Ekonomi Ingatkan Jangan Terlalu Gembira Dengan Peningkatan Hasil Minyak
Seorang pakar ekonomi telah mengingatkan agar tidak terlalu gembira dengan sebarang peningkatan hasil untuk Malaysia yang berpunca daripada kenaikan harga minyak mentah di peringkat global. Lee Heng Guie, pengarah eksekutif di Pusat Penyelidikan Sosio-Ekonomi, menegaskan bahawa walaupun Malaysia terus menghasilkan dan mengeksport minyak mentah, negara ini telah menjadi pengimport bersih minyak sejak tahun 2022.
Kesan Harga Minyak Global Terhadap Kos Domestik
"Ini bermakna harga minyak global yang lebih tinggi masih boleh diterjemahkan kepada kos bahan api domestik yang meningkat walaupun Malaysia mempunyai sumber tenaga sendiri," jelas Lee kepada media. Beliau menambah bahawa konflik yang berterusan di Timur Tengah dan Asia Barat telah mendorong harga minyak Brent meningkat daripada AS$80 kepada lebih AS$100 setong dalam beberapa minggu kebelakangan ini.
Harga minyak Brent telah menetap pada AS$96.27 pada hari Rabu, menunjukkan trend menaik yang ketara. Lee turut memberi amaran bahawa konflik geopolitik yang semakin sengit di Timur Tengah boleh meningkatkan tekanan inflasi dengan ketara.
Sejarah Kejutan Minyak dan Inflasi di Malaysia
Beliau menyatakan bahawa secara sejarah, kadar inflasi Malaysia biasanya berada dalam lingkungan 2% hingga 3% setiap tahun, tetapi kejutan minyak yang disebabkan oleh peperangan di Timur Tengah telah membawa kepada "penyimpangan ketara melebihi julat ini". Dalam kejutan minyak pertama pada tahun 1973 dan 1974, kadar inflasi di Malaysia melonjak kepada 13.9%.
Apabila Shah Iran digulingkan dalam revolusi Islam pada tahun 1979, kadar inflasi meningkat kepada 5.1%. Angka ini meningkat lagi kepada 8.2% semasa perang Iran-Iraq dari tahun 1980 hingga 1988. Lee menjelaskan bahawa peningkatan kadar inflasi ini didorong terutamanya oleh kenaikan mendadak harga minyak global, kos import yang meningkat, dan harga bahan mentah perindustrian yang lebih tinggi.
Kesan Semasa dan Penyesuaian Harga Bahan Api
Kesan lonjakan harga minyak semasa akan bergantung pada magnitud kenaikan dan tempoh gangguan bekalan. Harga minyak global yang lebih tinggi telah pun diterjemahkan kepada kos bahan api domestik yang meningkat di Malaysia.
Mulai 11 Mac, harga di pam telah meningkat sebanyak RM1.20 daripada RM2.67 kepada RM3.87 untuk RON95 tanpa subsidi. Harga diesel meningkat RM2.40 daripada RM3.12 kepada RM5.52, manakala harga RON97 kini berada pada RM5.15 berbanding RM3.25 sebelumnya, menunjukkan peningkatan sebanyak RM1.90.
Cabaran Terhadap Sistem Subsidi
Lee turut memberi amaran bahawa jika harga minyak Brent kekal tinggi, kerajaan mungkin akhirnya perlu mengkaji semula subsidi, termasuk harga tetap RON95 atau kuota 300 liter. Beliau menambah bahawa harga bahan api tidak mungkin jatuh dengan ketara melainkan harga minyak mentah global merosot secara mendadak.
"Saya tidak fikir ia akan jatuh melainkan harga minyak kembali kepada AS$70 atau AS$60 setong. Ia masih akan kekal tinggi," tegas Lee. Penyesuaian harga bahan api mingguan akan terus mencerminkan harga minyak mentah, kadar pertukaran, dan penanda aras bahan api yang ditapis.
Pandangan Ekonomi Lain Mengenai Kelestiran Subsidi
Bagi seorang lagi pakar ekonomi, Geoffrey Williams, persoalannya ialah sama ada pendekatan subsidi semasa mampan dalam menghadapi keadaan global yang tidak menentu. "Cabaran menunjukkan bahawa reka bentuk subsidi semasa tidak cukup kukuh untuk menahan kejutan luaran. Berkeras mengekalkan harga RON95 pada RM1.99 di bawah skim BUDI95 adalah pendirian politik yang akan menolak bil subsidi dan menghapuskan penjimatan yang telah dibuat," jelasnya kepada media.
Beliau menambah bahawa kerajaan mungkin akhirnya terpaksa menyesuaikan harga bahan api bersubsidi, dengan menyatakan bahawa wang yang dibelanjakan untuk subsidi petrol boleh diarahkan dengan lebih baik ke arah pemindahan tunai atau keutamaan lain. Williams menekankan bahawa sistem subsidi perlu direka semula untuk lebih tahan lasak terhadap turun naik pasaran global.
Kedua-dua pakar ekonomi bersetuju bahawa Malaysia perlu mengambil pendekatan yang lebih holistik dalam mengurus kesan kenaikan harga minyak global, dengan mempertimbangkan bukan hanya aspek ekonomi tetapi juga kestabilan sosial dan politik negara.
