Keputusan Indonesia untuk menaikkan BI-Rate dan harga bahan api tanpa subsidi dalam beberapa hari menunjukkan usaha kerajaan menyokong rupiah dan mengurangkan tekanan fiskal, walaupun langkah tersebut dijangka menambah tekanan kepada isi rumah dan perniagaan, kata penganalisis.
Kesan Kenaikan Kadar Faedah
Pensyarah pentadbiran awam Universiti Indonesia, Dr Muhammad Ramaditya, berkata langkah-langkah itu mencerminkan usaha menangani kelemahan utama ekonomi terbesar Asia Tenggara, iaitu kelemahan mata wang dan tekanan fiskal.
Beliau berkata objektif utama kadar 5.50 peratus adalah untuk mempertahankan mata wang. Dengan melebarkan perbezaan hasil berbanding aset asing, Indonesia menjadi lebih menarik kepada pelabur global, manakala instrumen domestik berhasil tinggi seperti Sekuriti Rupiah Bank Indonesia dan bon kerajaan membantu menarik aliran masuk modal dan menyokong rupiah.
Bank Indonesia (BI) pada hari Selasa menaikkan BI-Rate sebanyak 25 mata asas kepada 5.50 peratus, dengan alasan keperluan untuk melindungi kestabilan rupiah selepas mata wang itu melemah melebihi 18,000 per dolar AS.
Rupiah telah pulih kepada sekitar 17,900 per dolar AS daripada paras melebihi 18,000 awal minggu ini, menunjukkan kenaikan kadar telah membantu meningkatkan sentimen pasaran.
Kenaikan Harga Bahan Api
Sehari kemudian, syarikat tenaga milik negara Pertamina menaikkan harga bahan api tanpa subsidi, dengan Pertamax (RON 92) naik kepada Rp16,250 seliter daripada Rp12,300 dan Pertamax Green 95 kepada Rp17,000 seliter daripada Rp12,900. Bahan api bersubsidi termasuk Pertalite (RON 90) dan Bio Solar kekal tidak berubah.
Ramaditya berkata mengekalkan kestabilan rupiah adalah penting memandangkan Indonesia masih bergantung kepada import bahan mentah industri, elektronik dan komoditi makanan seperti gandum dan kacang soya.
Katanya, rupiah yang lebih lemah akan meningkatkan kos barangan import dan bahan mentah, berpotensi mencetuskan tekanan inflasi yang lebih luas yang boleh menjejaskan pengguna lebih teruk daripada kadar faedah yang lebih tinggi.
Ahli ekonomi itu juga menganggap pelarasan harga bahan api sebagai langkah mengurangkan tekanan terhadap belanjawan negara dengan membenarkan bahan api tanpa subsidi seperti RON 92 dan RON 95 bergerak lebih dekat dengan harga pasaran.
Beliau berkata dasar itu akan membolehkan kerajaan mengekalkan dana untuk program bantuan sosial bersasar, pembangunan infrastruktur dan subsidi bagi kumpulan berpendapatan rendah yang bergantung kepada bahan api bersubsidi.
Tekanan terhadap Isi Rumah dan Perniagaan
Bagaimanapun, Ramaditya mengakui kedua-dua dasar itu boleh mewujudkan tekanan bersaing terhadap ekonomi, dengan harga bahan api yang lebih tinggi berkemungkinan meningkatkan kos pengangkutan dan logistik, manakala kos pinjaman yang lebih tinggi boleh menjejaskan perbelanjaan isi rumah dan aktiviti perniagaan.
Kebimbangan terhadap kenaikan kos sara hidup tercermin dalam tunjuk perasaan oleh kumpulan pelajar di Jakarta Pusat pada hari Jumaat, di mana penunjuk perasaan mengkritik beberapa dasar ekonomi kerajaan, termasuk kenaikan harga bahan api baru-baru ini.
Pandangan Penganalisis Lain
Sementara itu, Ketua Ekonomi Bank Muamalat Malaysia Bhd, Dr Mohd Afzanizam Abdul Rashid, berkata kenaikan BI-Rate adalah perlu selepas rupiah melemah melebihi 18,000 per dolar AS, melepasi paras yang dicatat semasa krisis kewangan Asia 1997–1998.
Beliau berkata langkah itu bertujuan menghalang susut nilai rupiah selanjutnya, tetapi menyatakan bahawa situasi Indonesia adalah unik kerana keyakinan pelabur juga dipengaruhi oleh persepsi bahawa dasar ekonomi menjadi lebih intervensi dan populis.
Mohd Afzanizam berkata kebimbangan terhadap tadbir urus dan ketelusan juga menjejaskan sentimen dalam kalangan pelabur asing, merujuk kepada semakan terbaru MSCI terhadap syarikat tersenarai di Indonesia yang mengakibatkan beberapa firma dikeluarkan daripada indeks penanda arasnya.
Kesimpulan
Secara keseluruhannya, penganalisis berkata langkah-langkah itu mencerminkan usaha menstabilkan rupiah dan mengurus tekanan fiskal, walaupun kos bahan api dan pinjaman yang lebih tinggi boleh menjejaskan perbelanjaan isi rumah dan aktiviti perniagaan dalam jangka pendek.
