Bekas Presiden Filipina Duterte Hadapi Pendengaran Praperbicaraan ICC
Bekas Presiden Filipina Rodrigo Duterte akan menghadapi pendengaran praperbicaraan di Mahkamah Jenayah Antarabangsa (ICC) bermula Isnin ini, berhubung dakwaan jenayah terhadap kemanusiaan yang dikaitkan dengan kempen dadah yang kejam semasa pemerintahannya. Pendengaran "pengesahan pertuduhan" ini akan berlangsung selama empat hari untuk menentukan sama ada terdapat bukti yang mencukupi untuk meneruskan ke perbicaraan penuh.
Ketidakhadiran Duterte dan Prosedur Undang-Undang
Duterte, yang berusia 80 tahun, tidak mungkin hadir secara fizikal di pendengaran di The Hague, selepas peguam belaannya memfailkan permintaan untuk mengetepikan haknya untuk muncul. Ini berlaku walaupun hakim telah memutuskan bahawa beliau layak untuk mengambil bahagian. Selepas pendengaran, hakim akan mempunyai 60 hari untuk mengeluarkan keputusan bertulis.
Pendakwa ICC telah mendakwa Duterte dengan tiga tuduhan jenayah terhadap kemanusiaan, mendakwa penglibatannya dalam sekurang-kurangnya 76 pembunuhan antara 2013 dan 2018. Bilangan sebenar pembunuhan dipercayai berjumlah ribuan, dan peguam mangsa berhujah bahawa jika kes ini dibawa ke perbicaraan, ia boleh menggalakkan lebih banyak keluarga untuk tampil ke hadapan.
Latar Belakang dan Tuduhan Terperinci
Duterte, yang menjadi presiden dari 2016 hingga 2022, telah ditangkap di Manila pada Mac tahun lepas, diterbangkan terus ke Belanda, dan sejak itu ditahan di unit tahanan ICC di Penjara Scheveningen. Beliau mengikuti pendengaran awalnya tiga hari kemudian melalui pautan video, kelihatan keliru dan lemah serta hampir tidak bercakap.
Tuduhan pertama melibatkan dakwaan penglibatannya sebagai pelaku bersama dalam 19 pembunuhan yang dilakukan antara 2013 dan 2016 semasa beliau menjadi datuk bandar Davao City. Tuduhan kedua berkaitan dengan 14 pembunuhan sasaran bernilai tinggi pada 2016 dan 2017 semasa beliau menjadi presiden. Tuduhan ketiga meliputi 43 pembunuhan yang dilakukan semasa operasi "pembersihan" terhadap pengedar atau pengguna dadah peringkat rendah di seluruh Filipina antara 2016 dan 2018.
Penafian dan Kempen 'Perang Terhadap Dadah'
Duterte menafikan semua tuduhan ini, seperti yang dinyatakan oleh peguamnya Nicholas Kaufman kepada wartawan sebelum pendengaran. Kaufman berkata, "Encik Duterte... bersedih dan menyesali kematian orang akibat jenayah berkaitan dadah, tetapi beliau menafikan sebarang kaitan dengan ini." Beliau menambah bahawa Duterte menafikan adanya dasar untuk membunuh suspek atau pengguna dadah yang didakwa, serta konspirasi dengan pelaku bersama lain dalam pentadbirannya.
Apabila Duterte menjadi presiden pada Jun 2016, beliau melancarkan kempen anti-dadah yang agresif di seluruh negara bertujuan membasmi penggunaan dan pengedaran dadah. Pengkritik telah mengutuk "perang terhadap dadah" ini kerana pembunuhan di luar undang-undang yang meluas dan pelanggaran hak asasi manusia. Sebelum ini, semasa tempoh panjangnya sebagai datuk bandar Davao City, Duterte sudah terkenal dengan dasar anti-jenayah dan anti-dadah yang sangat keras, malah pernah membanggakan bahawa beliau secara peribadi membunuh suspek penjenayah.
Kesan dan Tekanan Politik
Human Rights Watch menyatakan bahawa pendengaran ini merupakan "langkah kritikal dalam memastikan keadilan untuk mangsa 'perang terhadap dadah' Filipina." Kes ini timbul ketika ICC menghadapi tekanan politik yang sengit, termasuk dua pusingan sekatan AS yang dikenakan sejak Jun 2025. Filipina meninggalkan ICC pada 2019 atas arahan Duterte, tetapi mahkamah telah memutuskan bahawa ia masih mempunyai bidang kuasa ke atas jenayah yang didakwa dilakukan di sana antara 2011 dan 2019, dengan rayuan daripada pembelaan masih menunggu keputusan.
Duterte, bekas ketua negara Asia pertama yang muncul di hadapan ICC, kekal sangat popular di Filipina, di mana ramai menyokong pendekatan tegasnya terhadap jenayah. Pendengaran ini dijangka menarik perhatian global terhadap isu keadilan dan hak asasi manusia dalam konteks kempen anti-dadah yang kontroversial.
