Pakar Persoal Konsistensi Hukuman Mati Khusus Kepada Pemandu Mabuk
Seorang pakar keselamatan jalan raya telah mengemukakan persoalan penting mengenai konsistensi dalam pelaksanaan hukuman mati khusus untuk pemandu mabuk yang terlibat dalam nahas maut. Beliau menegaskan bahawa logik di sebalik cadangan hukuman tersebut perlu diperluaskan secara konsisten kepada semua bentuk pemanduan bahaya yang mengakibatkan kematian.
Perluasan Logik Hukuman Kepada Semua Bentuk Pemanduan Bahaya
Law Teik Hua dari Pusat Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Universiti Putra Malaysia (UPM) menjelaskan bahawa alasan yang dikemukakan untuk mengenakan hukuman mati terhadap pemandu mabuk harus terpakai secara menyeluruh merangkumi pelbagai jenis pemanduan berisiko tinggi. "Satu-satu pemandu secara sedar terjerumus dalam tingkah laku yang mempunyai kebarangkalian tinggi untuk menyebabkan malapetaka," katanya dengan tegas.
Beliau menambah bahawa prinsip ini sama rata terpakai kepada beberapa situasi berbahaya lain:
- Pemandu yang berada di bawah pengaruh dadah
- Pelumba haram di jalan raya
- Individu yang memandu pada kelajuan melampau melebihi had yang ditetapkan
"Jika dilihat dari perspektif sistem, apa yang penting adalah tahap keterjangkaan bahaya tersebut, bukannya punca gangguan itu sendiri," jelas Law sambil menekankan pendekatan berasaskan risiko.
Keberkesanan Hukuman Berat Semata-Mata Dipertikaikan
Pakar tersebut turut mempersoalkan sama ada peningkatan tahap berat hukuman secara tunggal akan membawa kepada pengurangan kes kematian di jalan raya. "Keseluruhan bukti menunjukkan tahap beratnya hukuman itu sendiri tidaklah begitu penting dalam jangka masa panjang, melainkan ia digabungkan dengan tahap kepastian yang tinggi serta kepantasan penguatkuasaan," ujarnya dengan merujuk kepada data penyelidikan.
Menurut analisis beliau, pemandu sebenarnya lebih dipengaruhi oleh faktor-faktor lain berbanding sekadar berat hukuman:
- Kemungkinan tinggi untuk dikesan dan ditangkap oleh pihak berkuasa
- Kelajuan proses penguatkuasaan undang-undang
- Kepastian bahawa kesalahan akan membawa kepada tindakan
Konteks Kes Terkini dan Cadangan Politik
Perbincangan ini timbul berikutan insiden tragis pada hari Ahad lalu, di mana penghantar p-hailing Amirul Hafiz Omar terbunuh di Klang selepas dirempuh sebuah kereta yang dipandu oleh lelaki yang didakwa memandu di bawah pengaruh dadah dan alkohol. Pemandu tersebut, R Saktygaanapathy, kini menghadapi pertuduhan membunuh dan telah mengaku bersalah terhadap kesalahan berasingan berkaitan dadah.
Sehari selepas kejadian tersebut, Ahli Parlimen Machang Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal telah menyeru kerajaan agar mempertimbangkan pelaksanaan hukuman mati terhadap pemandu mabuk yang terlibat dalam nahas maut. Beliau berpendapat bahawa hukuman sedia ada di bawah Seksyen 44 Akta Pengangkutan Jalan 1987 telah gagal mengekang kesalahan serupa daripada terus berlaku.
Peruntukan undang-undang semasa menetapkan hukuman penjara antara 10 hingga 15 tahun dan denda antara RM50,000 hingga RM100,000 bagi mereka yang disabitkan kesalahan menyebabkan kematian semasa memandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah, dengan hukuman lebih berat bagi pesalah berulang.
Alternatif dan Pendekatan Sistem yang Lebih Berkesan
Law mencadangkan beberapa langkah alternatif yang diyakini lebih berkesan dalam mengurangkan kes memandu di bawah pengaruh alkohol:
- Pelaksanaan ujian pernafasan secara rawak di lokasi strategik
- Penguatkuasaan undang-undang yang jelas kelihatan dan konsisten
- Pemasangan kamera kelajuan di kawasan berisiko tinggi
- Program pemulihan komprehensif untuk pesalah
"Model 'kepastian-kepantasan-pencegahan' diyakini lebih berkesan berbanding pendekatan 'hukuman melampau' semata-mata," tegas beliau sambil menggariskan falsafah pencegahan.
Pandangan Pakar Lain dan Pendekatan Holistik
Pengerusi Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia (Miros), Wong Shaw Voon, turut menyumbang pandangan penting dalam perbincangan ini. Beliau mengakui bahawa memandu dalam keadaan mabuk melibatkan pilihan sedar dan patut menerima kesan yang serius, namun menegaskan bahawa ia tidak boleh disamakan dengan tindakan keganasan yang dirancang terlebih dahulu.
"Keselamatan jalan raya perlu ditangani melalui sistem meluas yang merangkumi tiga elemen utama," jelas Wong dengan penekanan khusus:
- Pemandu dan tingkah laku mereka di jalan raya
- Keadaan kenderaan dan ciri-ciri keselamatannya
- Kualiti infrastruktur jalan raya yang disediakan
Beliau menambah bahawa pendekatan sistematik yang menyeluruh diperlukan, bukannya sekadar menyasarkan satu kumpulan atau situasi tertentu sahaja. "Penguatkuasaan, teknologi, dan kesedaran awam semuanya memainkan peranan penting dalam mengurangkan risiko, namun akhirnya pemandu mestilah membuat pilihan yang bertanggungjawab," tegas Wong.
Rangka Kerja Undang-Undang yang Lebih Konsisten
Law menyeru kepada pembentukan rangka kerja undang-undang yang lebih konsisten dengan memberikan tumpuan kepada hasil dan kebertanggungjawaban berbanding jenis kesalahan tertentu semata-mata. "Memandu dalam keadaan mabuk, memandu di bawah pengaruh dadah, berlumba, dan memandu dengan kelajuan melampau semuanya harus diletakkan di bawah tahap yang sama serius," cadang beliau.
Menurut pakar tersebut, pendekatan ini bukan sahaja akan meningkatkan konsistensi dan kadar keseimbangan hukuman, malah dapat menyelaraskan undang-undang dengan lebih dekat kepada prinsip sains keselamatan jalan raya moden. "Ini merupakan langkah penting ke arah sistem keadilan yang lebih adil dan berkesan dalam menangani isu kematian jalan raya," rumus Law.
