Lembaga Tabung Haji (TH) menegaskan bahawa pelan pemulihan dan penstrukturan semula yang dilaksanakan pada 2018 telah berjaya mengembalikan dana haji itu ke landasan kewangan yang mampan, selepas menangani kerugian pelaburan berjumlah RM12.6 bilion sehingga akhir tahun lalu.
Kenyataan ini dikeluarkan susulan penyahklasifikasian laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) mengenai TH, yang mendedahkan kerugian pelaburan serta kegagalan tadbir urus sebelum proses penstrukturan semula dilaksanakan. TH berkata kedudukan kewangannya kini lebih kukuh dan pihaknya telah mula membina semula rizab bagi memastikan kestabilan yang lebih baik pada masa hadapan.
Kadar agihan terus meningkat
TH memaklumkan bahawa kadar agihan keuntungan yang diisytiharkannya terus menunjukkan peningkatan. "Kadar agihan keuntungan yang diisytiharkan TH terus menunjukkan peningkatan, daripada 1.25% pada 2018 kepada 3.25% pada 2024 dan 3.5% pada 2025.
"Agihan itu mengambil kira rosot nilai aset bermasalah yang tidak dapat dipindahkan kepada Urusharta Jamaah Sdn Bhd (UJSB) menjelang akhir 2018 atas sebab-sebab tertentu, melibatkan jumlah RM2.6 bilion," katanya.
Skop siasatan RCI dan cadangan audit
RCI mengenai TH ditubuhkan pada 2021 bagi menyiasat pengurusan, operasi dan isu berkaitan aset dana haji itu bagi tempoh 2014 hingga 2020. Penubuhan suruhanjaya itu dibuat susulan kebimbangan terhadap tadbir urus dan kedudukan kewangan TH.
Siasatan yang dipengerusikan oleh bekas ketua hakim negara, Raus Sharif, turut meneliti pemindahan aset berprestasi rendah kepada UJSB selepas 2018. Laporan RCI yang siap pada Julai 2022 itu mengesyorkan audit forensik terhadap 14 pelaburan bermasalah, termasuk TH Indo Plantations, Trurich Resources dan FGV Holdings Berhad.
Ancaman insolvensi dan pilihan bailout
TH menjelaskan bahawa pelan pemulihan yang dilaksanakan pada 2018 bertujuan menangani defisit kewangannya, yang ketika itu memerlukan bantuan kewangan segera daripada kerajaan, atau penyelamatan, bagi melindungi institusi itu daripada menjadi tidak solven.
Menurut TH, sekiranya kerajaan tidak melaksanakan penyelamatan tersebut, ia berisiko mencetuskan krisis pasaran kewangan serta menjejaskan kestabilan negara. "TH akan dipaksa menjual asetnya pada harga yang jauh di bawah nilai sebenar bagi memenuhi permintaan pengeluaran deposit secara besar-besaran dan tidak terkawal oleh pendeposit selepas gagal mengisytiharkan agihan keuntungan," jelasnya.
Kerajaan dan TH mempunyai empat pilihan untuk melaksanakan pelan pemulihan dan penstrukturan semula TH dalam tempoh yang amat terhad sebelum akhir 2018. Pilihan yang dipilih ialah menjual aset berprestasi rendah serta bermasalah kepada kerajaan pada nilai premium, bagi merapatkan jurang antara aset dan liabiliti, sekali gus memastikan TH kekal solven.
Pemindahan aset kepada UJSB
Bagi tujuan itu, Urusharta Jamaah Sdn Bhd (UJSB), syarikat tujuan khas milik penuh kerajaan, memperoleh aset dengan nilai buku RM9.7 bilion pada harga RM19.9 bilion. Transaksi itu dilaksanakan bagi menampung defisit dan membolehkan TH mengisytiharkan agihan keuntungan bagi tahun 2018.
"Transaksi itu dibiayai menerusi dua siri sukuk yang diterbitkan oleh UJSB, disokong oleh surat sokongan kerajaan, dengan kadar keuntungan tahunan masing-masing 4.05% dan 4.1%," kata TH.
Hak keutamaan dan pembelian semula aset
Di bawah perjanjian asal, TH diberikan hak keutamaan untuk membeli semula aset yang dipindahkan sekiranya UJSB memutuskan untuk menjual aset berkenaan. TH menegaskan bahawa hak ini tidak mewajibkannya membeli semula aset tersebut, sebaliknya hanya memberi peluang pertama kepada TH untuk menentukan sama ada mahu mengambil alih aset berkenaan, tertakluk kepada pertimbangan komersial serta kriteria pelaburan TH pada masa itu.
Sepanjang tempoh sukuk, UJSB telah membuat beberapa tawaran untuk menjual semula aset kepada TH, namun tiada satu pun memenuhi kriteria pelaburan dana haji itu. Bagaimanapun, pada tahun ini, TH membeli semula tanah TRX pada harga pasaran semasa sebanyak RM270 juta, berbanding harga jualan asal kepada UJSB iaitu RM400 juta.
Selain itu, TH turut membeli semula ladang kelapa sawit milik UJ Estates (Holdings) Sdn Bhd pada harga RM695 juta, berbanding harga jualan asal sebanyak RM800 juta. TH menegaskan bahawa transaksi itu menunjukkan bahawa pihaknya hanya akan mengambil semula aset yang mampu menambah nilai kepada portfolio pelaburannya demi kepentingan pendeposit.
