Bekas Perdana Menteri Nepal Ditahan Atas Tuduhan Terlibat Penindasan Bantahan
Bekas Perdana Menteri Nepal KP Sharma Oli dan bekas Menteri Dalam Negeri Ramesh Lekhak telah ditahan pada pagi Sabtu atas tuduhan penglibatan mereka dalam penindasan bantahan yang mengakibatkan kematian ramai pada September lalu, menurut kenyataan polis. Penahanan ini berlaku sehari selepas Perdana Menteri baru Balendra Shah dan kabinetnya mengangkat sumpah selepas pilihan raya pertama sejak pemberontakan 2025 yang menjatuhkan kerajaan Oli yang berusia 74 tahun.
Proses Penahanan dan Latar Belakang Keganasan
"Mereka ditahan pagi ini dan proses akan diteruskan mengikut undang-undang," kata jurucakap polis Lembah Kathmandu Om Adhikari kepada AFP. Sekurang-kurangnya 77 orang terbunuh dalam pemberontakan belia anti-rasuah pada 8 dan 9 September, yang bermula daripada larangan media sosial ringkas tetapi mencetuskan kemarahan berpanjangan terhadap kesukaran ekonomi. Sekurang-kurangnya 19 orang muda terbunuh dalam penindasan pada hari pertama bantahan.
Kekacauan merebak ke seluruh negara pada hari berikutnya apabila parlimen dan pejabat kerajaan dibakar, menyebabkan kerajaan tumbang. Semasa pentadbiran sementara, sebuah suruhanjaya yang disokong kerajaan mengesyorkan pendakwaan terhadap Oli dan pegawai lain berkaitan pemberontakan maut itu.
Laporan Suruhanjaya dan Penafian Oli
Laporan suruhanjaya menyatakan bahawa "tidak dapat dipastikan bahawa terdapat arahan untuk menembak", tetapi menegaskan bahawa "tiada usaha dibuat untuk menghentikan atau mengawal tembakan dan, akibat kelakuan cuai mereka, malah kanak-kanak bawah umur kehilangan nyawa". Oli sebelum ini menafikan mengarahkan pasukan keselamatan menembak penunjuk perasaan. Beliau memberitahu AFP semasa kempen pilihan raya gagalnya pada 5 Mac bahawa beliau menyalahkan "penyusup" untuk keganasan tersebut.
Kemenangan Balendra Shah dan Tindakan Kabinet Baru
Shah, seorang penyanyi rap berusia 35 tahun yang beralih kepada politik, dan Parti Rastriya Swatantra (RSP)nya memenangi kemenangan besar dalam pilihan raya parlimen bulan ini atas platform perubahan politik didorong belia. Shah mencabar dan mengalahkan pemimpin Marxis Oli di kawasan pilihan raya bekas perdana menteri empat kali itu sendiri. Mesyuarat kabinet pertama Shah pada petang Jumaat memutuskan untuk melaksanakan cadangan yang dibuat oleh suruhanjaya siasatan.
Butiran Laporan dan Reaksi Terkini
Laporan suruhanjaya menyatakan mangsa dalam 48 daripada 63 autopsi selesai mati akibat luka tembakan, dengan majoriti terkena di dada atau kepala. Lebih 200 orang telah disoal siasat, termasuk Oli, dan laporan 900 halaman dengan tambahan 8,000 halaman bukti telah diserahkan. "Tiada siapa di atas undang-undang... Ini bukan dendam terhadap sesiapa, hanya permulaan keadilan. Saya percaya, kini negara akan mengambil arah baru," kata Menteri Dalam Negeri baru Sudan Gurung, yang merupakan tokoh utama dalam bantahan, dalam catatan Instagram.
Pada Sabtu, laman berita Nepal Onlinekhabar.com melaporkan Oli menafikan sebarang peranan dalam keganasan. "Penahanan ini bersifat dendam, saya akan berjuang secara undang-undang untuknya, bersedialah," kata Oli kepada peguamnya, menurut laman web itu. Kerjaya politik Oli menjangkau hampir enam dekad, tempoh yang menyaksikan perang saudara selama sedekad dan penghapusan sistem beraja Nepal pada 2008. Sebagai perdana menteri, Oli menjadi sasaran kemarahan penunjuk perasaan. Beliau meletak jawatan pada 9 September 2025, apabila kumpulan perusuh membakar rumahnya, parlimen dan pejabat kerajaan. Dalam surat peletakan jawatannya, Oli berkata beliau berharap meletak jawatan akan membantu "bergerak ke arah penyelesaian politik dan penyelesaian masalah".
