Di luar pangsapuri saya, terdapat sebuah van kecil yang telah diletakkan di tempat letak kereta yang sama sejak selepas Lionel Messi memenangi Piala Dunia. Setiap hari saya laluinya. Setiap hari ia mengumpul lebih banyak daun, kotoran, karat, dan risalah. Ia benar-benar menjadi sebahagian daripada landskap.
Mengapa? Kerana pemilik sebelumnya memutuskan bahawa kenderaan itu tidak bernilai untuk dibaiki atau dijual, atau mungkin sesuatu telah berlaku kepada pemiliknya.
Itu bukan satu-satunya kenderaan terbiar. Perkara yang menakutkan ialah tiada rekod rasmi berapa banyak kenderaan yang dibiarkan reput, jadi kita hanya boleh membuat anggaran berdasarkan jumlah aduan yang dikemukakan, dan jumlah itu mengecewakan.
Di seluruh negara antara 2018 dan 2023, lebih 60,000 kenderaan terbiar di Malaysia dilaporkan. Kuala Lumpur sendiri menyaksikan lebih 9,600 aduan, menyebabkan kira-kira separuh daripadanya diheret. Awal tahun ini, sekitar 1,159 kenderaan rosak atau terbiar direkodkan di skim perumahan awam Wilayah Persekutuan sahaja.
Pendek kata, jumlahnya tinggi dan serius, itulah sebabnya usaha terkini Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) untuk mempergiatkan penyingkiran kenderaan terbiar dan menghalang perlu dipuji dan digalakkan.
Saya pernah mendengar bahawa dalam konteks pendidikan rendah, apa yang anda izinkan, anda galakkan, sesuatu yang pasti relevan jika anda mahu menghentikan bilangan kereta yang dibuang di tepi jalan.
Wabak kenderaan terbiar ini mengingatkan saya kepada sesuatu dari zaman universiti: teori tingkap pecah. Teori ini menyatakan bahawa tanda-tanda pengabaian atau cabaran yang kelihatan dalam persekitaran boleh dan akan menggalakkan tingkah laku anti-sosial dan jenayah selanjutnya.
Idea ini ialah jika tingkap di bangunan pecah dan dibiarkan tidak dibaiki, orang yang lalu lalang akan menyimpulkan bahawa tiada siapa yang peduli, menyebabkan lebih banyak tingkap dipecahkan, dan akhirnya, jenayah yang lebih serius.
Kita boleh melihat teori ini beroperasi di mana-mana pejabat di mana orang lepak tanpa ditegur, menyumbang kepada budaya ketidakcekapan dan kelewatan. Anda juga boleh berhujah bahawa masalah teruk kemalangan jalan raya yang disebabkan oleh lori di Malaysia mempunyai asas yang sama, iaitu begitu banyak pengendali lori melihat lori lain beroperasi dengan pemeriksaan, penyelenggaraan, dan pemeriksaan pemandu yang minimum, sehingga tiada siapa yang bermotivasi untuk membaiki masalah, sehingga lori berbahaya menjadi kebiasaan.
Satu lagi kes yang tidak menyenangkan ialah orang yang membuang air kecil di tangga. Saya berani bertaruh bahawa semakin kuat bau air kering di mana-mana kawasan sunyi bangunan, semakin kurang segan orang seterusnya untuk membuang air kecil di kawasan tersebut.
Ini juga pasti sebabnya jika anda berjalan di sekitar Suria KLCC, anda kadang-kadang akan melihat pengawal keselamatan menyuruh orang yang duduk di lantai untuk bangun. Pada mulanya nampak agak kasar, tetapi sebenarnya langkah bijak untuk memastikan pusat beli-belah tersebut mengekalkan aura kelas, aura yang pasti terancam oleh ramai orang yang duduk bersila di lantai.
Oleh itu, sebagai tambahan kepada taktik DBKL seperti peningkatan logistik, peningkatan kapasiti pelupusan, dan kerjasama antara agensi yang lebih kukuh, mungkin ada satu lagi elemen berkuasa yang perlu dilaksanakan: pengawasan yang dipertingkatkan untuk mengenal pasti pemilik kenderaan yang tidak bertanggungjawab supaya mereka boleh dihukum.
