Pengarah, penulis skrip dan penerbit Romania, Cristian Mungiu, memenangi anugerah tertinggi di Festival Filem Cannes semalam menerusi filem Fjord. Ini merupakan kemenangan Palme d'Or kedua untuk Mungiu, hampir 20 tahun selepas kejayaan pertama dengan Four Months, Three Weeks, Two Days yang mengkritik keras pengkriminalan pengguguran di Romania.
Kisah Kontroversi Keluarga Kristian
Filem Fjord mengangkat kisah benar tentang perang budaya, di mana sebuah keluarga Kristian konservatif kehilangan hak penjagaan anak-anak kerana dituduh melakukan hukuman fizikal. Mungiu tidak mengambil pendirian jelas, sebaliknya menimbulkan persoalan mengenai prasangka golongan progresif sayap kiri yang berniat baik. Ramai pengkritik di Cannes hangat memperdebatkan pandangan Mungiu.
“Masyarakat progresif yang percaya mereka telah menemui jawapan tepat untuk masa depan dan masih menganggap diri mereka unggul seharusnya lebih banyak diharapkan,” kata Mungiu kepada AFP.
Barisan Pelakon Hebat
Mungiu menggabungkan barisan pelakon bertaraf antarabangsa, termasuk bintang Norway Renate Reinsve yang terkenal menerusi Sentimental Value, dan Sebastian Stan yang melakonkan watak Donald Trump dalam The Apprentice. Kisah filem ini menyentuh tema biasa dalam karya Mungiu, iaitu kegelisahan komuniti terpencil apabila berhadapan dengan kedatangan pendatang baru, dalam kes ini sebuah keluarga Kristian yang taat.
“Saya tidak di sini untuk membuat orang berasa selesa,” tegas Mungiu.
Latar Belakang Pengarah
Mungiu dan pengarah-pengarah New Wave Romania lain telah menyerlah di festival antarabangsa sejak dua dekad lalu dengan karya-karya realistik mengenai peralihan pasca-komunis negara itu. “Kadang-kadang apa yang kami paparkan dalam filem tidak begitu baik, tetapi jika kami tidak suka apa yang kami lihat, kami harus cuba memperbaikinya,” katanya pada 2016.
Mungiu sendiri antara puluhan ribu yang berdemontrasi menentang rasuah dan reformasi kehakiman kontroversi dalam bantahan besar Bucharest 2017 yang akhirnya menjatuhkan kerajaan. “Sebelum menjadi pembuat filem, saya adalah warganegara negara ini. Saya membesarkan anak-anak saya di sini dan saya ingin negara ini lebih maju” sejak kejatuhan komunisme pada 1989, ujarnya.
Dalam filem-filemnya, Mungiu banyak menggunakan rakaman satu babak, mengelak bekerja di studio dan lebih gemar latar semula jadi. “Saya suka apabila persekitaran juga menceritakan kisahnya,” katanya.
Kerjaya Cemerlang
Dilahirkan di bandar Iasi di timur laut Romania, Mungiu belajar kesusasteraan Inggeris dan Amerika di universiti tempatan sebelum melanjutkan pelajaran ke sekolah perfileman di Bucharest. Semasa pengajian, dia bekerja sebagai pembantu pengarah untuk produksi asing di Romania, termasuk filem arahan pengarah Perancis Bertrand Tavernier, Captain Conan.
Selepas tamat pengajian, Mungiu bekerja sebagai guru dan kemudian wartawan sebelum beralih ke pembuatan filem. Selepas mengarah beberapa filem pendek, filem cetera pertamanya, Occident, meraih kejayaan kritis dan ditayangkan di bahagian Director's Fortnight di Festival Filem Cannes pada 2002. Mungiu menubuhkan syarikat produksinya sendiri, Mobra Films, pada tahun berikutnya.
Karya-karya Berimpak
Empat tahun kemudian, pada 2007, dia memenangi Palme d'Or di Cannes untuk Four Months, Three Weeks, Two Days yang menyayat hati, mengenai pengguguran haram di Romania komunis era diktator Nicolae Ceausescu pada 1980-an. Pada 2012, drama Beyond the Hills, yang membuka tabir di sebalik dinding biara Ortodoks, memenangi anugerah skrip terbaik di festival itu dan dua pelakon utamanya berkongsi anugerah pelakon terbaik.
Pada 2016, Mungiu menang lagi, kali ini sebagai pengarah terbaik untuk Graduation, sebuah filem tentang kebapaan dan rasuah yang menjejaskan sistem pendidikan Romania. Beliau juga pernah menjadi ahli pelbagai juri di Cannes.
