Tekanan Harga EV Berisiko Jejaskan Ekosistem Automotif Tempatan, Kata FMM
Membenarkan pengeluar kenderaan elektrik (EV) menentukan harga sendiri boleh membawa risiko 'sangat nyata' kepada ekosistem automotif Malaysia, menurut Persekutuan Pekilang-Pekilang Malaysia (FMM). Amaran ini dikeluarkan susulan kebimbangan bahawa pemain asing mungkin menawarkan harga lebih kompetitif, menguasai pasaran dan mengancam pemain sedia ada dalam rantaian bekalan tempatan.
Ancaman kepada Pekerjaan dan Vendor Tempatan
Presiden FMM, Jacob Lee, menjelaskan bahawa keadaan ini berpotensi menekan pembekal, vendor dan Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) yang telah lama wujud dalam ekosistem automotif negara. Industri automotif Malaysia dibangunkan atas ekosistem yang saling berkait rapat dan telah berkembang selama beberapa dekad, melibatkan kira-kira 700,000 pekerja. Ramai daripada pekerja ini bekerja di firma kecil dan sederhana yang mungkin sukar bertahan jika aktiviti bernilai tinggi seperti penyelidikan dan pembangunan dipindahkan ke luar negara.
Lee memberi amaran bahawa dasar yang terlalu cepat beralih kepada memberi akses pasaran kepada pemain asing tanpa pembangunan mencukupi boleh menyebabkan aktiviti bernilai tinggi terpinggir. Ini akan menyebabkan firma tempatan kekal dalam pekerjaan berkemahiran rendah, sekali gus mengurangkan nilai ekonomi sektor tersebut. Beliau menekankan bahawa pendekatan Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI) mengiktiraf perlindungan pekerjaan paling berkesan dicapai melalui pengekalan dan peningkatan ekosistem pembuatan, bukan sekadar bergantung kepada aktiviti pemasangan atau pengedaran di peringkat hiliran.
Kepentingan Ekosistem Tempatan dan Dasar MITI
Seorang sumber industri yang enggan dikenali menyatakan bahawa risiko ini bukanlah sesuatu yang boleh diketepikan. Pekerja dalam rantaian bekalan automotif tempatan mungkin menjadi golongan pertama terkesan sekiranya Malaysia hanya menjadi pusat pemasangan. Sebaliknya, pengeluar kereta tempatan yang bekerjasama dengan rakan asing berasaskan ekosistem tempatan yang lebih kukuh boleh menyokong ratusan vendor tempatan. Selain mempunyai tahap penyetempatan melebihi 75%, pendekatan ini menyumbang kepada peluang pekerjaan, pembangunan PKS dan keupayaan industri secara keseluruhan.
MITI pada Selasa lalu mempertahankan syarat dikenakan terhadap pelaburan asing baharu dalam sektor EV Malaysia, dengan menyatakan ia bertujuan menyokong pembangunan industri jangka panjang, bukan menyekat kemasukan pemain asing. Menterinya, Johari Ghani, berkata pengeluar automotif China, BYD, telah diberikan lesen pembuatan sementara pada September 2025 bagi cadangan loji pemasangan di Tanjung Malim, berdasarkan model pengeluaran berorientasikan eksport yang selaras dengan Dasar Automotif Nasional dan Pelan Induk Perindustrian Baharu 2030.
Kajian Semula Kerangka Harga dan Strategi Masa Depan
Johari menegaskan bahawa pendekatan MITI bukan bersifat perlindungan, sebaliknya berorientasikan pembangunan. Beliau berkata pelaburan tanpa komitmen eksport yang jelas atau pelan penyetempatan hanya memberikan manfaat terhad kepada ekosistem automotif tempatan. Putrajaya sedang mengkaji semula kerangka harga EV semasa, termasuk harga minimum RM100,000 bagi kenderaan import yang bersifat sementara sebagai sebahagian daripada strategi lebih luas untuk mengutamakan pemasangan tempatan dan pembuatan bernilai tinggi berbanding kebergantungan jangka panjang kepada import.
Kenyataan ini dibuat susulan keputusan BYD untuk menilai semula cadangan pembinaan loji pemasangan di Tanjung Malim, dengan alasan syarat yang terlalu ketat. Antara syarat dasar Malaysia ialah harga minimum RM100,000 bagi kereta baharu dan sekurang-kurangnya 80% pengeluaran mesti untuk pasaran eksport. Dalam satu rencana pendapat, ahli ekonomi Jamil Ghani memberi amaran bahawa perbincangan mengenai EV negara kini terlalu tertumpu kepada aspek kemampuan harga, yang boleh menyebabkan kepentingan ekonomi sektor itu secara keseluruhan terlepas pandang.
Cabaran dan Peluang untuk Industri Automotif
Walaupun harga lebih rendah penting untuk menggalakkan penggunaan oleh pengguna, pembuat dasar juga perlu mengambil kira peranan industri automotif yang lebih luas. Industri ini menyokong pekerjaan dalam rangkaian vendor yang besar serta menyumbang kira-kira 4% kepada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK). Perhatian perlu diberikan kepada aspek pengeluaran dalam ekosistem di mana ribuan pekerja bergantung kepada rangkaian pengeluar, pembekal dan tenaga kerja mahir yang telah lama wujud di negara ini.
Sumber industri itu turut menyatakan bahawa pelaburan asing semasa dalam sektor EV di Malaysia berisiko menjadikan negara ini sebagai hab pemasangan bernilai rendah, terutama jika penyetempatan aktiviti bernilai tinggi tidak diperkukuh. Keadaan ini boleh mengehadkan penciptaan pekerjaan dan menyempitkan peluang untuk pemain tempatan. Pendekatan pemasangan tempatan sepenuhnya (CKD) oleh BYD ketika ini banyak bergantung kepada aktiviti pemasangan, dengan banyak komponen utama dihasilkan di luar negara dan dibawa masuk ke Malaysia untuk pemasangan akhir.
Ini bermakna Malaysia hanya memperoleh manfaat daripada aktiviti pemasangan, sedangkan sebahagian besar pembuatan bernilai tinggi dan pengeluaran komponen masih berlaku di luar negara. Perbezaan utama bukan pada pemasangan tetapi sejauh mana rantaian bekalan, keupayaan dan nilai diwujudkan serta dikekalkan di Malaysia. Oleh itu, adalah penting untuk memastikan bahawa dasar dan pelaburan dalam sektor EV mengambil kira kepentingan jangka panjang ekosistem automotif tempatan untuk mengekalkan daya saing dan kemampanan ekonomi negara.
