Kerajaan Kaji Penubuhan Pusat Pengantaraan Malaysia untuk Permudah Penyelesaian Pertikaian
Kerajaan sedang mempertimbangkan kemungkinan menubuhkan Pusat Pengantaraan Malaysia (MMC) di bawah Jabatan Bantuan Guaman bagi mengukuhkan penyelesaian pertikaian di luar mahkamah, mengurangkan tunggakan kes dan menurunkan kos guaman untuk orang awam.
Azalina: Sistem Pengantaraan Perlu Diselaraskan
Menteri Undang-Undang dan Pembaharuan Institusi di Jabatan Perdana Menteri, Datuk Seri Azalina Othman Said, berkata inisiatif ini bertujuan menyelaraskan sistem pengantaraan yang kini ditadbir secara berasingan oleh pelbagai kementerian dan agensi melalui tribunal masing-masing.
"Kami akan bentangkan kertas kabinet tidak lama lagi untuk mendapatkan kelulusan rangka kerja yang lebih terstruktur," jelas Azalina selepas menyampaikan ucapan utama di Persidangan Persatuan Pendidikan Undang-Undang Komanwel (CLEA) di Kuala Lumpur pada 3 April 2026.
Rangka kerja yang dicadangkan termasuk pendaftaran pengantara dan modul latihan piawai di bawah Akademi Undang-Undang Nasional Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang (BHEUU) Jabatan Perdana Menteri.
Kos Pengantaraan Lebih Murah daripada Proses Mahkamah
Azalina menekankan kelebihan utama pengantaraan adalah dari segi kos yang jauh lebih rendah berbanding prosiding mahkamah biasa. Beliau menarik perhatian kepada konsep Islam 'sulh' iaitu konsensus atau perdamaian yang memulihkan keamanan.
"Inilah yang kami ingin promosikan, supaya pertikaian boleh diselesaikan di MMC tanpa perlu ke mahkamah," tegas menteri tersebut.
Beliau menyatakan bahawa tidak semua individu mampu menanggung litigasi atau nasihat guaman yang mahal, dengan merujuk kepada kos tinggi surat dan perkhidmatan undang-undang.
"Surat tuntutan sahaja boleh berharga antara RM300 hingga RM500. Ini mahal, bahkan untuk mereka dalam kumpulan M40 seperti usahawan muda yang sering terjebak di tengah-tengah - tidak layak untuk bantuan tetapi juga tidak mampu membayar yuran guaman tinggi," jelas Azalina.
Operasi Awal di Kuala Lumpur dan Putrajaya
Pusat Pengantaraan Malaysia yang dicadangkan akan beroperasi pada peringkat awal di Kuala Lumpur dan Putrajaya, dengan perkhidmatan pengantaraan juga tersedia dalam talian untuk mengurangkan kos logistik.
Azalina berkata langkah ini merupakan sebahagian daripada usaha lebih luas untuk meningkatkan akses kepada keadilan selaras dengan cabaran ekonomi semasa, sambil menyatakan bahawa proses mahkamah juga melibatkan kos tambahan seperti perjalanan dan bahan api.
Libatkan Hakim dan Penjawat Awam Bersara sebagai Pengantara
Menteri itu turut mencadangkan bahawa hakim dan penjawat awam bersara boleh dilibatkan sebagai pengantara, dengan memanfaatkan kepakaran dan pengalaman undang-undang mereka.
Dalam ucapan beliau lebih awal, Azalina mendedahkan bahawa Pusat Timbang Tara Antarabangsa Asia akan memperkenalkan pengantaraan komersial pro bono untuk pertikaian yang melibatkan tuntutan sehingga RM250,000.
Inisiatif ini dijangka disokong oleh panel pengantara bebas, dengan fokus kepada penyelesaian pertikaian secara damai dan berkesan untuk menyokong pertumbuhan ekonomi mampan.
Manfaat Jangka Panjang untuk Sistem Kehakiman
Penubuhan Pusat Pengantaraan Malaysia diharap dapat memberikan beberapa manfaat penting:
- Mengurangkan beban kes di mahkamah yang semakin meningkat
- Memberikan alternatif lebih murah untuk penyelesaian pertikaian
- Mempercepatkan proses penyelesaian tanpa melalui prosiding mahkamah yang panjang
- Membuka akses keadilan untuk golongan yang tidak mampu kos guaman tinggi
- Menyelaraskan pelbagai sistem pengantaraan sedia ada di bawah satu bumbung
Cadangan ini muncul pada masa sistem kehakiman negara menghadapi tekanan dengan bilangan kes yang semakin meningkat, sementara kos guaman terus menjadi halangan utama untuk ramai rakyat Malaysia mendapatkan keadilan.
