Kemusnahan rumah, infrastruktur, mata pencarian dan nyawa telah meletakkan tindakan iklim sebagai pusat perbincangan, perancangan dan pelaburan.
Janji Mencapai Sifar Bersih
Pelepasan karbon dioksida telah meningkat sejak tahun 1700-an dan meningkat secara signifikan sejak tahun 1970-an, menyebabkan perubahan iklim dan kejadian berkaitan iklim yang teruk termasuk pemanasan global dan banjir yang teruk dan kerap.
Menyedari betapa seriusnya perubahan iklim yang semakin meningkat menjadi krisis dan malapetaka iklim, negara, kerajaan dan perniagaan telah berjanji untuk mencapai sifar bersih, dengan majoriti menyasarkan untuk mengurangkan pelepasan karbon kepada sifar bersih menjelang 2050, ada yang lebih awal dan ada yang kemudian, berusaha mencapai sasaran Perjanjian Paris untuk mengelakkan kenaikan suhu kepada 1.5 darjah C dan kes terburuk 2.0°C menjelang 2050.
Laporan IPCC UNFCC dan Mesyuarat Persidangan Pihak-Pihak (COP) kepada Konvensyen Rangka Kerja Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perubahan Iklim yang pertama kali dianjurkan pada tahun 1995 (COP1), sejak sesi pertamanya (COP1) pada tahun 1995 dan sehingga Laporan IPCC dan COP berikutnya beberapa dekad kemudian, hanya memberi tumpuan kepada peranan Tenaga Boleh Diperbaharui dalam perubahan iklim.
Tenaga nuklear sebelum ini tidak termasuk dalam perbincangan mengenai perubahan iklim sehingga IPCC AR4, Laporan Khas pada tahun 2018 dan Laporan Penilaian Keenam IPCC (Kumpulan Kerja III pada tahun 2022) dan COP28 yang diadakan di Dubai, UAE. Penulis berpendapat bahawa tenaga nuklear mesti segera diintegrasikan ke dalam strategi tenaga Malaysia untuk memenuhi permintaan elektrik yang semakin meningkat dan mencapai sasaran sifar bersih, kerana bukti global menunjukkan ia adalah penyelesaian rendah karbon yang kritikal bersama-sama dengan tenaga boleh diperbaharui.
Laporan Penilaian IPCC
i) Laporan Penilaian Keempat IPCC (AR4) yang dikeluarkan pada tahun 2007
Perubahan besar dalam perbincangan dan perancangan iklim telah dicerminkan dalam Laporan Kumpulan Kerja III Panel Antara Kerajaan mengenai Perubahan Iklim yang mengiktiraf peranan tenaga nuklear sebagai 'teknologi mitigasi utama', tetapi mengatakan bahawa keselamatan, percambahan senjata dan sisa kekal sebagai kekangan.
Persatuan Nuklear Dunia melaporkan pada Mei 2007 bahawa laporan itu menyimpulkan bahawa terdapat pilihan mitigasi yang tersedia yang boleh digunakan untuk menstabilkan pelepasan gas rumah hijau atmosfera. Penstabilan antara 445 dan 710 bahagian per juta CO2-eq akan, menurut unjuran IPCC, mengakibatkan perubahan dalam produk domestik kasar global antara penurunan 3 peratus dan peningkatan kecil.
Laporan itu menyatakan bahawa untuk mencapai tahap penstabilan yang lebih rendah memerlukan penekanan yang lebih besar terhadap sumber tenaga rendah karbon "seperti tenaga boleh diperbaharui dan tenaga nuklear."
ii) Laporan Khas IPCC mengenai Perubahan Iklim yang dikeluarkan pada tahun 2018, menggariskan Peranan Tenaga Nuklear dalam Perubahan Iklim
Persatuan Nuklear Dunia (WNA) melaporkan pada 8 Oktober 2018 bahawa IPCC telah mengeluarkan laporan khas mengenai kesan perubahan iklim. Laporan itu menyimpulkan bahawa mencapai matlamat 1.5°C memerlukan pelepasan gas rumah hijau global mula berkurangan hampir serta-merta. Ini memerlukan peralihan yang lebih pantas kepada elektrik untuk penggunaan akhir tenaga dan permintaan elektrik yang lebih besar itu perlu dipenuhi oleh penjanaan rendah karbon, termasuk nuklear. Penjanaan nuklear meningkat, secara purata sekitar 2.5 kali ganda menjelang 2050 dalam 89 senario mitigasi yang dipertimbangkan oleh IPCC.
Mencapai penyahkarbonan pesat sektor elektrik memerlukan, pada mulanya, menggunakan teknologi yang terbukti. Laporan itu mengiktiraf bahawa peningkatan unjuran dalam penjanaan nuklear dapat direalisasikan melalui teknologi nuklear matang sedia ada atau melalui pilihan baru seperti reaktor generasi III/IV dan SMR. Reaktor Generasi III telah mula beroperasi di beberapa negara.
Laporan itu menyatakan bahawa, dari segi sejarah, 'skalabiliti dan kelajuan penskalaan loji nuklear adalah tinggi di banyak negara', dengan menyatakan bahawa Perancis melaksanakan program untuk dengan cepat mendapatkan 80 peratus daripada kuasa (elektrik)nya daripada nuklear. Laporan itu juga menyatakan bahawa 'penilaian risiko perbandingan menunjukkan risiko kesihatan adalah rendah per unit pengeluaran elektrik' dan keperluan tanah adalah 'lebih rendah daripada sumber kuasa lain.'
Laporan itu menyatakan bahawa ekonomi nuklear telah bertambah baik di negara-negara di mana sistem elektrik membolehkan pengurangan risiko pelaburan, realisasi manfaat daripada pembinaan siri atau melalui hubungan yang stabil antara pengawal selia dan industri. Walau bagaimanapun, di beberapa negara lain keadaan pasaran telah meningkatkan risiko pelaburan teknologi perbelanjaan modal tinggi, seperti nuklear. Laporan itu juga menyatakan bahawa kadar penggunaan tenaga nuklear semasa dihadkan oleh 'penerimaan sosial' di beberapa negara.
iii) Laporan Penilaian Keenam IPCC (AR6) yang dikeluarkan pada tahun 2001-2023
IPCC telah menekankan bahawa semasa kitaran penilaian keenam (Oktober 2015 hingga Julai 2023) IPCC menghasilkan Laporan Penilaian Keenam (AR6) dengan sumbangan daripada tiga Kumpulan Kerjanya dan Laporan Sintesis, tiga Laporan Khas, dan penghalusan kepada Laporan Metodologi terkini, dengan sumbangan Kumpulan Kerja I IPCC AR6 dikeluarkan pada 9 Ogos 2021, sumbangan Kumpulan Kerja II dan III dikeluarkan pada 28 Februari dan 4 April 2022 masing-masing dan Laporan Sintesis dikeluarkan pada 20 Mac 2023.
Sumbangan Kumpulan Kerja III IPCC, Perubahan Iklim 2022: Mitigasi Perubahan Iklim yang dikeluarkan pada 4 April 2022 telah menyokong "pendekatan luas untuk menggunakan pilihan mitigasi sektor tenaga boleh mengurangkan pelepasan dalam tempoh sepuluh tahun akan datang dan menyediakan pentas untuk pengurangan yang lebih mendalam selepas 2030" dan juga telah mengenal pasti bahawa "apabila beralih kepada sumber tenaga rendah karbon — sumber boleh diperbaharui, tenaga nuklear, dan bahan api fosil atau bioenergi dengan CCS — elektrik dijangka menjadi pembawa tenaga yang lebih meresap."
Kesimpulannya, IPCC telah mengenal pasti tenaga nuklear, sebagai tambahan kepada sumber boleh diperbaharui dan bahan api fosil atau bioenergi dengan CCS sebagai sumber tenaga rendah karbon utama yang diperlukan untuk mengurangkan pelepasan karbon.
Persidangan Pihak-Pihak (COP) kepada Konvensyen Rangka Kerja Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perubahan Iklim (UNFCCC)
COP28 di Dubai, UAE pada tahun 2023 telah membawa titik perubahan kritikal bagi industri nuklear apabila pemimpin dari 25 negara menandatangani ikrar untuk melipatgandakan kapasiti nuklear daripada hampir 400 GW kepada 1200 GW menjelang 2025.
COP29 di Baku, Azerbaijan dan COP30 di Brazil telah menyaksikan lebih banyak negara menandatangani ikrar ini; untuk melipatgandakan tenaga nuklear menjelang 2050; dengan enam negara tambahan — El Salvador, Kazakhstan, Kenya, Kosovo, Nigeria, dan Turki — menandatangani deklarasi untuk melipatgandakan kapasiti tenaga nuklear global menjelang 2050 di COP29 yang membawa jumlah keseluruhan penandatangan kepada 31 dan dengan dua negara tambahan Rwanda dan Senegal sebagai penandatangan baru di COP30 yang membawa jumlah keseluruhan penandatangan kepada 33.
Dan yang terbaru di Sidang Kemuncak Tenaga Nuklear Kedua di Paris, pada 10 Mac 2026, China secara rasmi menyertai ikrar antarabangsa untuk melipatgandakan kapasiti tenaga nuklear global menjelang 2050 menjadikan jumlah keseluruhan penandatangan kepada 34.
Dengan pengiktirafan global oleh IPCC, COP serta Kerajaan di seluruh dunia, ini adalah bukti kepada peranan tenaga nuklear yang semakin penting dalam mitigasi perubahan iklim.
Pelan Malaysia untuk Perlumbaan ke Sifar Bersih dan Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara (NETR)
Menyedari betapa pentingnya mencapai sifar bersih, Kerajaan telah memperkenalkan pelan hala tuju dan perubahan institusi untuk membimbing peralihan Malaysia kepada sistem tenaga bersih dan ekonomi yang mampan.
Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara (NETR)
NETR yang dibangunkan oleh Kementerian Ekonomi telah dilancarkan pada tahun 2023, dengan Fasa 1 diumumkan pada 27 Julai 2023, dan Fasa 2 diumumkan pada 29 Ogos 2023 dan telah mengenal pasti enam tuas peralihan tenaga utama untuk mencapai pelepasan sifar bersih menjelang 2050: Kecekapan Tenaga (EE), Tenaga Boleh Diperbaharui (RE), Hidrogen, Bioenergi, Mobiliti Hijau, dan Penangkapan, Penggunaan dan Penyimpanan Karbon (CCUS).
Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (Petra)
Selepas penciptaannya pada 12 Disember 2023, Kementerian Peralihan Tenaga dan Utiliti Awam dibentuk melalui perpecahan daripada Kementerian Sumber Asli, Tenaga dan Perubahan Iklim (NRECC) sebelum ini dan Pada 8 Februari 2024, kementerian itu dinamakan semula sebagai Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (Petra).
Malaysia sebagai Hab untuk Pusat Data
Demam Emas Digital yang didorong oleh Revolusi AI telah mengakibatkan pelaburan besar-besaran dalam/oleh Pusat Data, khususnya di lokasi tertentu Johor dan Kuala Lumpur. Data Centre Asia telah menekankan bahawa setakat 2025, Malaysia menempatkan sebanyak 125 pusat data yang beroperasi, menurut Baxtel, yang diedarkan di pelbagai wilayah, dengan majoriti terletak di Kuala Lumpur dan Johor. Kuala Lumpur mendahului dengan 65 pusat data, manakala Johor mengikuti dengan 47.
Selain itu, terdapat 18 pusat data dalam pembinaan di Kuala Lumpur dan 15 di Johor, menunjukkan pertumbuhan berterusan dalam sektor ini.
Pusat Data Mempengaruhi Permintaan Tenaga dan Pelepasan Karbon
Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) telah melaporkan bahawa kebangkitan AI mempercepatkan penggunaan pelayan dipercepatkan berprestasi tinggi, yang membawa kepada kepadatan kuasa yang lebih besar di pusat data, dan pada tahun 2024 penggunaan elektrik dari pusat data dianggarkan sekitar 415 terawatt jam (TWh), atau kira-kira 1.5 peratus daripada penggunaan elektrik global.
Precedence Research telah menonjolkan bahawa penggunaan elektrik pusat data dijangka berkembang pesat, dengan permintaan 945 TWh yang diunjurkan menjelang 2030, menyumbang kepada 3 peratus daripada penggunaan elektrik global.
Selain itu, IEA melaporkan bahawa pusat data dan rangkaian penghantaran data bertanggungjawab untuk 1 peratus daripada pelepasan GHG berkaitan tenaga.
Dunia Tidak Dapat Mencapai Sifar Bersih Tepat Pada Masanya Tanpa Tenaga Nuklear
Di Sidang Kemuncak Tenaga Nuklear Perdana 2023 di Brussels, Dr Birol, Pengarah Eksekutif Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) telah menyatakan "Dunia tidak dapat mencapai sifar bersih tepat pada masanya tanpa tenaga nuklear."
Selain itu di Minggu Tenaga Antarabangsa Singapura 2025 (2025) Dr Fatih telah menekankan bahawa tenaga nuklear sedang mengalami kebangkitan semula global yang kuat, didorong oleh kebimbangan keselamatan tenaga dan permintaan yang semakin meningkat daripada AI dan kenderaan elektrik. Cik Sheriffah berkesempatan bertemu dengan Yang Mulia Dr Fatih Birol di Minggu Tenaga Antarabangsa Singapura 2025 (SIEW 2025). Dan di Persidangan Antarabangsa mengenai Peranan Tenaga Nuklear dalam Perubahan Iklim, Dr Fatih telah berkongsi preskripsi untuk Kejayaan bagi nuklear untuk menyumbang secara berkesan kepada sifar bersih:
- Terus Membina Reaktor besar yang terbukti
- Panjangkan jangka hayat reaktor yang sedang beroperasi
- Hayati inovasi seperti Reaktor Modular Kecil
Cadangan untuk Malaysia
Dalam usaha Malaysia untuk menaiki gelombang revolusi AI dan menyokong pelaburan besar-besaran dan pembinaan baru pusat data, Kerajaan mesti, dan saya yakin sudah sedar, bahawa ini akan mengakibatkan peningkatan permintaan tenaga dan peningkatan pelepasan karbon yang akan memberi kesan dan menjejaskan laluan peralihan tenaga negara serta matlamat dan sasaran iklim dan mampan.
Oleh itu, untuk memastikan Malaysia berlumba ke sifar bersih tepat pada masanya, saya ingin menawarkan cadangan berikut kepada Kerajaan:
- Malaysia beralih daripada meneroka dan membincangkan tentang tenaga nuklear kepada membuat keputusan yang kukuh untuk mempelbagaikan campuran tenaga negara, melabur terlebih dahulu dalam reaktor besar yang terbukti untuk menutup jurang tenaga
- NETR walaupun pada mulanya dibangunkan oleh Kementerian Ekonomi di bawah Menteri sebelumnya YB Rafizi Ramli kini mesti dipindahkan kepada Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (Petra) memandangkan peranan dan mandat Kementerian baru ini mengenai Peralihan Tenaga
- Malaysia untuk memasukkan Tenaga Nuklear dalam NETR yang dikemas kini selepas Kerajaan membuat keputusan untuk Ke Nuklear dan seterusnya mempelbagaikan campuran tenaga
- Selepas SMR terbukti kos efektif dan boleh dibina dengan jayanya tanpa masalah, maka Malaysia membuat keputusan mengenai pilihan SMR yang tersedia, Loji Kuasa Nuklear Terapung Rusia (FNPP) oleh Rosatom, Linglong One ACP-100 125MWe China oleh Perbadanan Nuklear Nasional China (CNNC), yang akan menjadi SMR darat komersil pertama di dunia dan dijangka dikomersialkan menjelang separuh pertama 2026 atau BWRX-300 300MWe dunia barat yang dibangunkan oleh GE Vernova Hitachi terutamanya untuk membekalkan kuasa kepada pusat data yang memerlukan kapasiti yang lebih kecil. Reaktor kuasa nuklear yang lebih besar akan sesuai untuk membekalkan kuasa kepada hiperskala.
- Walau bagaimanapun, program kesedaran awam dan penglibatan pihak berkepentingan yang meluas dan berkesan mesti dimulakan dan dijalankan untuk meyakinkan orang ramai tentang justifikasi dan motivasi untuk Malaysia melabur dalam tenaga nuklear dan untuk menghilangkan ketakutan mereka dengan berkongsi mekanisme keselamatan yang disediakan untuk memastikan operasi selamat kedua-dua reaktor kuasa nuklear besar dan kecil untuk mempelbagaikan campuran tenaga Malaysia untuk manfaat rakyat.
* Sheriffah Noor Khamseah Al-Idid Dato Syed Ahmad Idid ialah Perunding (Tenaga Nuklear) di Venture Capital and Innovation.
** Ini adalah pendapat peribadi penulis atau penerbitan dan tidak semestinya mewakili pandangan Malay Mail.
