satu contoh kejayaan program ini ialah rumah transit Dawn Hope, yang merupakan rumah transit pertama seumpamanya di Sarawak khusus untuk ibu muda yang terdedah dan bayi mereka. Ditubuhkan dan diuruskan oleh Pertubuhan Pembangunan Insan Sarawak (PPIS), rumah transit ini merupakan inisiatif utama Program SINAR YSD yang menerima pembiayaan daripada Kementerian Kewangan melalui Belanjawan Negara.
Rumah transit ini mula beroperasi pada September 2025 dan berfungsi sebagai tempat perlindungan yang selamat bagi remaja hamil yang sering menghadapi stigma kesihatan seksual yang masih berleluasa di kawasan pedalaman dan terpencil Sarawak.
Realiti Statistik yang Membimbangkan
Pada Januari 2022, Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakatakat melaporkan bahawa Sarawak mencatatkan bilangan kehamilan remaja bujang tertinggi dengan sejumlah 4,869 kes direkodkan antara 2017 dan 2020. Negeri ini juga mencatatkan angka tertinggi pada 2022 dengan 859 kes direkodkan.
Presiden dan pengasas Dawn Hope, Manjeet Kaur Sidhu mengakui bahawa masyarakat awam pada awalnya menentang penubuhan rumah sedemikian, dengan alasan bahawa remaja mungkin berasa lebih berani untuk melakukan kesilapan dengan adanya mekanisme sokongan seperti ini.
Pendekatan Penyayang dan Pemulihan
"Apabila remaja perempuan ini memasuki Dawn Hope, kami mahu mereka berasa selamat dan merasakan mereka berada di tempat yang sesuai," kata Manjeet. "Rumah transit ini tidak dikelilingi oleh tembok tinggi atau pagar berduri kerana ini bukan pusat tahanan dan kami tidak berada di sini untuk menghukum mereka."
Manjeet menjelaskan bahawa Dawn Hope biasanya menerima remaja yang sekurang-kurangnya mengandung empat bulan dan menyokong mereka sehingga selepas bersalin. Para penghuni bangun pada pukul 6 pagi setiap hari untuk bersarapan sebelum melakukan senaman pagi, kemudian menerima kaunseling daripada pekerja sosial atau akademik serta diajar kemahiran praktikal seperti membakar, memasak dan kraftangan lain.
Rancangan Kehidupan Pasca Bersalin
Selepas bersalin, ibu dibenarkan berehat selama dua minggu sebelum Manjeet membantu merancang pelan kehidupan mereka, bermula daripada pendaftaran semula ke sekolah atau latihan vokasional untuk membangunkan kemahiran bagi mencapai kemandirian kewangan.
Manjeet juga menerangkan kepada remaja perempuan ini bahawa memberikan bayi mereka untuk diambil sebagai anak angkat memberikan bayi-bayi ini keibubapaan terbaik dan sokongan holistik untuk perkembangan mereka. Beliau menjejaki perkembangan remaja yang meninggalkan rumah transit sehingga dua tahun dan melakukan lawatan rumah untuk memeriksa bayi yang diambil sebagai anak angkat.
Kejayaan yang Memberangsangkan
Setakat ini, tiga daripada empat ibu muda yang meninggalkan Dawn Hope telah mendaftar dalam latihan vokasional manakala seorang lagi telah kembali ke universiti untuk melengkapkan ijazahnya. Pencapaian ini menunjukkan keberkesanan program dalam membantu remaja ini membina semula kehidupan mereka.
Langkah Pencegahan dan Kesedaran
Selain langkah reaktif, Program SINAR YSD juga menyokong langkah pencegahan, terutamanya untuk menghapuskan stigma dalam perbualan mengenai kesihatan seksual dalam segmen masyarakat yang konservatif. Rakan utama dalam usaha ini ialah Pertubuhan Ikatan Pengamal Perubatan dan Kesihatan Muslim Malaysia (I-Medik), yang mengubah wacana kesihatan reproduktif melalui inisiatif ReproAlert! mereka.
Naib Presiden I-Medik, Prof Dr Rafidah Hanim Mokhtar yang juga profesor fisiologi gender dan kardiovaskular di Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) menjelaskan bahawa menghapuskan stigma dalam perbualan bermula dengan membuatkan sasaran pendengar berasa didengari, dihormati dan diterima.
"Jika kita mahu mereka menjadi sebahagian daripada perbualan, kita tidak boleh bersikap merendahkan tetapi perlu bekerja dengan kepercayaan dan norma agama mereka," tegas Prof Dr Rafidah.
Pendekatan Dua Hala yang Komprehensif
Yatela mendedahkan bahawa Program SINAR YSD menggunakan pendekatan dua hala: menyediakan ruang selamat untuk remaja hamil yang terdedah dan keluarga yang stabil serta penyayang untuk bayi baru lahir mereka. Beliau berharap dalam tempoh lima tahun akan datang, bilangan kehamilan remaja akan mula menurun dan lebih banyak tempat perlindungan selamat dibuka untuk mereka yang terpinggir.
Program ini bukan sekadar memberikan bantuan segera tetapi membina asas untuk transformasi kehidupan jangka panjang, menggabungkan sokongan emosi, pendidikan, kemahiran hidup dan integrasi sosial untuk mencipta masa depan yang lebih cerah bagi ibu remaja dan generasi akan datang.
