Konflik Timur Tengah Ancam Industri Halal Malaysia, Peringat Pakar Ekonomi
Industri halal Malaysia berdepan risiko operasi yang semakin meningkat akibat konflik berterusan di Timur Tengah, walaupun sektor ini kekal berdaya tahan dengan pasaran eksport yang dipelbagaikan, menurut pakar ekonomi Barjoyai Bardai.
Gangguan Logistik dan Kos Tenaga
Barjoyai Bardai, yang berkhidmat sebagai provos di Universiti Sains dan Teknologi Malaysia, menjelaskan bahawa konflik tersebut memberi kesan kepada industri halal global terutamanya melalui gangguan kepada logistik, peningkatan kos tenaga, dan perubahan sentimen pelabur.
"Konflik ini lebih merupakan kejutan kos dan logistik berbanding kejutan permintaan," tegas Barjoyai dalam satu kenyataan.
Sektor Paling Terdedah
Beliau menekankan bahawa sesetengah sektor lebih terdedah berbanding yang lain:
- Pengeluar makanan dan minuman halal terutamanya yang mengendalikan barang terkawal suhu atau besar menghadapi kos pengangkutan yang lebih tinggi, masa penghantaran yang lebih lama, dan perbelanjaan inventori yang meningkat.
- Produk berasaskan minyak sawit terdedah kerana peranan Timur Tengah sebagai pembeli utama dan sensitiviti komoditi ini terhadap pergerakan harga minyak mentah.
- Farmaseutikal halal dan nutraseutikal juga menghadapi risiko berkaitan kebergantungan terhadap gelatin dan kapsul bersijil halal yang diimport, di mana cabaran sumber dan pensijilan boleh menyebabkan kelewatan dan kos berlebihan.
Perkhidmatan Kurang Terjejas
Sebaliknya, perkhidmatan seperti pensijilan halal dan perundingan kurang terjejas dalam jangka pendek, walaupun aktiviti bergantung perjalanan seperti audit di tapak mungkin menghadapi ketidakpastian logistik.
Strategi Penyesuaian Perniagaan
Barjoyai menyatakan bahawa banyak perniagaan sudah menyesuaikan diri dengan:
- Mempelbagaikan laluan penghantaran dan pembawa
- Meningkatkan inventori penimbal
- Mengembangkan pasaran alternatif di ASEAN, Asia Timur, dan negara-negara Islam termasuk Indonesia, Bangladesh, Pakistan, dan Turki
"Sesetengah syarikat juga bereksperimen dengan pengangkutan udara atau multimodal untuk barang bernilai tinggi dan sensitif masa walaupun dengan kos yang lebih tinggi," tambahnya.
Amalan Industri Halal Malaysia
Christina Tee, Presiden Dewan Perdagangan dan Industri Antarabangsa Malaysia, berkongsi pandangan bahawa perang Timur Tengah mewujudkan tekanan tidak langsung untuk industri halal negara melalui logistik, harga tenaga dan ketidakpastian perdagangan keseluruhan.
"Ketidakstabilan berpanjangan di rantau ini boleh menjejaskan laluan penghantaran, kos insurans, dan kadar pengangkutan, yang seterusnya boleh meningkatkan kos operasi untuk pengeksport," jelas Tee.
Kepentingan Pasaran Timur Tengah
Tee menekankan bahawa Timur Tengah, terutamanya negara-negara seperti Arab Saudi, Emiriah Arab Bersatu dan Qatar, merupakan pasaran penting untuk pengeksport halal Malaysia.
"Mereka telah lama menjadi pengguna kuat produk makanan halal, bahan dan barangan pengguna, dan mereka juga bertindak sebagai hab pengedaran ke rantau Timur Tengah dan Afrika Utara yang lebih luas," katanya.
Kepelbagaian Pasaran Eksport
Namun, Tee menegaskan bahawa eksport halal Malaysia dipelbagaikan merentasi ASEAN, Asia Selatan, Asia Tengah dan pasaran baru muncul yang lain, yang mungkin membantu mengurangkan kesan gangguan geopolitik.
"Data eksport terkini telah menunjukkan pertumbuhan yang menggalakkan dalam pasaran seperti Kyrgyzstan dan Uzbekistan," katanya dengan yakin.
Prestasi Eksport Halal Malaysia
Eksport halal Malaysia dinilai pada kira-kira RM61.8 bilion pada tahun 2024, mencerminkan peningkatan 15% tahun ke tahun, menunjukkan daya tahan sektor ini walaupun menghadapi cabaran global.
Langkah Mitigasi Masa Depan
Barjoyai memberi amaran bahawa konflik berpanjangan boleh mengakibatkan kos pengangkutan dan insurans yang tinggi secara berterusan, kesesakan pelabuhan berselang-seli, dan jadual penghantaran yang tidak boleh dipercayai, meningkatkan keperluan modal kerja untuk pengeksport.
Beliau menyeru langkah industri dan dasar yang lebih kukuh, termasuk:
- Membangunkan kapasiti domestik dalam input halal
- Memperluas pasaran eksport melebihi destinasi tradisional
- Menggalakkan pengiktirafan bersama pensijilan halal dengan rakan kongsi utama
- Menyokong penyelesaian logistik multimodal untuk mengurangkan masa tunggu
Peningkatan kos input yang dikaitkan dengan tenaga dan kapasiti tempatan yang terhad untuk bahan kritikal seperti gelatin, enzim, dan bahan tambahan khas juga menimbulkan risiko tambahan yang perlu ditangani oleh industri halal Malaysia.
