Siapa Mojtaba Khamenei, Ulama Yang Kini Memimpin Iran Selepas Kematian Ayahnya?
Mojtaba Khamenei, anak kepada pemimpin tertinggi Iran yang telah meninggal dunia Ali Khamenei, telah dilantik sebagai ketua baru republik Islam itu. Beliau yang berusia 56 tahun merupakan figura yang bersahaja namun menawarkan kesinambungan kepimpinan keras bapanya yang telah lama memerintah.
Latar Belakang dan Pengaruh Tersembunyi
Walaupun tidak memegang sebarang jawatan rasmi semasa pemerintahan ayahnya, Mojtaba Khamenei telah lama dispekulasikan beroperasi di belakang tabir untuk mengawal urusan di pusat kuasa Iran. Pengaruh sebenarnya telah menjadi subjek spekulasi sengit selama bertahun-tahun dalam kalangan penduduk Iran dan juga di kalangan diplomatik.
Beliau dilahirkan pada 8 September 1969 di kota suci Mashhad di timur Iran dan merupakan satu-satunya daripada enam anak pemimpin tertinggi yang telah meninggal dunia itu yang memegang kedudukan awam. Mojtaba Khamenei merupakan veteran Perang Iran-Iraq pada tahun 1980-an dan memiliki janggut beruban serta serban hitam "seyyed" yang menandakan keturunan Nabi Muhammad.
Pelantikan dan Sokongan Segera
Beliau telah dinamakan sebagai pemimpin tertinggi oleh badan ulama tertinggi Iran, Perhimpunan Pakar, dalam satu kenyataan yang diterbitkan tidak lama selepas tengah malam. Walaupun revolusi Islam telah menamatkan dinasti beraja berabad-abad lamanya yang diketuai oleh shah, majlis itu memilih peralihan warisan yang sebenarnya telah ditolak oleh Ali Khamenei atas prinsip pada tahun 2024.
Pemimpin tertinggi ketiga republik Islam itu menerima pengesahan serta-merta daripada Presiden Masoud Pezeshkian, angkatan bersenjata dan kehakiman dalam masa beberapa jam selepas pelantikannya. Beliau juga dianggap rapat dengan golongan konservatif, terutamanya disebabkan hubungannya dengan Pengawal Revolusi Islam yang berkuasa, yang dengan pantas berikrar kesetiaan kepada pemimpin baru itu.
Hubungan dengan Pasukan Keselamatan dan Kontroversi
Amerika Syarikat telah mengenakan sekatan ke atas Mojtaba Khamenei pada tahun 2019 semasa penggal pertama Presiden Donald Trump, dengan menyatakan bahawa Khamenei mewakili bapanya "walaupun tidak pernah dipilih atau dilantik ke jawatan kerajaan selain daripada bekerja di pejabat bapanya".
Menurut Perbendaharaan AS pada masa itu, Ali Khamenei telah "mendelegasikan sebahagian daripada tanggungjawab kepimpinannya" kepada anaknya, "yang bekerja rapat" dengan pasukan keselamatan Iran "untuk memajukan cita-cita serantau yang tidak stabil dan objektif domestik yang menindas" bapanya.
Penentang telah menuduh Khamenei yang lebih muda memainkan peranan dalam tindakan keras ganas yang menyusuli pemilihan semula presiden ultra-konservatif Mahmoud Ahmadinejad pada tahun 2009, yang mencetuskan gerakan protes yang besar.
Latar Belakang Agama dan Pendidikan
Di bidang agama, Mojtaba Khamenei mempelajari teologi di kota suci Qom, selatan Tehran, di mana beliau juga mengajar. Beliau telah mencapai pangkat Hujjat al-Islam, tetapi telah dibentangkan sebagai ayatollah — pangkat yang lebih tinggi yang dipegang oleh bapanya dan oleh pemimpin revolusi Ruhollah Khomeini — semasa pelantikannya sebagai pemimpin tertinggi.
Kekayaan dan Kehidupan Peribadi
Menurut siasatan oleh organisasi berita Bloomberg, yang memetik sumber tanpa nama dan laporan agensi perisikan Barat, Mojtaba Khamenei telah mengumpul kekayaan yang dianggarkan melebihi AS$100 juta. Wang daripada jualan minyak telah dialirkan ke dalam pelaburan hartanah mewah British, hotel di Eropah dan harta di Dubai melalui syarikat shell di syurga cukai.
Isteri Mojtaba Khamenei, Zahra Haddad-Adel, telah meninggal dunia dalam serangan udara AS-Israel yang membunuh pemimpin tertinggi sebelumnya, menurut pihak berkuasa Iran. Ayatollah Ali Khamenei telah dibunuh pada usia 86 tahun semasa gelombang pertama serangan udara AS-Israel ke atas Tehran yang mencetuskan perang di Timur Tengah pada 28 Februari.
Reaksi Antarabangsa dan Struktur Peralihan
Israel telah mengeluarkan amaran keras kepada pemimpin tertinggi baru dan sesiapa yang memilihnya, dengan menyatakan "tangan Negara Israel akan terus mengikuti mana-mana pengganti dan sesiapa yang cuba melantik pengganti".
Perhimpunan Pakar mempunyai 88 ahli yang dipilih setiap lapan tahun. Ia telah menyelia dua proses peralihan kepimpinan setakat ini — minggu ini, dan apabila Ali Khamenei dipilih pada tahun 1989 menyusuli kematian Khomeini. Struktur peralihan ini menandakan babak baru dalam sejarah politik Iran yang kompleks.
