PETALING JAYA: Umno perlu mengakui kelemahan tadbir urus Tabung Haji (TH) ketika parti itu memegang kuasa, kata Khairy Jamaluddin. Kenyataan itu dibuat susulan laporan suruhanjaya siasatan diraja (RCI) berhubung pengurusan, operasi dan kewangan TH yang didedahkan minggu lalu.
Bercakap dalam podcast Keluar Sekejap malam tadi, Khairy berkata sudah tiba masanya untuk "jujur tentang kegagalan tadbir urus" yang membelenggu TH. Bekas ketua Pemuda Umno itu berkata sesetengah ahli parti mempertahankan Umno dengan mendakwa laporan RCI tidak membuktikan penyelewengan dana oleh mana-mana pemimpin politik.
Ada juga yang cuba mengalihkan tumpuan daripada kegagalan tadbir urus dengan mengatakan TH masih mampu mengagihkan "hibah" kepada pendeposit. Namun, Khairy berkata alasan sebegitu adalah "pertahanan yang lemah" dan cubaan untuk menghalalkan amalan buruk.
Pengakuan Boleh Bawa Perubahan
Khairy menegaskan jika Umno mengakui kelemahan dan kegagalan tersebut, orang ramai akan melihatnya sebagai tanda perubahan yang boleh membawa parti itu ke arah pemulihan. "Jika kita mengakui kelemahan ini, rakyat akan berkata, 'OK, ada tanda perubahan yang boleh membawa Umno ke arah pemulihan kerana mereka telah mengaku (kekurangan mereka).'
"Kita tidak boleh menggunakan alasan untuk menutup perkara ini. Kita mesti mengakui kegagalan kita," katanya.
Laporan RCI setebal 252 halaman mengenai siasatan pengurusan dan operasi TH dari 2014 hingga 2020 telah dinyahklasifikasikan dan dikeluarkan Rabu lalu, selepas suruhanjaya itu menyiapkannya pada Julai 2022.
Penemuan RCI: Kerugian Hampir RM4.8 Bilion
RCI mendapati antara lain, TH telah menyembunyikan keadaan sebenar kewangannya selama bertahun-tahun, melaporkan keuntungan RM3.4 bilion untuk 2017 sedangkan ia sepatutnya merekodkan kerugian bersih RM1.4 bilion di bawah piawaian perakaunan yang betul – kekurangan hampir RM4.8 bilion.
Penemuan ini mendedahkan kelemahan serius dalam tadbir urus kewangan TH, yang merupakan institusi kewangan penting bagi umat Islam di Malaysia. TH menguruskan simpanan haji lebih daripada sembilan juta pendeposit, dengan jumlah aset mencecah puluhan bilion ringgit.
Shahril Hamdan, rakan hos Khairy dalam podcast itu, berkata laporan RCI yang dinyahklasifikasikan memberi peluang kepada Umno untuk menunjukkan "kematangan, kerendahan hati dan penyesalan" atas kelemahan yang dilakukan.
Momentum Politik Boleh Berubah
Bekas ketua penerangan Umno itu berkata parti itu tidak boleh menganggap kemenangan dalam dua pilihan raya negeri baru-baru ini sebagai bukti bahawa tiada keperluan untuk memperbaharui diri atau memohon maaf. Shahril juga berkata Umno perlu sedar bahawa momentum yang dinikmatinya sekarang boleh berubah.
"Jika ada peluang untuk memperbaiki dan kita tidak merebutnya, dunia atau Tuhan ada cara untuk menghukum. Jadi jangan biarkan ia terlepas," katanya.
Komen ini mencerminkan kebimbangan bahawa Umno mungkin berasa terlalu selesa dengan kejayaan politik semasa dan mengabaikan keperluan untuk pembaharuan dalaman. Kegagalan tadbir urus TH bukan sahaja menjejaskan keyakinan pendeposit tetapi juga reputasi parti yang pernah menguruskan institusi itu.
RCI juga mendapati bahawa pelaburan TH dalam syarikat-syarikat tertentu tidak mengikut prosedur yang betul, dan terdapat campur tangan politik dalam keputusan pelaburan. Ini menimbulkan persoalan tentang akauntabiliti dan ketelusan dalam pengurusan dana awam.
Ahli politik dan penganalisis melihat pengakuan Umno sebagai langkah penting untuk memulihkan kepercayaan orang ramai. Namun, setakat ini, tiada kenyataan rasmi daripada pemimpin tertinggi Umno mengenai penemuan RCI, kecuali kenyataan daripada beberapa pemimpin bahawa laporan itu tidak membuktikan penyelewengan oleh mana-mana individu.
Khairy menegaskan bahawa alasan sebegitu tidak membantu parti dalam jangka panjang. "Kita perlu berani mengakui kesilapan. Itulah cara untuk memulihkan keyakinan rakyat," katanya.
Dalam pada itu, penganalisis politik berkata tindakan Umno selepas ini akan menentukan sama ada parti itu benar-benar komited untuk berubah atau hanya mementingkan kuasa. Mereka menyeru Umno untuk mengambil langkah konkrit seperti meminda prosedur dalaman dan memastikan pemimpin yang bertanggungjawab dikenakan tindakan.
Laporan RCI itu juga menjadi peringatan tentang pentingnya tadbir urus yang baik dalam institusi kewangan awam. TH kini diuruskan oleh kerajaan pimpinan Pakatan Harapan, tetapi kesan daripada kegagalan lampau masih dirasai oleh pendeposit dan negara.
Dengan pendedahan ini, rakyat akan menilai sama ada Umno benar-benar insaf atau sekadar mencari alasan untuk melepaskan diri daripada tanggungjawab. Masa depan parti itu mungkin bergantung pada bagaimana ia menangani isu ini.
