Berita pemergian Mejar Jeneral Dr R Mohandas (Bersara) pada 27 Julai 2026 telah menyedihkan negara. Beliau yang berkhidmat dengan cemerlang sebagai askar, doktor dan pemimpin akademik telah meninggalkan legasi yang tidak ternilai.
Perkhidmatan Awal dalam Angkatan Tentera
Allahyarham memulakan kerjaya perubatan setelah menamatkan pengajian di Madras Medical College, India. Selepas menjalani housemanship di Hospital Alor Setar dan bertugas seketika di Kementerian Kesihatan, beliau menyertai Angkatan Tentera Malaysia sebagai doktor. Beliau mendapati kehidupan ketenteraan sesuai dengan disiplin dan strukturnya, dan mendapat sokongan padu daripada isterinya, Thilagavathy.
Allahyarham kemudian melanjutkan pelajaran dengan memperoleh Diploma Kesihatan Industri dari Royal College of Physicians and Surgeons di UK, Diploma Perubatan Tropika dari Mahidol University Thailand, dan Sarjana Perancangan Kesihatan dari New South Wales. Beliau juga menghadiri kursus pengurusan kanan di Naval Post Graduate School, Monterey, California.
Sumbangan Antarabangsa dan Kenaikan Pangkat
Antara sumbangan besar Allahyarham ialah ketika berkhidmat sebagai ketua pegawai perubatan dalam pasukan pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Somalia yang dilanda perang. Beliau kemudiannya menaiki pangkat tertinggi sebagai Mejar Jeneral dua bintang. Beliau merupakan pegawai pemerintah pertama Hospital Angkatan Tentera di Pangkalan Tentera Laut Lumut dan bersara sebagai Ketua Pengarah Perkhidmatan Kesihatan Angkatan Tentera pada pertengahan 2000-an.
Anugerah dan Pengiktirafan
Allahyarham menerima pelbagai anugerah dalam dan luar negara, termasuk gelaran Dato' Pahlawan dari Sultan Perak, Panglima Setia Angkatan Tentera dari Yang di-Pertuan Agong, serta Pingat Pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Beliau juga dinobatkan sebagai Alumni Paling Cemerlang Fakulti Perubatan Tropika, Mahidol University, dan menerima Pingat Emas Persatuan Perubatan Malaysia.
Peranan dalam Kepimpinan Akademik
Selepas bersara pada 2005, Allahyarham menceburi bidang kepimpinan akademik. Beliau memegang pelbagai jawatan termasuk Ketua Pegawai Eksekutif Melaka Manipal Medical College, Timbalan Naib Canselor Mahsa University, dan Naib Canselor pengasas Perdana University. Sehingga akhir hayat, beliau berkhidmat sebagai Timbalan Pengerusi Lembaga Gabenor University of Cyberjaya. Beliau juga aktif dalam organisasi seperti Pengerusi Yayasan MMA, bekas Timbalan Setiausaha dan Setiausaha Kehormat MMA, serta ahli Majlis Perubatan Malaysia.
Kenangan Peribadi dan Warisan
Dr G Jayakumar, yang mengenali Allahyarham selama 22 tahun, menggambarkan beliau sebagai seorang yang memiliki ciri-ciri pegawai tentera: sentiasa berpakaian kemas, mementingkan ketepatan masa, mengadakan taklimat sebelum dan selepas mesyuarat penting, menuntut senyap dan telefon bimbit dalam mod getar semasa mesyuarat, serta tabiat mencatat nota. Beliau seorang yang teliti, perancang hebat, dan tegas terhadap tarikh akhir.
“Beliau memiliki kerjaya tanpa cela dan rasa rendah hati yang mendalam, yang mencerminkan ciri-ciri kepimpinan, keanggunan dan pembelajaran sepanjang hayat,” kata Dr Jayakumar. Allahyarham sentiasa mengingatkan bahawa kita hidup dalam komuniti yang terikat dengan ikatan kemanusiaan yang sama. Melalui pengalaman dan sumbangannya, beliau memainkan peranan penting dalam membentuk masa depan penjagaan kesihatan, pendidikan perubatan dan pemimpin masa depan.
Allahyarham adalah seorang doktor, askar, pemimpin akademik, sahabat kepada semua, dan yang paling penting, suami yang penyayang. “Tuan, kami salut dan merindui tuan. Terima kasih atas sumbangan dan pengorbanan tuan yang tidak terhingga kepada negara,” ujar Dr Jayakumar.
