PUTRAJAYA: Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa pemberian hak penjagaan anak kepada salah seorang ibu bapa selepas perceraian tidak secara automatik memberikan hak penjaga tunggal kepada ibu bapa tersebut, kerana kedua-duanya mempunyai tujuan undang-undang yang berbeza.
Keputusan Panel Tiga Hakim
Panel tiga hakim yang diketuai oleh Hakim Faizah Jamaludin menyatakan bahawa walaupun kebajikan anak kekal sebagai pertimbangan utama, mahkamah mesti memberikan justifikasi secara berasingan untuk menyingkirkan peranan undang-undang seseorang ibu bapa sebagai penjaga.
“Mahkamah juga mesti memastikan bahawa perintah yang dibuat tidak lebih luas daripada apa yang diperlukan oleh kebajikan kanak-kanak. Perintah variasi mestilah praktikal, berkadar dan berpusatkan kanak-kanak. Ia tidak sepatutnya memadamkan peranan ibu bapa secara tidak perlu,” kata beliau.
Latar Belakang Kes
Faizah membuat kenyataan tersebut dalam penghakiman yang sebahagiannya membenarkan rayuan seorang pengurus sumber manusia terhadap perintah Mahkamah Tinggi Seremban yang memberikan bekas suaminya, seorang ahli perniagaan, hak penjaga tunggal serta penjagaan, jagaan dan kawalan ke atas anak lelaki mereka yang berusia 13 tahun.
Hakim Ahmad Fairuz Zainol Abidin dan Ong Chee Kwan turut serta dalam panel tersebut. Pasangan itu bercerai pada 2018 di bawah perintah persetujuan yang memberikan mereka penjagaan bersama. Wanita itu diberikan penjagaan, jagaan dan kawalan ke atas anak tersebut, manakala bekas suaminya diberi akses dan diarah membayar nafkah anak sebanyak RM1,200 sebulan.
Perubahan Keadaan
Tahun lalu, Mahkamah Tinggi mengubah susunan tersebut selepas mendapati terdapat perubahan keadaan yang material, memindahkan penjagaan, jagaan dan kawalan serta penjaga tunggal kepada bekas suami.
Mahkamah Rayuan bersetuju bahawa kehendak anak untuk tinggal bersama bapanya, tekanan emosinya, dan keruntuhan susunan sebelumnya mewajarkan pemindahan penjagaan, jagaan dan kawalan kepada bapa.
Perbezaan Antara Penjagaan dan Perwalian
Bagaimanapun, mahkamah memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi tersilap dalam menyingkirkan peranan wanita itu sebagai penjaga, dengan mengatakan penjagaan berkaitan dengan penjagaan harian anak, manakala perwalian melibatkan keputusan besar mengenai perkara seperti kesihatan, pendidikan dan agama.
Hakim-hakim menyatakan tiada dapatan bahawa wanita itu tidak layak untuk kekal sebagai penjaga. Mereka menambah bahawa walaupun bukti mewajarkan perubahan tempat tinggal utama anak, ia tidak mewajarkan pengecualiannya daripada keputusan penting yang mempengaruhi masa depannya.
Perintah Mahkamah
Mahkamah oleh itu memulihkan penjagaan bersama sambil membenarkan bapa mengekalkan penjagaan, jagaan dan kawalan. Ia mengatakan bapa boleh membuat keputusan harian rutin, tetapi keputusan besar melibatkan pendidikan anak, agama, rawatan perubatan serius, permohonan pasport, perjalanan ke luar negara atau pertukaran tempat tinggal harus, setakat yang munasabah, dibincangkan dengan ibu.
Mana-mana ibu bapa boleh kembali ke Mahkamah Tinggi jika mereka tidak dapat mencapai persetujuan. Mahkamah juga mengekalkan perintah Mahkamah Tinggi yang mewajibkan bapa menanggung perbelanjaan pendidikan anak, memberikan ibu akses bermalam pada hujung minggu bergilir, dan mengarahkan dokumen asal anak kekal dengan bekas suami kerana dia mempunyai penjagaan harian anak.
Perwakilan Peguam
J Gunamalar dan Ching Jee Joo mewakili wanita itu, manakala K Indran Karuppiah dan J Annapurani mewakili lelaki tersebut.
