Kajian Namibia Temui Rasa Cemburu dalam Kalangan Bayun Muda
Persaingan adik-beradik bukanlah fenomena eksklusif manusia sahaja – kajian saintifik terkini mendedahkan bahawa bayi bayun juga menunjukkan tingkah laku cemburu apabila bersaing untuk mendapatkan perhatian ibu mereka. Penemuan ini datang daripada kajian mendalam terhadap kumpulan bayun liar di Namibia, yang memberikan gambaran menarik tentang asas evolusi emosi kompleks dalam kalangan primat.
Emosi Cemburu dalam Dunia Primat
Axelle Delaunay, ahli biologi evolusi dari Universiti Turku, Finland, dan pengarang utama kajian tersebut, menjelaskan bahawa cemburu merupakan emosi yang "sangat ketara" dalam kalangan manusia. Namun, sehingga kini, emosi ini jarang dikaji dalam kalangan primat lain kerana kesukaran untuk mengukurnya secara objektif.
"Secara tradisional, dipercayai bahawa persaingan antara adik-beradik primat adalah minimum kerana ibu biasanya hanya melahirkan satu bayi pada satu masa," jelas Delaunay kepada AFP. "Adik-beradik yang berbeza usia dianggap tidak memerlukan sumber dan perhatian ibu pada masa yang sama."
Metodologi Penyelidikan yang Teliti
Untuk kajian ini, pasukan penyelidik menjalankan pemerhatian intensif terhadap dua kumpulan bayun chacma liar di Taman Alam Tsaobis, Namibia tengah, antara bulan Ogos dan Disember 2021. Kajian melibatkan 16 keluarga bayun dengan sejumlah 49 bayi adik-beradik yang menjadi subjek pemerhatian.
Para saintis menghabiskan masa yang panjang memerhatikan tingkah laku ibu bayun semasa berehat atau semasa aktiviti merapikan bulu anak-anak mereka. Aktiviti merapikan bulu ini merupakan bentuk ikatan sosial yang penting dalam masyarakat bayun, yang diketuai oleh betina dengan hierarki kuasa yang diwarisi dari ibu kepada anak perempuan.
Penyelidik mencatat dengan teliti setiap kali bayi bayun lain mengganggu sesi merapikan bulu ibu dengan pelbagai cara:
- Menggigit atau menampar
- Menangis atau membuat bunyi bising
- Meminta perhatian secara lebih lembut
Corak yang Mencerminkan Tingkah Laku Manusia
Penemuan kajian yang diterbitkan dalam Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences menunjukkan bahawa pola tingkah laku yang diperhatikan "secara ketara mencerminkan corak cemburu adik-beradik yang dilaporkan dalam kalangan manusia."
Bayi bayun didapati lebih cenderung untuk mengganggu ibu mereka apabila ibu sedang merapikan bulu adik-beradik lain berbanding ketika ibu sedang berehat sahaja. Penyelidik juga membangunkan indeks khas untuk menunjukkan bagaimana ibu bayun memilih anak tertentu untuk diberi lebih perhatian, menunjukkan kecenderungan untuk mempunyai anak kesayangan.
Manfaat Terhad daripada Tingkah Laku Cemburu
Menariknya, penyelidik mendapati bahawa paparan cemburu ini tidak semestinya memberikan manfaat segera kepada bayi bayun yang cemburu. Data menunjukkan bahawa ibu bayun hanya berhenti merapikan bulu anak mereka kira-kira satu perlima daripada masa apabila diganggu oleh anak lain yang cemburu.
Lebih mengejutkan, ibu kemudiannya mula merapikan bulu anak yang cemburu itu hanya dalam 9 peratus daripada kes tersebut. Penemuan ini mencadangkan bahawa tingkah laku cemburu mungkin mempunyai fungsi evolusi yang lebih kompleks daripada sekadar mendapatkan perhatian serta-merta.
Kajian ini memberikan pandangan baru tentang perkembangan emosi dalam kalangan primat dan mencadangkan bahawa asas untuk emosi kompleks seperti cemburu mungkin telah wujud dalam nenek moyang bersama manusia dan primat lain. Penemuan dari Namibia ini membuka pintu untuk penyelidikan lanjut tentang evolusi emosi dan tingkah laku sosial dalam dunia haiwan.
