Negara-negara kaya telah mencapai sasaran kewangan iklim tahunan AS$100 bilion untuk negara miskin buat kali ketiga berturut-turut pada 2024, kata Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD) pada Khamis, namun persoalan semakin timbul tentang kemampuan mereka memenuhi janji yang lebih besar.
Negara maju sebelum ini gagal memenuhi komitmen mereka untuk menggerakkan AS$100 bilion setahun menjelang 2020, akhirnya mencapai sasaran itu buat pertama kali pada 2022 selepas tarikh akhir dilanjutkan ke 2025. Wang itu bertujuan membantu negara membangun, yang paling kurang bertanggungjawab terhadap pemanasan global, melabur dalam tenaga boleh diperbaharui dan menangani kesan perubahan iklim yang semakin teruk.
Selepas menyediakan AS$115.9 bilion pada 2022, negara kaya meningkatkan sumbangan mereka secara mendadak kepada AS$132.8 bilion pada 2023, menurut OECD yang menjejaki angka tersebut. Ia meningkat sedikit pada 2024 kepada AS$136.7 bilion. Kewangan iklim boleh datang daripada kerajaan dalam bentuk bantuan dua hala, pemberi pinjaman pembangunan pelbagai hala seperti Bank Dunia, atau sektor swasta.
Kewangan iklim awam merosot 2.6% kepada AS$101.6 bilion pada 2024 tetapi sumbangan sektor swasta melonjak 33% kepada AS$30.5 bilion. OECD berkata data yang diperlukan untuk menghasilkan angka bagi 2025, tahun terakhir janji AS$100 bilion, tidak akan tersedia sebelum 2027 “paling awal”. Raphael Jachnik, yang mengetuai laporan di OECD, memberitahu AFP bahawa penurunan dalam kewangan awam dua hala sebahagiannya mencerminkan kembali kepada trend yang lebih normal selepas peningkatan mendadak pada 2023.
Trump Potong Program Bantuan
Kewangan iklim telah menjadi isu rumit pada rundingan iklim PBB tahunan, kerana negara membangun semakin kecewa dengan dunia maju yang bertangguh memenuhi janji mereka. Negara kaya komited kepada matlamat baru pada sidang kemuncak COP29 PBB di Azerbaijan pada 2024, berjanji untuk menyediakan AS$300 bilion setahun menjelang 2035 – jumlah yang masih dianggap tidak mencukupi oleh negara membangun. Mereka juga menetapkan sasaran yang kurang spesifik untuk membantu mengumpul AS$1.3 trilion setiap tahun daripada sumber awam dan swasta.
Jachnik berkata konteks antarabangsa “menimbulkan persoalan yang lebih asas” tentang sasaran baru AS$300 bilion itu. Presiden AS Donald Trump, seorang yang ragu-ragu terhadap iklim yang kembali berkuasa tahun lalu, menarik negara terkaya di dunia keluar daripada diplomasi iklim dan memotong program bantuan asingnya. EU, penyumbang terbesar kepada kewangan iklim, berada di bawah tekanan belanjawan dan berusaha untuk meningkatkan perbelanjaan ketenteraan di tengah-tengah peperangan di Ukraine dan Timur Tengah.
Menteri iklim Turki, Murat Kurum, yang akan mempengerusikan sidang kemuncak iklim COP31 yang dihoskan oleh negaranya pada November, berkata pada Rabu bahawa beliau akan “memegang penderma bertanggungjawab terhadap komitmen yang mereka buat di bawah matlamat kewangan Baku AS$300 bilion”. “Mudah untuk mengatakan kami menyokong tindakan iklim global. Tetapi janji mesti ditepati,” kata Kurum dalam ucapan pada mesyuarat menteri iklim di Copenhagen.
Negara Barat telah mendesak untuk meluaskan asas penyumbang termasuk negara yang masih disenaraikan sebagai membangun tetapi kini telah menjadi kaya, seperti China dan Arab Saudi. Negara maju, yang menghadapi kekangan belanjawan dan masalah hutang sendiri, juga menegaskan bahawa sektor swasta memainkan peranan yang lebih besar.
‘Skandal Total’
Asia adalah sasaran utama sumbangan kewangan iklim pada 2024, dengan 36%, diikuti Afrika pada 31%. Seperti tahun-tahun sebelumnya, kebanyakan kewangan iklim awam dalam bentuk pinjaman pada 2023 dan 2024, masing-masing menyumbang 73% dan 67% daripada jumlah keseluruhan, menurut OECD. Negara membangun berhujah bahawa kewangan iklim harus datang dalam bentuk geran, kerana pinjaman memburukkan masalah hutang mereka.
“Dunia kaya mendapat keuntungan daripada pinjaman yang mereka berikan kepada negara miskin yang cuba sedaya upaya menangani perubahan iklim yang disebabkan oleh dunia kaya. Ia adalah skandal total,” kata Mohamed Adow, pengarah badan pemikir iklim Power Shift Africa yang berpangkalan di Nairobi. “Negara yang paling tidak bertanggungjawab terhadap krisis iklim diminta menanggung hutang untuk terus hidup,” katanya.
