Kerajaan negeri Sabah telah menangguhkan pelaksanaan Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia (AKPS) di negeri itu sementara menunggu jaminan bahawa hak imigresen khas dan kuasa autonomi negeri tidak akan terhakis.
Ketua Menteri Hajiji Noor berkata Kabinet negeri telah mengenal pasti potensi pengurangan kuasa perlembagaan Sabah dan hak imigresen khas yang timbul daripada rangka kerja undang-undang dan operasi penguatkuasaan AKPS.
Dalam satu kenyataan hari ini, Hajiji berkata AKPS bertujuan mengambil alih peranan yang kini dijalankan oleh jabatan imigresen Sabah di pintu masuk ke negeri itu. Namun, katanya, negeri tidak akan mempunyai kawalan langsung ke atas AKPS di bawah struktur yang dicadangkan.
Sebaliknya, negeri hanya akan melaksanakan pengawasan tidak langsung melalui pengarah imigresen Sabah seperti yang diperuntukkan di bawah Seksyen 6(3) Akta Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia 2024 (Akta AKPS).
Hajiji juga membangkitkan kebimbangan mengenai ketidakselarasan antara Akta AKPS dan Akta Imigresen 1959/63, dengan mengatakan percanggahan ini boleh menjejaskan penguatkuasaan di pintu masuk Sabah.
“Perlu ditegaskan bahawa autonomi imigresen Sabah dan Sarawak adalah tidak boleh dirunding,” katanya. “Pembentukan Malaysia di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) adalah tertakluk secara nyata kepada pengiktirafan kuasa autonomi Sabah dan Sarawak ke atas imigresen.”
“Oleh itu, kerajaan negeri Sabah telah memutuskan untuk menangguhkan pelaksanaan AKPS sehingga mendapat jaminan bahawa tidak akan berlaku pengurangan hak khas dan kuasa autonomi negeri ke atas imigresen, serta kewibawaan kerajaan negeri dalam perkara ini.”
“Ini adalah untuk memastikan bahawa perlindungan perlembagaan mengenai kedudukan Sabah dalam imigresen kekal terpelihara sepenuhnya pada setiap masa,” katanya.
Lebih awal hari ini, dua ahli dewan undangan negeri Warisan memberi amaran bahawa Akta AKPS mungkin secara beransur-ansur melemahkan kuasa imigresen khas Sabah di bawah MA63. Ahli Dewan Undangan Negeri Kapayan Chin Tek Ming dan Ahli Dewan Undangan Negeri Tungku Assaffal Alian menyuarakan kebimbangan yang sebelum ini dibangkitkan oleh Kesatuan Pegawai Imigresen Sabah mengenai potensi kesan AKPS terhadap autonomi Sabah dan kuasa kawalan sempadan.
Timbalan Menteri Dalam Negeri Shamsul Anuar Nasarah sebelum ini berkata penguatkuasaan Akta AKPS mulai 1 Januari tahun lalu tidak akan menjejaskan kuasa autonomi Sabah dan Sarawak. Beliau berkata di bawah Seksyen 6(3) Akta 860, AKPS dikehendaki mematuhi arahan daripada pihak berkuasa negeri dalam perkara yang melibatkan kawalan pintu masuk, lapor The Star.
AKPS adalah agensi penguatkuasaan persekutuan yang ditubuhkan untuk memusatkan fungsi kawalan sempadan yang sebelum ini dikendalikan oleh pelbagai agensi di pintu masuk darat, laut dan udara. Tanggungjawab utamanya termasuk kawalan imigresen, penyelarasan kastam, saringan keselamatan, dan penguatkuasaan undang-undang yang mengawal pergerakan orang dan barangan merentasi sempadan.
