Indonesia merancang untuk menyelitkan kecerdasan buatan (AI) dalam beberapa program kerajaan utama, termasuk rancangan makanan percuma bernilai AS$15 bilion, menurut draf peraturan presiden yang dilihat oleh Reuters. Strategi ini dipercayai boleh meningkatkan keluaran dalam negara kasar (KDNK) sebanyak 12% menjelang 2030.
Draf peraturan presiden menunggu tandatangan Prabowo
Draf peraturan presiden mengenai inisiatif itu kini menunggu tandatangan Presiden Prabowo Subianto. Draf tersebut menggariskan peta jalan bagi kementerian dan kerajaan wilayah untuk menggunakan AI dari 2026 hingga 2029, menyasarkan 'pertumbuhan ekonomi melalui pembangunan, fasilitasi dan penggunaan AI terutamanya dalam program keutamaan presiden'.
Menurut Wahyudi Djafar, seorang penganalisis teknologi yang menulis sebahagian daripada peraturan itu dan merupakan ahli pasukan petugas AI kerajaan, syarikat seperti Meta Platforms, IBM dan Microsoft menyumbang kepada draf tersebut. Syarikat-syarikat itu tidak segera memberi respons terhadap permintaan komen.
Cabaran dan persaingan serantau
Kemajuan AI Indonesia agak perlahan berbanding Singapura dan Malaysia, yang sedang giat mempromosikan diri sebagai hab pembangunan. Mereka telah memperoleh berbilion dolar daripada firma teknologi global yang mencari untuk membina infrastruktur kritikal bagi memenuhi permintaan yang semakin meningkat untuk perkhidmatan awan dan AI.
Penganalisis berpendapat Indonesia belum bersedia menjadi pembangun AI kerana kekurangan infrastruktur termasuk cip, serta kekurangan kemahiran AI dalam tenaga kerja. Derwin Suhartono, profesor kecerdasan buatan di Universiti Bina Nusantara di Jakarta, berkata Indonesia belum lagi berdaya saing dalam perlumbaan AI dan 'mungkin kekal sebagai pengguna produk yang dijual oleh syarikat asing'. Beliau menambah bahawa kerajaan boleh menggunakan AI dalam program kerajaan, tetapi setakat ini 'semuanya retorik'.
AI dalam program makanan percuma
Dalam program makanan percuma Prabowo, draf tersebut menyatakan AI akan digunakan untuk mereka bentuk menu khusus wilayah, memantau kebersihan dapur, meramalkan permintaan makanan dan mengesan penyelewengan, serta mengintegrasikan data kesihatan untuk amaran awal kecemasan.
Program makanan percuma telah dikritik kerana kurang ketelusan, dan awal bulan ini, ketua program itu dipecat dan ditangkap. Penyelewengan telah dikesan dalam penubuhan dapur, manakala piawaian keselamatan dan tindak balas kecemasan telah dikritik selepas puluhan ribu kanak-kanak mengalami keracunan makanan tahun lalu. Program ini juga menimbulkan kebimbangan tentang perbelanjaan yang tidak cekap pada masa Indonesia mempunyai ruang belanjawan yang terhad.
Draf tersebut menyatakan bahawa automasi dipacu AI telah membolehkan organisasi 'mencapai kecekapan yang luar biasa sambil mengurangkan kos operasi'. AI juga akan digunakan untuk menganalisis pemeriksaan kesihatan dalam saringan kesihatan percuma dan ujian tuberkulosis Indonesia.
Dana AI berdaulat dan insentif fiskal
Draf tersebut mengulangi rancangan untuk 'dana AI berdaulat', yang akan dikendalikan terutamanya oleh dana kekayaan baharu negara, Danantara Indonesia. Ia juga mencadangkan penyediaan insentif fiskal untuk penyelidik AI dan menambah bakat bagi mengatasi kekurangan.
Draf peraturan itu menyatakan AI boleh meningkatkan KDNK Indonesia sebanyak 12%, atau AS$366 bilion, menjelang 2030. Mengiringi rancangan penggunaan AI adalah draf peraturan yang mengatakan badan kerajaan juga mesti melaporkan risiko berkaitan AI, termasuk penyalahgunaan biometrik, pelanggaran harta intelek dan deepfakes.
