Dalam satu kenyataan ringkas di platform X, Elon Musk berkata isu pemisahan perniagaan China Tesla "tidak pernah terlintas dalam sebarang perbincangan". Beliau juga menggelar laporan media itu sebagai 'absurdly fake news' atau berita palsu yang tidak masuk akal.
Laporan yang disiarkan oleh The Wall Street Journal (WSJ) pada Khamis mendakwa bahawa eksekutif Tesla telah dimaklumkan untuk bersedia bagi pemisahan perniagaan China menjelang potensi penggabungan dengan SpaceX, syarikat angkasa lepas milik Musk. Menurut WSJ, penasihat Tesla telah membincangkan pilihan termasuk penjualan, penutupan atau spin-off, walaupun ia tidak jelas seberapa cepat langkah itu boleh dilaksanakan dan rancangan itu mungkin berubah.
Perkara ini mencetuskan persoalan mengenai masa depan Tesla di China, pasaran kedua terbesar syarikat itu selepas Amerika Syarikat. China juga menjadi pusat pembuatan utama Tesla, dengan Gigafactory Shanghai berfungsi sebagai hab eksport untuk Eropah, Kanada dan rantau Asia-Pasifik.
Kebimbangan Geopolitik dan Kawal Selia
Penggabungan antara Tesla dan SpaceX akan menghadapi halangan besar dari segi geopolitik dan kawal selia. SpaceX merupakan kontraktor pertahanan utama AS yang terlibat dalam keselamatan negara dan program satelit, manakala Tesla memiliki kemudahan pembuatan sepenuhnya di China. Penganalisis JPMorgan sebelum ini menyerlahkan "kesesakan praktikal" untuk mendapatkan kelulusan kawal selia bagi kedua-dua syarikat, terutamanya di China, di mana kebimbangan keselamatan negara terhadap hubungan SpaceX dengan kerajaan AS boleh menjadi masalah.
Musk sendiri, pada awal bulan ini, membuka ruang untuk penggabungan Tesla dengan SpaceX, enggan menolak kemungkinan itu dan menyebut pertindihan yang semakin meningkat antara kedua-dua syarikat. Spekulasi mengenai penggabungan ini telah berlarutan dalam kalangan pelabur dan penganalisis, dan bertambah hebat ketika SpaceX melalui proses tawaran awam permulaan (IPO) bernilai rekod AS$75 bilion.
Arahan 'Pemisahan Laser'
Menurut WSJ, Musk sejak beberapa tahun lalu telah mengarahkan eksekutif Tesla untuk menyusun syarikat dengan "pemisahan laser" antara perniagaan AS dan China. Tujuannya ialah untuk memastikan sekiranya berlaku pergolakan geopolitik antara kedua-dua negara, sekurang-kurangnya bahagian Tesla di AS dapat terus bertahan. Laporan itu juga menyebut bahawa berbeza dengan kebanyakan pengeluar kereta asing lain, perniagaan kenderaan Tesla di China tidak disusun sebagai usaha sama dengan rakan tempatan.
Kepentingan Gigafactory Shanghai
Gigafactory Shanghai kekal sebagai kilang terbesar dan paling produktif Tesla di peringkat global, menyumbang lebih daripada separuh daripada keseluruhan penghantaran Tesla. Dengan kapasiti pengeluaran tahunan melebihi 950,000 kenderaan, kilang ini menjadi tulang belakang kepada operasi eksport Tesla ke Eropah, Kanada dan Asia-Pasifik. China juga merupakan pasaran kedua terbesar Tesla, walaupun menghadapi tekanan hebat daripada pemain tempatan seperti BYD.
WSJ melaporkan bahawa eksekutif Tesla turut membincangkan penciptaan entiti jualan berasingan untuk mengendalikan eksport dari kilang Shanghai. Syarikat itu juga boleh mewujudkan sistem pejabat berasingan dan menghalang pekerja berpangkalan di China daripada mengakses terus unit-unit lain dalam syarikat.
Pandangan Gwynne Shotwell dan Prestasi Jualan
Presiden dan ketua pegawai operasi SpaceX, Gwynne Shotwell, pernah mengakui potensi manfaat penggabungan Tesla dan SpaceX. Ketika ditemubual CNBC pada bulan Jun, beliau berkata menggabungkan kedua-dua syarikat itu "mungkin memudahkan kehidupan Elon" dengan memperkemas pengurusan merentas perniagaannya.
Dari segi prestasi, penghantaran Model 3 dan Model Y buatan China meningkat 24.4% tahun ke tahun pada bulan Jun, manakala jualan dan eksport suku kedua dari kilang Shanghai melonjak 32.8%. Tesla juga menyatakan bahawa lebih daripada 95% komponen untuk Model 3 dan Model Y versi terkini yang dibuat di China diperoleh secara tempatan. Melalui entiti China, Tesla mencapai kos pengeluaran terendah dengan bantuan lebih 400 pembekal domestik, dan lebih daripada 60 daripadanya turut membekal ke seluruh dunia.
Sehingga kini, tidak jelas sama ada mana-mana rancangan pemisahan itu akan dilaksanakan. Tesla dan SpaceX tidak dapat dihubungi untuk mendapatkan komen di luar waktu pejabat biasa. Berikutan penafian Musk, pasaran mungkin akan terus memerhati sebarang perkembangan seterusnya berhubung masa depan perniagaan Tesla di China.
