Penduduk Hanoi, Vietnam, menunjukkan bantahan awam yang jarang berlaku terhadap projek pembangunan semula besar-besaran di sepanjang Sungai Merah (Red River) yang boleh menyebabkan ratusan ribu orang dipindahkan. Mereka mengadakan doa senyap, sepanduk dengan kata-kata berhati-hati, dan memakai baju-T yang merayu agar kawasan kejiranan mereka dikecualikan daripada projek tersebut.
Projek mega 100 tahun
Pihak berkuasa Hanoi telah merobohkan ribuan rumah untuk memberi laluan kepada jambatan dan infrastruktur lain sebagai sebahagian daripada pelan induk 100 tahun yang diluluskan bulan lalu. Kawasan seluas 11,000 hektar di sepanjang Sungai Merah—kira-kira sebesar Paris—dirancang untuk menjadi kompleks kediaman mewah dan taman, dengan kira-kira 250,000 penduduk akan dipindahkan.
Bantahan besar-besaran jarang berlaku di Vietnam, di mana pihak berkuasa komunis tidak bertolak ansur dengan perbezaan pendapat. Namun, rungutan peribadi kini bertukar menjadi bantahan awam yang berhati-hati apabila penduduk berjuang menyelamatkan rumah mereka.
Suara penduduk
“Kami hidup dalam ketakutan, kami tidak tahu bila kami akan dihalau keluar dari rumah. Kami mahu suara kami didengari,” kata Hoa, seorang penduduk yang menyertai doa senyap di kuil Buddha minggu lalu. Simpanan hidupnya terikat pada rumah dua tingkat di kawasan pembangunan yang dipenuhi pokok hiasan dan buah-buahan.
Beratus-ratus penduduk kawasan Sungai Merah telah menghadiri doa senyap yang dianjurkan secara tanpa nama dalam beberapa minggu kebelakangan ini dan dihebahkan di media sosial. Kawasan rendah ini menjadi rumah kepada puluhan komuniti yang sibuk, ada yang berusia berabad-abad dengan pasar yang meriah, taman hijau, dan tanah perkuburan tradisional.
Sepanduk berhati-hati
Tidak jauh dari rumah Hoa, penduduk Duc berkata dia dan beberapa jiran menggantung sepanduk dari balkoni rumahnya yang berbunyi: “Kami menggesa pihak berkuasa tempatan mempertimbangkan aspirasi penduduk dalam mengekalkan komuniti sedia ada.” Duc berkata ayat itu sengaja berhati-hati, “mengelakkan kata-kata kuat seperti 'protes' atau 'menentang'”, tetapi pihak berkuasa tetap memintanya menurunkan sepanduk itu.
Puluhan sepanduk serupa telah muncul di rumah berhampiran, tetapi kebanyakannya hilang selepas beberapa hari. Tuong Vu, pakar Vietnam dari Universiti Oregon, berkata penduduk Hanoi “menyatakan ketidaksetujuan dan kebencian mereka kehilangan tanah dan rumah”.
Pampasan dan kebimbangan
Pihak berkuasa berjanji memberi pampasan kepada penduduk dan akan membina sehingga 85,000 unit kediaman baru untuk menempatkan mereka di pinggir bandar. Prinsipnya ialah “keadaan hidup baru adalah sama atau lebih baik daripada yang lama”, kata pihak bandar. Namun, ramai penduduk yang sudah dipindahkan dalam usaha pembaharuan bandar Hanoi mengadu mereka dibayar di bawah kadar pasaran untuk rumah mereka. Yang lain mempersoalkan berapa lama masa untuk membina perumahan baru—dan bagaimana mereka akan membayar sewa dalam tempoh peralihan.
Sebahagian daripada kemarahan berpunca daripada persepsi bahawa syarikat swasta akan mendapat keuntungan daripada apartmen mewah yang menggantikan rumah mereka. Konsortium tiga pemaju menjalankan projek mega bernilai AS$30 bilion (RM120 bilion) sebagai sebahagian daripada perkongsian awam-swasta.
Sejarah bantahan
Pada 2020, pertikaian mengenai tanah yang dirampas untuk membina lapangan terbang berhampiran Hanoi bertukar menjadi pergaduhan yang mengakibatkan tiga pegawai polis dan seorang penduduk kampung terbunuh, dengan dua penunjuk perasaan kemudiannya dijatuhi hukuman mati dan lebih dua dozen dipenjarakan. Sejak itu, Vu berkata “terdapat lebih sedikit tindakan bantahan dan perbezaan pendapat awam”.
