Tiga balingan tidak sah menamatkan saingan atlet lempar cakera negara, Irfan Shamsuddin, di Sukan Komanwel di Glasgow, dan respons kepimpinan Persekutuan Olahraga Malaysia (Malaysia Athletics) selepas itu turut mendapat perhatian yang sama serius. Kekalahan bukan sahaja menguji atlet, tetapi juga institusi yang memimpin mereka.
Keputusan itu mengecewakan, tetapi ia jelas. Yang kurang jelas ialah respons Malaysia Athletics. Dalam beberapa jam, persekutuan itu bercakap dengan dua suara yang kelihatan mencerminkan keutamaan berbeza.
Dua mesej berbeza daripada Malaysia Athletics
Naib Presiden Wan Hisham Wan Salleh menggesa supaya bersikap rasional, mengingatkan rakyat Malaysia bahawa satu petang yang sukar tidak seharusnya memadamkan tahun-tahun perkhidmatan, komitmen, atau pencapaian. Beliau menjanjikan semakan menyeluruh, menegaskan bahawa tujuannya bukan untuk mencari salah tetapi untuk mengukuhkan persiapan, menambah baik sistem sokongan, dan membantu atlet kembali lebih kuat. Ia adalah respons yang ramai jangkakan daripada badan induk selepas kemunduran.
Kemudian datang mesej lain. Setiausaha Agung Nurhayati Karim menonjolkan RM500,000 yang dilaburkan dalam program latihan dan pertandingan luar negara Irfan, yang sebahagian besarnya dibiayai oleh Majlis Sukan Negara dengan sokongan tambahan daripada Negeri Sembilan. Beliau juga mempersoalkan bagaimana prestasi Irfan di Sukan Komanwel boleh dinilai menjelang Sukan Asia bulan depan.
Kedua-dua kenyataan itu tidak tidak munasabah secara berasingan. Sukan elit menuntut akauntabiliti manakala pelaburan awam wajar disemak. Atlet negara seharusnya mengharapkan penilaian jujur apabila keputusan tidak memenuhi sasaran. Tetapi sukan elit juga menuntut kepimpinan yang memberi keyakinan, terutama apabila atlet mengalami saat paling sukar.
Isu utama: kekeliruan dalam komunikasi
Isu bagi Malaysia Athletics bukanlah bahawa kedua-dua mesej itu wujud. Ia adalah bahawa kedua-duanya kelihatan mewakili pendirian persekutuan pada masa yang sama. Satu menekankan sokongan. Yang lain menonjolkan pelaburan. Satu menggesa supaya bersikap rasional. Yang lain cepat beralih kepada akauntabiliti.
Irfan, bagi pihaknya, tidak cuba berselindung di sebalik alasan. Bercakap kepada FMT, beliau mengakui prestasi itu tidak mencapai jangkaannya sendiri walaupun tiba di Glasgow dengan yakin mampu memecahkan rekod kebangsaannya. “Saya tidak mahu membuat sebarang alasan,” katanya, sambil mendedahkan bahawa dua balingan tidak sahnya telah bergerak jauh. Sebaliknya, beliau mengenal pasti kelemahan teknikal dalam pemulihan dan keseimbangan selepas melepaskan cakera dan berkata beliau dan jurulatihnya akan terus berusaha memperbaikinya menjelang Sukan Asia bulan depan.
Konsensus di kalangan Olympian dan tokoh olahraga kanan yang ditemu bual FMT adalah sangat konsisten. Semakan prestasi yang ketat adalah penting dalam sukan berprestasi tinggi, kata mereka. Tetapi penilaian itu sepatutnya mengikuti proses berstruktur dan bukannya melalui mesej awam yang bercanggah serta-merta selepas pertandingan.
Akauntabiliti dan kebajikan atlet harus seiring
Mereka juga jelas mengenai satu lagi perkara: atlet tidak seharusnya dilindungi daripada akauntabiliti. Tetapi satu pertandingan tidak seharusnya menjadi ukuran tunggal tahun-tahun komitmen sebelum jurulatih dan kakitangan prestasi mempunyai peluang untuk memahami apa yang sebenarnya berlaku.
Kumpulan tekanan RISE, yang memperjuangkan standard tadbir urus yang lebih tinggi dalam sukan Malaysia, berkongsi pandangan bahawa akauntabiliti dan kebajikan atlet harus saling mengukuhkan, bukan melemahkan. Organisasi yang kukuh memperoleh kredibiliti bukan sahaja dengan menuntut kecemerlangan tetapi juga dengan berkomunikasi dengan jelas, konsisten, dan bertujuan apabila kecemerlangan itu sukar dicapai.
Ujian sebenar kepimpinan
Di sinilah kepimpinan menghadapi ujian paling sukar. Memenangi pingat jarang menguji organisasi; menguruskan kekecewaan yang melakukannya. Ia memerlukan kejujuran tanpa tergesa-gesa, akauntabiliti tanpa tuduhan, dan empati tanpa menurunkan jangkaan.
Malaysia Athletics berhak sepenuhnya untuk meneliti prestasi Irfan di Glasgow dan bertanya soalan sukar. Ia harus menilai sama ada persiapan, sistem sokongan, dan perancangan pertandingan mencapai apa yang sepatutnya. Itu adalah tanggungjawab badan kebangsaan. Tetapi soalan-soalan itu lebih bermakna apabila ia muncul daripada satu semakan berdisiplin dan satu mesej awam yang koheren.
Apabila diminta untuk mendamaikan kenyataan yang bercanggah, Nurhayati enggan mengulas. Sama ada persekutuan itu berniat atau tidak, kepimpinan diukur sama banyaknya oleh kejelasan seperti oleh niat.
Tiga balingan tidak sah Irfan hanya bertahan beberapa saat. Respons kepimpinan yang berikutnya mungkin diingati lebih lama. Dalam sukan elit, atlet dinilai oleh keputusan. Institusi dinilai oleh bagaimana mereka bertindak balas apabila keputusan itu tidak datang.
Pandangan yang dinyatakan adalah milik penulis dan tidak semestinya mencerminkan FMT.
