CYBERJAYA: Penyedia platform media sosial diingatkan supaya tidak melihat pengesahan umur kanak-kanak sebagai sekadar pematuhan teknikal, sebaliknya tanggungjawab untuk melindungi keselamatan mereka di ruang digital. Pengerusi Jawatankuasa Keselamatan Dalam Talian (OSC), Hasnah Mohammad Hashim, menegaskan bahawa perkara itu semakin penting menjelang pelaksanaan pengesahan umur media sosial bagi pengguna bawah 16 tahun yang akan bermula pada 1 Jun.
Langkah proaktif diperlukan
Beliau menekankan bahawa inisiatif kerajaan itu perlu disokong oleh tindakan proaktif daripada penyedia platform serta kesedaran berterusan dalam kalangan ibu bapa dan penjaga. Menurut Hasnah, risiko yang dihadapi kanak-kanak dalam talian kini semakin kompleks, termasuk eksploitasi seksual, penipuan, perjudian, ketagihan media sosial, dan penyalahgunaan gambar menggunakan teknologi kecerdasan buatan (AI).
“Antara kebimbangan utama ialah kanak-kanak digunakan oleh pemangsa seksual, terutama melalui gambar mereka. Kadang-kala ibu bapa fikir persekitaran itu selamat, tetapi kita tidak tahu siapa sebenarnya di sebalik skrin,” katanya dalam temu bual dengan media baru-baru ini.
Keprihatinan terhadap gambar kanak-kanak
Hasnah turut menasihatkan ibu bapa supaya lebih berwaspada dalam memilih kandungan yang ditonton anak-anak, selain mengawal perkongsian gambar kanak-kanak di media sosial. “Saya secara peribadi bimbang gambar kanak-kanak disalah guna, sama ada untuk tujuan seksual atau perkara lain. Kalau kita terlalu banyak berkongsi gambar, ia boleh mendatangkan bahaya. Sekarang semua orang suka ambil gambar dan kongsi di media sosial. Jadi di OSC, kami perlu melihat bagaimana kanak-kanak dan ibu bapa boleh dilindungi dengan lebih baik,” katanya.
Kod perlindungan kanak-kanak
Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) pada 21 Mei lalu telah mengeluarkan Kod Perlindungan Kanak-Kanak (CPC) dan Kod Pengurangan Risiko (RMC) di bawah Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (ONSA). Kod-kod ini bertujuan memperkukuh perlindungan kanak-kanak serta mengurangkan risiko kandungan memudaratkan dalam ekosistem digital negara.
CPC menumpukan usaha memastikan pengalaman dalam talian yang lebih selamat dan bersesuaian dengan umur kanak-kanak. Ini termasuk keperluan supaya pemberi perkhidmatan menerapkan prinsip keselamatan melalui reka bentuk dalam perkhidmatan mereka, termasuk perlindungan bagi mengehadkan pendaftaran dan pemilikan akaun oleh pengguna bawah 16 tahun. Langkah di bawah CPC turut merangkumi perlindungan mengikut umur serta pengehadan fungsi tertentu yang boleh mendedahkan kanak-kanak kepada risiko.
RMC pula menghendaki pemberi perkhidmatan melaksanakan langkah proaktif dan menyeluruh bagi mengurangkan risiko kandungan memudaratkan, termasuk penilaian risiko, tadbir urus kandungan lebih kukuh, mekanisme pelaporan dan respons berkesan, pengesahan pengiklan serta pelabelan kandungan yang dimanipulasi.
Cabaran literasi digital
Mengulas lanjut, Hasnah berkata cabaran terbesar bukan sekadar menyediakan garis panduan keselamatan, tetapi memastikan maklumat itu benar-benar sampai kepada kumpulan sasaran, terutama keluarga B40 yang mungkin kurang terdedah kepada literasi digital. Sehubungan dengan itu, OSC sedang meneliti pendekatan yang lebih mudah difahami dan bersifat visual, seperti video kesedaran, podcast serta simulasi situasi sebenar, bagi meningkatkan kefahaman ibu bapa mengenai ancaman dalam talian.
Beliau berkata platform media sosial juga perlu memainkan peranan yang lebih aktif dalam mendidik pengguna, dan tidak sekadar mematuhi syarat minimum yang ditetapkan oleh pengawal selia. Pada masa yang sama, OSC sedang meneliti amalan terbaik beberapa buah negara bagi memperkukuh perlindungan kanak-kanak di ruang digital.
