AS Lancar Sekatan Pelabuhan Iran Mulai Isnin, Ketegangan Meningkat di Selat Hormuz
Tentera Amerika Syarikat mengumumkan pada hari Ahad bahawa mereka akan memulakan sekatan ke atas semua pelabuhan Iran dalam masa beberapa jam sahaja. Keputusan ini dibuat selepas rundingan damai di Pakistan runtuh, dengan Washington menyalahkan Republik Islam kerana enggan meninggalkan aspirasi nuklearnya.
Pengumuman Semasa Gencatan Senjata
Pengumuman kontroversi ini dibuat walaupun terdapat gencatan senjata yang dipersetujui pada hari Rabu lalu. Gencatan tersebut bertujuan untuk menghentikan sementara peperangan yang telah berlangsung selama enam minggu sehingga 22 April. Ketegangan kini tertumpu kepada sama ada Amerika Syarikat boleh memaksa Iran membuka semula Selat Hormuz secara strategik, yang merupakan satu lagi tuntutan utama dalam rundingan yang terhenti.
"Sekatan akan dikuatkuasakan secara adil terhadap kapal-kapal semua negara yang memasuki atau meninggalkan pelabuhan dan kawasan pantai Iran, termasuk semua pelabuhan Iran di Teluk Arab dan Teluk Oman," kata Pusat Komando AS dalam satu kenyataan. Mereka menambah bahawa sekatan akan bermula pada 1400 GMT hari Isnin.
Pengecualian untuk Kapal Bukan Iran
Kenyataan tersebut menjelaskan bahawa tentera AS tidak akan menghalang kapal-kapal yang melalui Selat Hormuz ke dan dari pelabuhan bukan Iran. Arahan lanjut untuk pelayar akan dikeluarkan tidak lama lagi. Pengawal Revolusi Iran sebelum ini memberi amaran bahawa mereka mempunyai kawalan penuh ke atas lalu lintas melalui Hormuz dan akan memerangkap mana-mana penentang "dalam pusaran maut."
Kenyataan Kontroversi Donald Trump
Dalam satu hantaran media sosial yang panjang, Presiden AS Donald Trump menyatakan matlamatnya adalah untuk membersihkan selat tersebut daripada periuk api dan membukanya semula untuk semua penghantaran. Namun, beliau menegaskan bahawa Iran tidak boleh dibenarkan mendapat keuntungan daripada mengawal laluan air tersebut.
"Berkuat kuasa serta-merta, Tentera Laut Amerika Syarikat, yang Terbaik di Dunia, akan memulakan proses MENYEKAT mana-mana dan semua Kapal yang cuba memasuki, atau meninggalkan, Selat Hormuz," kata Trump. "Mana-mana orang Iran yang menembak kami, atau kapal aman, akan DILETUPKAN KE NERAKA!"
Respons Tegas dari Iran
Speaker parlimen Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, yang mengetuai delegasi Tehran di Pakistan, berkata selepas pulang ke negara bahawa negara itu "tidak akan tunduk kepada sebarang ancaman" dari Washington. Sementara itu, ketua tentera laut Iran Shahram Irani menyifatkan ancaman sekatan Trump sebagai "mengarut."
Tehran telah pun menyekat lalu lintas melalui selat tersebut – laluan utama untuk penghantaran minyak dan gas global – sambil membenarkan beberapa kapal yang berkhidmat untuk negara-negara mesra seperti China untuk lalu. Terdapat laporan yang belum disahkan bahawa mereka merancang untuk mengenakan tol.
Ancaman Ekonomi dan Ketenteraan
"INI ADALAH PEMERAHAN DUNIA," tegas Trump. "Saya juga telah mengarahkan Tentera Laut kami untuk mencari dan mencegat setiap kapal di Perairan Antarabangsa yang telah membayar tol kepada Iran. Tiada sesiapa yang membayar tol haram akan mempunyai laluan selamat di laut lepas. Kami juga akan mula memusnahkan periuk api yang diletakkan oleh Iran di Selat."
Tentera AS berkata pada hari Sabtu bahawa dua kapal perang Tentera Laut telah melalui selat tersebut untuk mula membersihkannya daripada periuk api dan memastikannya sebagai "laluan selamat" untuk kapal tangki, satu dakwaan yang dinafikan oleh Tehran. Agensi berita Fars Iran melaporkan pada hari Ahad bahawa dua kapal tangki minyak berbendera Pakistan yang menuju ke selat tersebut telah berpatah balik.
Kegagalan Rundingan Menggemparkan
Kegagalan rundingan tersebut telah menggemparkan rantau yang sudah tegang dan meningkatkan kebimbangan pertempuran akan disambung semula. Dalam satu temu bual Fox News kemudiannya, Trump sekali lagi mengancam infrastruktur tenaga Iran dan memberi amaran bahawa beliau akan mengenakan tarif 50% ke atas import China jika Beijing cuba membantu tentera Iran.
"Saya boleh menghapuskan Iran dalam satu hari. Saya boleh mengambil semua tenaga mereka, setiap loji mereka, loji penjanaan elektrik mereka," katanya. Sekatan AS nampaknya dicetuskan oleh kegagalan rundingan di Islamabad untuk mengakhiri peperangan.
Tuntutan Nuklear sebagai Punca
Delegasi AS – diketuai oleh naib presiden JD Vance, utusan khas Steve Witkoff dan menantu Trump Jared Kushner – kecewa dengan keengganan Iran untuk melepaskan apa yang disebutnya sebagai haknya kepada program nuklear. "Saya sentiasa berkata, sejak dari awal, dan bertahun-tahun lalu, IRAN TIDAK AKAN PERNAH MEMPUNYAI SENJATA NUKLEAR!" tegas Trump.
Selepas rundingan – pertemuan peringkat tertinggi antara pihak sejak Revolusi Islam 1979 – Vance berkata Washington telah memberikan Tehran "tawaran terakhir dan terbaik," sambil menambah: "Kami akan lihat sama ada Iran menerimanya."
Kebimbangan Gencatan Senjata Runtuh
Ghalibaf berkata beliau telah "mengemukakan inisiatif membina" tetapi pihak AS gagal memenangi kepercayaan Iran. Ahli parlimen Iran Mahmoud Nabavian, yang juga menghadiri rundingan, berkata di X bahawa tuntutan AS yang berlebihan termasuk "perkongsian bersama dengan Iran dalam faedah Selat Hormuz" serta penyingkiran uranium diperkaya 60% negara itu.
Nicole Grajewski, penolong profesor di Pusat Penyelidikan Antarabangsa Sciences Po, berkata sekatan AS "bukan isyarat paksaan kecil" tetapi sebaliknya akan dianggap sebagai penyambungan semula peperangan yang berkesan.
Impak ke atas Harga Tenaga
Kegagalan rundingan akan meningkatkan kebimbangan bahawa pertempuran yang disambung semula boleh mendorong harga tenaga lebih tinggi dan seterusnya merosakkan penghantaran serta kemudahan minyak dan gas. Pakistan menggesa kedua-dua pihak untuk terus mematuhi gencatan sementara.
Namun, kebimbangan semakin meningkat bahawa gencatan senjata boleh runtuh, sebahagiannya disebabkan oleh serangan Israel yang berterusan di Lubnan, di mana Iran menegaskan bahawa gencatan itu juga terpakai. Pegawai Lubnan dan Israel dijadualkan mengadakan rundingan di Washington pada hari Selasa.
Dalam video yang disiarkan pada hari Ahad, Perdana Menteri Benjamin Netanyahu melawat askar di selatan Lubnan dan berkata ancaman pencerobohan Hezbollah ke utara Israel telah disingkirkan, tetapi "peperangan berterusan, termasuk dalam zon keselamatan di Lubnan."
Tamara, seorang juruwang berusia 18 tahun di Beirut, berkata tumpuan harus kekal di Lubnan, di mana serangan Israel membunuh lebih 350 orang pada hari Rabu. "Kami tidak boleh mengatakan peperangan telah berhenti kerana terdapat rundingan," katanya. "Kita tidak boleh lupa pembunuhan beramai-ramai yang berlaku."
