Seorang pakar perlembagaan berpendapat bahawa rang undang-undang pindaan Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri yang diluluskan oleh Dewan Undangan Negeri Johor baru-baru ini, yang membolehkan pelantikan lima Ahli Dewan Undangan Negeri lantikan, mungkin boleh dicabar di mahkamah. Ini kerana ia dianggap sebagai antitesis kepada amalan demokrasi sebenar.
Bastian Pius Vendargon berkata bahawa demokrasi berparlimen bergantung kepada kehendak rakyat yang diwakili dalam badan perundangan. “Pengundi sepatutnya mempunyai hak menentukan siapa mewakili mereka dalam DUN,” katanya kepada FMT.
Beliau mengulas demikian selepas Timbalan Pengerusi DAP, Nga Kor Ming, mendakwa bahawa tindakan kerajaan Johor membenarkan Adun lantikan adalah bertentangan dengan Perlembagaan Persekutuan. Nga juga menyatakan bahawa ia tidak mencerminkan amalan demokrasi matang atau budaya politik kerana membolehkan ahli politik menjadi Adun melalui ‘pintu belakang’.
“Adun lantikan ini tidak dipilih rakyat, mereka tiada kawasan berkhidmat namun menerima gaji seperti Adun, mempunyai kuasa untuk mengundi, untuk berbahas, dan membangkitkan isu dalam DUN Johor,” kata Nga yang juga menteri persekutuan.
Walaupun mendapat bantahan daripada Pakatan Harapan, DUN Johor telah meluluskan rang undang-undang tersebut pada 7 Mei, yang membolehkan pelantikan lima Adun tanpa melalui pilihan raya, justeru meningkatkan jumlah keseluruhan wakil rakyat negeri kepada 61. Johor merupakan negeri keempat yang mempunyai Adun lantikan, selepas Sabah, Terengganu, dan Pahang.
Vendargon berkata bahawa pengundi Johor mungkin mempunyai kedudukan undang-undang yang secukupnya untuk memulakan tindakan mencabar undang-undang negeri berkenaan. “Adalah baik untuk mendapatkan pandangan kehakiman daripada mahkamah kita mengenai keperlembagaan tindakan itu serta pindaan Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri. …memandangkan prinsip undang-undang asas kita bahawa demokrasi adalah ciri fundamental Perlembagaan, dan hak mengundi rakyat menjadi ciri utama memastikan pemerintahan dijalankan oleh pihak dipilih rakyat,” katanya.
Vendargon menambah bahawa meskipun amalan sedemikian wujud di beberapa negeri atau wilayah, keabsahan dari sudut Perlembagaan belum dicabar sepenuhnya. “Walaupun keputusan mengenai keperlembagaan akan menetapkan duluan, sesuatu perisytiharan mungkin bersifat khusus kepada isu di Johor sahaja,” katanya.
Dalam pada itu, peguam Fahri Azzat berkata bahawa pindaan terbabit mempunyai implikasi tadbir urus dan kewangan yang serius. Katanya, sebarang cabaran undang-undang tidak akan menjejaskan kedudukan di negeri-negeri lain, mengambil kira setiap negeri mempunyai Undang-undang Tubuh Kerajaan masing-masing. Beliau berkata bahawa penjelasan perlu diberikan mengenai siapa yang layak dilantik ke DUN, siapa yang bakal dilantik, dan mengapa struktur sedia ada dianggap tidak mencukupi.
Menteri Besar, Onn Hafiz Ghazi, yang membentangkan rang undang-undang berkenaan, berkata bahawa Adun lantikan tidak dipilih melalui pilihan raya, sebaliknya dipilih untuk melengkapkan komposisi sedia ada dalam DUN. “Kelihatan, pindaan itu juga membolehkan kawalan eksekutif yang lebih besar terhadap badan perundangan negeri, yang mana ia bertentangan dengan Perlembagaan Persekutuan,” kata Fahri.
