Air Selangor memaklumkan bahawa cabaran utama dalam mengurangkan kehilangan air bukan hasil (NRW) adalah disebabkan oleh paip-paip lama yang masih digunakan dalam sistem bekalan air di Selangor, Kuala Lumpur dan Putrajaya. Ketua Pegawai Eksekutif Air Selangor, Adam Saffian Ghazali, dalam temu bual eksklusif dengan Garasi Bernama menjelaskan bahawa walaupun kadar NRW telah menurun daripada 31.7 peratus pada 2018 kepada 26.8 peratus tahun lalu, usaha selanjutnya memerlukan pelaburan besar dan teknologi canggih.
Kadar NRW Sukar Diturunkan
Menurut Adam, kadar NRW ekonomi bagi Air Selangor dianggarkan sekitar 23 hingga 24 peratus berdasarkan tarif semasa. Ini bermakna pengurangan selanjutnya masih mungkin, tetapi setiap penurunan tambahan menjadi semakin sukar dan mahal. Beliau menegaskan bahawa matlamat utama adalah memastikan bekalan air sampai kepada pengguna tanpa gangguan, bukan sekadar mencapai angka NRW yang rendah.
Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara (SPAN) melaporkan bahawa NRW di Semenanjung Malaysia dan Labuan kekal melebihi 33 peratus dari 2015 hingga 2024. Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Fadillah Yusof, pada sidang Parlimen 24 Februari 2026 mengakui sasaran NRW 31 peratus pada 2025 dan 25 peratus pada 2030 tidak tercapai akibat kelemahan kewangan operator, tarif tidak setimpal, dan kelewatan program akibat pandemik.
Paip Usang Menjadi Punca Utama
Air Selangor menguruskan 31,817 kilometer paip, dengan sebahagiannya berusia sehingga 90 tahun, termasuk paip simen asbestos dari era British. Daripada 6,000 km paip simen asbestos asal, hanya 1,089 km telah diganti, meninggalkan kira-kira 5,000 km masih digunakan. Kuala Lumpur mempunyai bahagian terbesar paip ini, iaitu 1,481 km. Paip simen asbestos direka untuk bertahan 30 hingga 40 tahun, tetapi kebanyakannya sudah melebihi jangka hayat, menyebabkan ia rapuh dan mudah bocor.
Adam berkata, "Kami masih mempunyai banyak paip sangat lama. Saya pernah ke tapak bocor paip simen asbestos, dan apabila dibuka, tahunnya 1915." Penggantian paip dilakukan secara berfasa, tertumpu kepada kawasan berisiko tinggi, dengan kadar penggantian kira-kira 300 km setahun, menelan belanja RM460 juta hingga RM480 juta.
Teknologi Membantu, Namun Kos Tinggi
Air Selangor menggunakan zon pemeteran daerah (DMZ) dengan liputan 80 peratus, disasarkan kepada 95 peratus menjelang 2028. Sensor akustik digunakan untuk mengesan kebocoran dengan lebih cepat. Walau bagaimanapun, teknologi tidak mengurangkan kos penggantian paip. Perbelanjaan pembaikan dan penyelenggaraan meningkat daripada RM328.74 juta pada 2020 kepada RM531.92 juta pada 2024.
Adam menambah, "Kami sudah melabur besar dalam pendigitalan, dan kini melihat kecerdasan buatan (AI) untuk analisis pantas. Manual mengambil masa seminggu, AI boleh sehari." Namun, pelaksanaan AI masih di peringkat bukti konsep.
Kesimpulannya, cabaran NRW bukan lagi sekadar peratusan, tetapi memastikan rangkaian paip lama berfungsi baik sementara kerja penggantian yang perlahan dan mahal diteruskan di bawah jalan dan kawasan perumahan.
