Perdana Menteri Anwar Ibrahim menegaskan bahawa rundingan antara Asean dan China berhubung pertikaian di Laut China Selatan mesti diteruskan tanpa sebarang campur tangan daripada kuasa luar. Beliau menyatakan demikian selepas menghadiri Sidang Kemuncak Asean yang berlangsung di Cebu.
Pendirian Tegas Asean
Anwar berkata, isu Laut China Selatan kekal sebagai salah satu cabaran terbesar yang dihadapi oleh blok serantau itu. “Namun, kami mengekalkan pendirian bahawa rundingan harus kekal antara Asean dan China, tanpa penglibatan kuasa luar lain,” katanya. Beliau juga memaklumkan bahawa Asean telah bersetuju untuk mempercepatkan rundingan mengenai kod tatakelakuan (CoC) dengan China, memandangkan tarikh sasaran yang ditetapkan adalah pada tahun ini.
Kemajuan Rundingan CoC
Menurut Anwar, Kementerian Luar telah melaporkan terdapat kemajuan ke arah penyelesaian CoC. Rundingan mengenai kod berkenaan telah berlangsung selama lebih 17 tahun, namun kemajuannya perlahan disebabkan pelbagai isu yang mencetuskan pertikaian. Pada Januari lalu, Menteri Luar Mohamad Hasan menyatakan bahawa hampir 70% daripada kandungan CoC telah dipersetujui. Bagaimanapun, rundingan masih diperlukan bagi memastikan kedaulatan negara tidak terjejas.
Tuntutan Bertindih dan Kebebasan Pelayaran
China telah mengisytiharkan kedaulatan ke atas kawasan laut yang luas melalui apa yang dikenali sebagai ‘sembilan garis putus’, yang bertindih dengan zon ekonomi eksklusif (ZEE) beberapa negara anggota Asean di bawah undang-undang laut Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB). Ketegasan China yang semakin meningkat di perairan berkenaan telah menyebabkan pertembungan dengan nelayan di Filipina, Sabah, dan Sarawak. Sementara itu, Amerika Syarikat dan sekutunya telah menjalankan operasi ‘kebebasan pelayaran’ untuk menegaskan hak antarabangsa bagi laluan secara aman.
Kepentingan Laut China Selatan
Laut China Selatan merupakan laluan perkapalan yang kritikal, dengan hampir satu pertiga daripada jumlah perkapalan global melaluinya. Kawasan ini menjadi subjek pertikaian antara China dengan AS serta sekutunya, yang menekankan hak antarabangsa dan hak lintas damai. Asean berharap agar rundingan CoC dapat mengurangkan ketegangan dan mewujudkan kestabilan di rantau ini.
