Bagi kebanyakan orang, sabut kelapa hanyalah sisa pertanian yang dibuang, dibakar atau dibiarkan reput. Namun bagi pesara Wan Zamri Wan Ya, sabut kelapa mempunyai nilai yang mengejutkan. Di Kampung Batu Hitam, Kelantan, lelaki berusia 61 tahun itu telah membina perniagaan dengan mengubah sabut kelapa terbuang menjadi bahan tanaman untuk petani dan peminat berkebun di seluruh negara.
Beliau memberitahu Bernama bahawa beliau mula bereksperimen dengan sabut kelapa lebih sedekad lalu, pada mulanya untuk menyumbang kepada hobi berkebun isterinya. Namun, beliau segera menyedari potensi sabut kelapa yang belum diterokai dalam pertanian moden.
"Pada mulanya, saya hanya menghasilkannya untuk kegunaan di rumah," kata Wan Zamri, yang sebelum ini bekerja di Lembaga Kenaf dan Tembakau Negara. "Tetapi rakan-rakan turut berminat, dan ketika itulah saya sedar ada potensi perniagaan yang sebenar."
Kini, beliau menghasilkan dua produk utama – habuk sabut kelapa atau cocopeat, yang biasa digunakan dalam pertanian fertigasi; dan sabut kelapa cincang untuk tanaman hiasan dan landskap. Menurutnya, permintaan terhadap produk ini masih kuat kerana ia membantu mengekalkan kelembapan tanah, menyerap air dengan cekap, dan boleh berfungsi sebagai medium tumbesaran semula jadi dan organik.
Beliau percaya industri di Kelantan masih mempunyai ruang untuk berkembang. "Sebelum ini, ramai orang mendapatkan produk sabut kelapa dari Thailand," kata Wan Zamri. "Tetapi masih tidak ramai usahawan di sini yang serius melibatkan diri dalam perniagaan ini, walaupun permintaan tinggi."
Bahan mentahnya diperoleh daripada petani kelapa tempatan, dan kini beliau memproses sekitar dua tan produk sabut kelapa setiap bulan. Produk dijual mengikut isi padu dan bukannya berat kerana kandungan lembapan yang berbeza, dengan 70 liter cocopeat berharga RM12, dan 105 liter sabut cincang dijual pada harga RM25.
Di luar perniagaan, Wan Zamri melihat kerja ini sebagai sebahagian daripada peralihan yang lebih besar ke arah amalan pertanian yang lebih lestari – di mana bahan buangan digunakan semula dan bukannya dibuang. Dan di tangannya, sesuatu yang dahulunya dipandang rendah kini menemui kehidupan baru di taman, ladang dan pasu bunga di seluruh negara.
