CYBERJAYA: Pengesahan umur untuk media sosial bukan sekadar soal pematuhan, tetapi merupakan tanggungjawab yang perlu dipikul oleh penyedia platform terhadap kanak-kanak, kata pengerusi jawatankuasa pro tem keselamatan dalam talian.
Tanggungjawab Penyedia Platform
Hasnah Mohammad Hashim menegaskan bahawa syarikat media sosial perlu bersikap proaktif, manakala ibu bapa dan penjaga mesti sentiasa berwaspada. Beliau berkata kanak-kanak kini semakin terdedah kepada eksploitasi seksual dalam talian, penipuan, dan perjudian, selain berisiko tinggi menjadi ketagih media sosial dan menjadi mangsa gambar yang diubah suai menggunakan kecerdasan buatan.
“Kebimbangan utama kami ialah pemangsa seksual yang menggunakan gambar kanak-kanak dalam talian untuk mengeksploitasi mereka,” kata Hasnah, seorang hakim bersara, dalam temu bual media. “Ibu bapa mungkin menganggap media sosial selamat, tetapi kita tidak tahu siapa yang bersembunyi di sebalik skrin.”
Beliau berkata kanak-kanak kini membesar dalam persekitaran digital dan ramai yang lebih celik teknologi berbanding ibu bapa mereka. Ibu bapa, terutamanya yang tidak berusaha memahami risiko dalam talian, akan menghadapi lebih kesukaran untuk memantau anak-anak mereka.
Nasihat kepada Ibu Bapa
Hasnah turut menasihati ibu bapa supaya berhati-hati ketika memilih kandungan yang ditonton oleh anak-anak. Ibu bapa juga harus mengelak daripada berkongsi gambar anak-anak secara berlebihan di media sosial.
“Secara peribadi, saya bimbang gambar kanak-kanak akan disalahgunakan untuk tujuan seksual atau lain-lain. Selalu ada bahaya dalam perkongsian gambar berlebihan. Orang suka mengambil gambar dan berkongsi di media sosial. Kita perlu melihat bagaimana kita dapat melindungi kanak-kanak dan ibu bapa dengan lebih baik,” katanya.
Kod Perlindungan Kanak-Kanak dan Kod Mitigasi Risiko
Dua kod baharu di bawah Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 akan memerlukan platform digital mengambil tindakan lebih tegas terhadap kandungan berbahaya dan memperkukuh perlindungan dalam talian untuk kanak-kanak. Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia berkata Kod Perlindungan Kanak-Kanak (CPC) dan Kod Mitigasi Risiko (RMC), yang berkuat kuasa pada 1 Jun, menetapkan jangkaan jelas untuk penyedia perkhidmatan supaya mengambil tanggungjawab lebih besar dalam menangani kandungan berbahaya di platform mereka, terutamanya dalam melindungi kanak-kanak dan pengguna rentan.
Kegagalan mematuhi keperluan di bawah RMC boleh mengakibatkan tindakan penguatkuasaan, termasuk denda atau penalti kewangan sehingga RM10 juta. Di bawah CPC, penyedia platform mesti mengamalkan langkah keselamatan melalui reka bentuk, termasuk menyekat pendaftaran dan pemilikan akaun untuk pengguna di bawah 16 tahun, memperkenalkan perlindungan sesuai umur, dan mengehadkan fungsi tertentu yang boleh mendedahkan kanak-kanak kepada risiko, sekali gus mengurangkan pendedahan kepada kandungan eksploitatif dan berbahaya.
RMC memerlukan penyedia perkhidmatan melaksanakan langkah proaktif dan komprehensif untuk mengurangkan risiko kandungan berbahaya.
Cabaran Penyampaian Maklumat
Hasnah berkata penyediaan garis panduan hanyalah satu aspek. Cabaran lain ialah memastikan maklumat sampai kepada sasaran, terutamanya isi rumah B40 yang mungkin kurang mahir dalam hal digital.
Beliau berkata Jawatankuasa Keselamatan Dalam Talian sedang mempertimbangkan pendekatan berbeza untuk menyampaikan mesej, dengan menjadikannya lebih mudah difahami melalui video, podcast, dan simulasi dunia sebenar bagi membantu ibu bapa memahami ancaman dalam talian.
Platform media sosial juga mesti memainkan peranan lebih aktif dalam mendidik pengguna dan tidak hanya melakukan sekadar minimum, kata Hasnah. Jawatankuasa itu juga sedang meneliti amalan terbaik yang diguna pakai oleh beberapa negara untuk melindungi kanak-kanak di ruang siber.
