Hutang Tonga kepada China Halang Pemulihan Empat Tahun Selepas Letupan Gunung Berapi
Lebih empat tahun selepas salah satu letupan gunung berapi paling kuat dalam sejarah, negara kepulauan Tonga terus bergelut untuk memperbaiki infrastruktur asasnya sambil menanggung beban membayar pinjaman besar daripada China yang nilainya melebihi keseluruhan bajet kesihatan tahunan negara tersebut.
Kesan Letupan Hunga Tonga-Hunga Ha'apai
Ketika gunung berapi bawah laut Hunga Tonga-Hunga Ha'apai meletup pada 15 Januari 2022, letupan tersebut boleh didengar sejauh Alaska dan mencetuskan tsunami kuat yang melanda pulau utama Tonga kira-kira 65 kilometer dari pusat letupan, mengorbankan tiga nyawa.
Ratusan rumah musnah, perniagaan rata dengan tanah, dan jalan raya hanyut dilanda ombak, manakala kebanyakan bekalan air menjadi tidak selamat diminum apabila enam inci abu gunung berapi menutupi kepulauan Tonga.
Pinjaman China yang Membebankan
Dokumen bajet mendedahkan pinjaman bernilai US$67.36 juta (RM270.1 juta) yang masih terhutang kepada Bank Exim China, yang diambil untuk membina semula daerah perniagaan pusat Nuku'alofa selepas rusuhan tahun 2006.
Pinjaman awal pada tahun 2008 bernilai US$55 juta, tetapi dengan faedah terkumpul, hutang tersebut meningkat kepada lebih US$100 juta menjelang tahun 2024.
Kerajaan Tonga telah berjanji untuk melunaskan hutangnya menjelang 2030, dan dalam tahun sehingga Jun 2025, mereka membayar China US$17.7 juta sebagai sebahagian daripada jumlah pembayaran hutang US$29.4 juta.
Kesan terhadap Perbelanjaan Kerajaan
Pembayaran balik ini mewakili bahagian besar perbelanjaan kerajaan di negara kecil tersebut, di mana bajet infrastruktur tahunan hanya US$10.1 juta.
Bajet kesihatan untuk tahun yang sama ialah US$24.9 juta, ditingkatkan oleh pembiayaan sekali sahaja yang disediakan oleh penderma termasuk New Zealand dan Australia untuk membangunkan semula hospital dan bangunan kejururawatan Nuku'alofa.
Bajet kesihatan dijangka jauh lebih rendah tahun ini, walaupun negara tersebut menghadapi kadar obesiti, diabetes dan penyakit tidak berjangkit yang membimbangkan.
Komitmen dan Keterbatasan
Perdana Menteri Tonga Lord Fakafanua mengakui bulan lepas bahawa kebanyakan program kerajaan untuk membina semula telah selesai, tetapi mengakui terdapat "beberapa baki" yang perlu diselesaikan oleh kerajaannya.
"Kami boleh menggunakan wang itu untuk perkara lain," kata Lord Fakafanua kepada AFP apabila ditanya sama ada hutang kepada China menjejaskan keperluan kesihatan dan infrastruktur Tonga. "Tetapi Tonga berkomitmen untuk menandatangani perjanjian pinjaman, dan kami berniat untuk membayar apa yang kami tandatangani untuk lakukan."
Kesan Jangka Panjang dan Risiko
Menurut dokumen bajet Tonga, negara tersebut menghadapi risiko signifikan daripada pinjaman kepada China, dengan "risiko pembiayaan semula dan risiko kadar pertukaran menjadi kebimbangan utama."
Dana Kewangan Antarabangsa menyatakan Tonga berada pada risiko tinggi tekanan hutang, menambah cabaran pemulihan negara tersebut.
Projek Infrastruktur dengan Bantuan Antarabangsa
Tonga telah menerima beberapa geran daripada Bank Dunia dan Bank Pembangunan Asia untuk membina infrastruktur yang sangat diperlukan.
Ini termasuk projek Jambatan Laguna Fanga'uta bernilai US$97 juta yang sedang dalam pembinaan - projek infrastruktur terbesar dalam sejarah Tonga.
Jambatan sepanjang 720 meter ini akan menghubungkan Nuku'alofa dengan bahagian selatan pulau utama Tongatapu, dan lebih 120 rakyat Tonga bekerja dalam projek tersebut.
Jambatan ini juga akan menyediakan laluan pemindahan baharu untuk Nuku'alofa sekiranya berlaku tsunami atau banjir disebabkan siklon tropika.
Pendirian terhadap Pinjaman Baru
Lord Fakafanua menegaskan negaranya tidak akan menerima sebarang pinjaman China tambahan. "Kami kini berada dalam kedudukan di mana kami tidak mengambil sebarang pinjaman lagi, kami tidak mengambil sebarang hutang lagi," katanya kepada AFP.
"Kami menjadi lebih bijak dengan pengurusan fiskal kami," tambahnya, menekankan pendekatan berhati-hati dalam pengurusan kewangan negara.
Walaupun menghadapi cabaran besar, Tonga terus berusaha untuk pulih daripada bencana alam sambil mengimbangi kewajipan hutang antarabangsa dan keperluan pembangunan domestik yang mendesak.
