KUALA LUMPUR, 5 Jun — Transparency International Malaysia (TI-M) hari ini menyuarakan kebimbangan terhadap peningkatan penggunaan kompaun, penyelesaian dan penarikan balik pertuduhan dalam kes berkaitan rasuah, memberi amaran bahawa pergantungan berulang terhadap mekanisme sedemikian tanpa penjelasan awam yang mencukupi boleh melemahkan keyakinan terhadap institusi antirasuah dan persepsi akauntabiliti.
Dalam satu kenyataan, badan pemantau antirasuah itu berkata laporan terkini, termasuk kes melibatkan bekas pegawai awam yang dibebaskan daripada pertuduhan rasuah selepas membayar kompaun, telah menimbulkan kebimbangan tentang cara kes berkaitan rasuah diselesaikan.
Sambil mengakui bahawa undang-undang Malaysia membenarkan kompaun dan mekanisme budi bicara lain dalam keadaan tertentu, TI-M berkata mesti ada ketelusan, konsistensi dan keyakinan awam yang lebih besar dalam cara kuasa tersebut dilaksanakan.
"Walaupun pemulihan aset memenuhi kepentingan awam yang penting, pemulihan sahaja tidak boleh dianggap sebagai pengganti kepada akauntabiliti," kata Presiden TI-M Raymon Ram dalam satu kenyataan.
"Rasuah bukan sekadar kerugian kewangan yang perlu dipulihkan. Ia adalah penyalahgunaan kuasa yang diamanahkan yang melemahkan institusi awam, menjejaskan tadbir urus, dan menghakis kepercayaan terhadap kedaulatan undang-undang."
TI-M berkata ia telah berulang kali menyuarakan kebimbangan mengenai penggunaan kompaun, penyelesaian dan pengaturan penggantungan dalam kes rasuah dan berkaitan rasuah, terutamanya apabila hasil sedemikian boleh menjejaskan persepsi awam terhadap akauntabiliti dan pelaksanaan undang-undang yang sama rata.
Organisasi itu merujuk kepada beberapa kes rasuah dan berkaitan rasuah sejak beberapa tahun lalu yang diselesaikan melalui kompaun, penyelesaian, pengaturan pemulihan aset atau penarikan balik pendakwaan. Ini termasuk penggantungan pendakwaan pengubahan wang haram berkaitan 1MDB pada 2020 berikutan pengaturan pemulihan aset, pembebasan dan pelepasan seorang tokoh politik kanan selepas membayar kompaun RM1.1 juta pada 2021, dan pembebasan serta pelepasan seorang individu yang menghadapi pertuduhan rasuah dan pengubahan wang haram selepas membayar kompaun RM4.1 juta pada 2025.
TI-M juga merujuk kepada sokongan awam baru-baru ini terhadap pendekatan pemulihan terlebih dahulu dalam penguatkuasaan jenayah kewangan dan berkaitan cukai yang melibatkan penalti dan kompaun RM900 juta dan RM28 juta.
Sambil menyatakan bahawa setiap kes melibatkan pertimbangan undang-undang dan keterangannya sendiri, TI-M berkata kesan kumulatif telah menyumbang kepada persepsi awam yang semakin meningkat bahawa kes rasuah dan berkaitan rasuah tertentu semakin diselesaikan melalui hasil kewangan yang dirundingkan dan bukannya penelitian kehakiman.
Kumpulan itu mengakui bahawa Peguam Negara, yang bertindak sebagai Pendakwa Raya, mempunyai budi bicara pendakwaan yang luas di bawah Perkara 145(3) Perlembagaan Persekutuan dan bahawa kesalahan tertentu boleh dikompaun di bawah perundangan sedia ada, termasuk peruntukan di bawah Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil Daripada Aktiviti Haram 2001.
Walau bagaimanapun, TI-M berkata kewujudan kuasa sedemikian tidak mengurangkan keperluan untuk ketelusan, konsistensi dan keyakinan awam dalam cara ia dilaksanakan, terutamanya dalam kes rasuah dan berkaitan rasuah.
Organisasi itu memberi amaran tentang risiko menormalkan apa yang semakin dilihat oleh ramai rakyat Malaysia sebagai budaya "bayar untuk selesai", dengan mengatakan pergantungan berulang pada penyelesaian kewangan tanpa penjelasan awam yang mencukupi boleh mewujudkan persepsi bahawa akauntabiliti boleh dirundingkan.
TI-M berkata persepsi sedemikian berisiko melemahkan pencegahan, menghakis keyakinan terhadap institusi antirasuah dan memupuk kepercayaan bahawa akauntabiliti boleh dirundingkan dan bukannya ditentukan melalui proses wajar dan penelitian kehakiman.
Merujuk kepada peningkatan Malaysia dalam Indeks Persepsi Rasuah awal tahun ini, dengan skornya meningkat daripada 50 kepada 52 mata, TI-M berkata kemajuan mampan memerlukan lebih daripada pemulihan aset dan pencapaian utama.
Ia menyeru ketelusan yang lebih besar daripada Peguam Negara dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia setiap kali pertuduhan berkaitan rasuah dihentikan berikutan kompaun, penyelesaian atau pengaturan pemulihan. TI-M juga menggesa penerbitan garis panduan yang jelas yang mengawal penggunaan mekanisme tersebut dalam kes berkaitan rasuah, pengawasan yang lebih kukuh dan pelaporan pengaturan penyelesaian budi bicara, serta pelaksanaan reformasi institusi yang lebih pantas, termasuk memisahkan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya.
"Ini bukan seruan untuk meninggalkan usaha pemulihan aset yang sah," kata Raymon. "Sebaliknya, ia adalah seruan untuk memastikan pemulihan melengkapi akauntabiliti dan tidak dilihat sebagai pengganti kepadanya."
Beliau menambah bahawa usaha antirasuah Malaysia bukan sahaja mesti berkesan, tetapi juga mesti dilihat adil. "Pada masa negara berusaha untuk mengukuhkan integriti dan keyakinan terhadap institusinya, akauntabiliti mesti kekal jelas, telus, dan dilaksanakan secara konsisten," katanya.
